Łochów

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: inne miejscowości o tej nazwie.
Łochów
Dwór w Łochowie
Dwór w Łochowie
Herb Flaga
Herb Łochowa Flaga Łochowa
Państwo  Polska
Województwo  mazowieckie
Powiat węgrowski
Gmina Łochów
gmina miejsko-wiejska
Data założenia 1378
Prawa miejskie 1 stycznia 1969
Burmistrz Robert Gołaszewski
Powierzchnia 13[1] km²
Wysokość 103 m n.p.m.
Populacja (2011)
• liczba ludności
• gęstość

6761[2]
490 os./km²
Strefa numeracyjna
+48 25
Kod pocztowy 07-130
Tablice rejestracyjne WWE
Położenie na mapie powiatu węgrowskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu węgrowskiego
Łochów
Łochów
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Łochów
Łochów
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Łochów
Łochów
Ziemia 52°31′50″N 21°41′10″E/52,530556 21,686111
TERC
(TERYT)
1141933054
SIMC 0975492
Urząd miejski
al. Pokoju 75
07-130 Łochów
Strona internetowa

Łochówmiasto w województwie mazowieckim, w powiecie węgrowskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Łochów. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa siedleckiego.

W 2011 miasto liczyło 6761 mieszkańców.

Położenie[edytuj]

Łochów położony jest na Mazowszu, w Dolinie Dolnego Bugu nad rzeką Liwiec. Sąsiaduje z dużym kompleksem leśnym – Lasami Łochowskimi.

Historia[edytuj]

Powstanie Łochowa[edytuj]

Łochów znany był od czasów średniowiecza. Pierwsze wzmianki o miejscowości pochodzą z XIV wieku. Początkowo była to osada książęca na skraju Puszczy Kamienieckiej o nazwie Łochowiecz, z której władcy Mazowsza wybierali się na polowania do pobliskich nadbużańskich lasów.

Wieś szlachecka[edytuj]

Łochów został lokowany na prawie chełmińskim jako wieś w 1378 przez księcia mazowieckiego, Siemowita III i nadany na własność Wawrzyńcowi Pieńce. Na przełomie XIV i XV wieku właścicielem dóbr łochowskich został bliski współpracownik księcia mazowieckiego Janusza I Starszego Wawrzyniec z Targowego. Był on członkiem rodu Kuszabów herbu Kuszaba, który w XVI wieku przyjął nazwisko Łochowscy. Rodzina ta była w posiadaniu wsi do XVII wieku.

W 1488 staraniem właścicieli we wsi, nazywanej wówczas Łochowo, erygowano parafię. Nie istniała ona jednak długo, gdyż w połowie XVI wieku placówka ta została przeniesiona do miejscowości Kamionna.

W XVIII wieku Łochowo przeszło na własność rodziny Kuszlów. Pod koniec XVIII wieku było krótko współwłasnością rodów Hryniewiczów i Zielińskich.

Okres zaborów[edytuj]

Od 1795 Łochowo znajdowało się w zaborze austriackim. W latach 1809–1815 w Księstwie Warszawskim, a od 1815 w Królestwie Polskim.

W 1800 część dóbr łochowskich należącą do Ignacego Zielińskiego nabyła rodzina Hornowskich herbu Korczak. W 1848 na licytacji cały majątek łochowski kupił Józef Hornowski.

6 listopada 1858 Józef Hornowski sprzedał cześć swoich gruntów pod budowę Kolei Warszawsko-Petersburskiej. Otwarcie linii kolejowej w 1862 spowodowało rozwój miejscowości. W 1868 została oddana do użytku stacja osobowo-towarowa Łochów. Od razu przydzielono jej ważną rolę, co widoczne było w rodzaju i wielkości zabudowy. Wzniesiono murowany dworzec, co było osobliwe na istniejącym tu w XIX wieku bezludziu. Wybudowano obszerną parowozownię, drewnianą wieżę ciśnień oraz pompownię nad Liwcem. Przy stacji mieszkało wiele rodzin obsługujących dworzec, parowozownię i tory. Dla nich został zbudowany dom wielorodzinny oraz budynki gospodarcze: obora, komórki, piwnice. W pobliżu stacji zaczęły się pojawiać też budynki niezwiązane z infrastrukturą kolejową oraz domy prywatne. W pobliżu Łochowa w 1873 roku została otwarta fabryka podkładów kolejowych w Baczkach.

W 1871 pożar strawił znaczną część zabudowy wsi położonej nad rzeką. W wyniku tego zdarzenia osadnictwo w miejscowości zaczęło się rozwijać głównie w pobliżu torów kolejowych. W 1882 w związku z rusyfikacją nazw polskich w Królestwie Polskim urzędowo Łochowo otrzymało nazwę Łochów.

W 1878 Józef Hornowski przepisał majątek Łochowo swojemu powinowatemu, Medardowi Stanisławowi Downarowiczowi herbu Przyjaciel, który w 1882 odsprzedał go właścicielowi Jadowa Zdzisławowi Zamoyskiemu. Zamoyscy byli w posiadaniu dóbr łochowskich do 1919.

Okres międzywojenny[edytuj]

Grób senatora Eryka Łodzia Kurnatowskiego na Starych Powązkach w Warszawie

W 1919 majątek Łochów jako posag Izabelli Zamoyskiej przeszedł na własność rodziny Kurnatowskich herbu Łodzia.

Nowy właściciel dóbr łochowskich Eryk Kurnatowski był znanym w II Rzeczypospolitej pasjonatem koni. W 1931 założył on w Łochowie stadninę, która w latach 1935–1939 była notowana na pierwszym miejscu wśród wszystkich stajni w Polsce. Największymi sukcesami hodowli było pięciokrotne zdobycie Wielkiej Warszawskiej oraz prawie wszystkich nagród imiennych w na torze wyścigów konnych w Warszawie.

Sukcesy Eryka Kurnatowskiego w hippice nie przekładały się jednak na umiejętność rozsądnego gospodarowania. Właściciel Łochowa znany był bowiem z wystawnego i hulaszczego życia, które znacznie zubożyło posiadany przez niego majątek i spowodowało, że w latach 30. XX w. był on zmuszony sprzedać część swoich dóbr.

10 września 1939 na stacji kolejowej w Łochowie został zbombardowany polski pociąg pancerny „Generał Sosnkowski”. Pod koniec września 1939 Łochów odwiedził Adolf Hitler, który wizytował w tym czasie jednostki Wehrmachtu biorące udział w walkach o Warszawę.

Kampania wrześniowa zakończyła istnienie w Łochowie stadniny. Po wkroczeniu wojsk niemieckich konie należące do rodziny Kurnatowskich zostały skonfiskowane i wywiezione do Mariendorfu w Brandenburgii.

Łochów po II wojnie światowej[edytuj]

W 1944 dobra łochowskie zostały znacjonalizowane, a następnie rozparcelowane. Rozpoczęto odbudowę infrastruktury kolejowej, która uległa prawie całkowitemu zniszczeniu w sierpniu 1944.

W latach 50. XX w. rozpoczął się dynamiczny rozwój miejscowości. Związane to było przede wszystkim z odbudową Warszawy, w której potrzebowano rąk do pracy. Zjawiskiem powszechnym w Łochowie, który do 1945 miał charakter wybitnie rolniczy, stali się w okresie Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej chłopo-robotnicy, którzy łączyli pracę na roli z dojazdami do fabryk i zakładów w stolicy Polski.

Miasto[edytuj]

Szybki rozwój Łochowa od lat 50. XX w. i gwałtowne przekształcanie się wsi w osadę o charakterze miejskim stworzył perspektywę utworzenia powiatu z siedzibą w Łochowie. Projekt jednak upadł ze względów politycznych na rzecz rozwoju powiatów wyszkowskiego i węgrowskiego.

Nie zatrzymano jednak dalszego rozwoju miejscowości. 17 grudnia 1968 Łochów otrzymał prawa miejskie[3]. Do miasta włączono osady Wymysły i Baczki Fabryczne. Zaczęto budować i wytyczać nowe ulice. Zaczęły powstawać nowe domy prywatne, głównie parterowe, ceglane. W latach 70. XX w. rozbudowano zakłady pracy w Baczkach i Ostrówku. W latach 1974–1977 wybudowano w mieście kościół i ustanowiono przy nim siedzibę przeniesionej w 1976 z Budzisk parafii Niepokalanego Serca Najświętszej Maryi Panny.

W 1982 otwarto bezpośrednie, zelektryfikowane połączenie kolejowe z Łochowa do Warszawy. Zaczęły powstawać nowe osiedla mieszkaniowe.

23 lipca 2007 gmina Łochów została laureatem rankingu samorządów gazety „Rzeczpospolita” w kategorii Najlepsza Gmina Miejska.

Demografia[edytuj]

  • Piramida wieku mieszkańców Łochowa w 2014 roku [4].
    Piramida wieku Lochow.png

Zabytki[edytuj]

Budynki[edytuj]

Wozownia w zespole dworskim
Kuchnia w zespole dworskim
  • pałac neorenesansowy

Rezydencja dawnych właścicieli dóbr ziemskich w Łochowie. Pierwszy parterowy budynek z gankiem zbudowano w latach 1820–1830 dla rodziny Hornowskich. Dla rodziny Downarowiczów w latach 1875–1876 do pałacu dobudowano dwa piętrowe ryzality i żeliwną kolumnadę według projektu Bolesława Podczaszyńskiego. Kolejnym właścicielem był Andrzej Zamoyski, którego córka Elżbieta wniosła w 1913 majątek z pałacem mężowi Erykowi Kurnatowskiemu. Po nacjonalizacji majątku ziemskiego w 1944 pałac został przeznaczony na mieszkania komunalne. W latach 90. XX w. zdewastowany obiekt miasto wystawiło na sprzedaż. Po remoncie przeprowadzonym w latach 2005–2008 w budynkach pałacowych obecnie mieści się hotel i centrum konferencyjno-wypoczynkowe.

  • budynek poczty

Dawny budynek poczty konnej z XIX wieku.

  • parowozownia

Dawna parowozownia wzniesiona w 1868. Po II wojnie światowej budynek został przebudowany na dworzec kolejowy.

  • przepompownia

Budynek z XIX wieku wchodzący w skład dawnego kompleksu infrastruktury stacji kolejowej w Łochowie.

  • dom drewniany

Pierwotnie dom letniskowy wybudowany przed II wojną światową w Urlach. W okresie okupacji przeniesiony na obecne miejsce. Służył jako kantyna dla żołnierzy niemieckich. Po wojnie mieścił się w nim Urząd Gminy. Obecnie budynek przeznaczony jest na cele usługowe.

  • czworaki i budynki gospodarcze

Pozostałości po przedwojennych folwarkach Stefanin i Łochów, m.in. zespół budynków gorzelni i browaru oraz dawny młyn Gotowickiej.

  • fabryka w Łochowie Fabrycznym

Kompleks zabudowań Fabryki Maszyn Rolniczych i Odlewni Żeliwa z przełomu XIX i XX wieku w Baczkach Fabrycznych, w której skład wchodzą: dom fabrykanta, stróżówka, kantor, wielorodzinne domy robotników i obsługi technicznej fabryki, szkoła, spichlerz, kuźnia i odlewnia.

Pomniki[edytuj]

  • rzeźba św. Jana Nepomucena

Kamienna figura na czworobocznym murowanym i otynkowanym słupie z pierwszej połowy XIX wieku.

  • rzeźba Matki Boskiej

Kamienna figura w parku przypałacowym na dawnej wysepce wśród stawów rybnych z pierwszej połowy XIX wieku.

  • pomnik na cmentarzu katolickim

Symboliczny grób odsłonięty w 1982 z wygrawerowanym napisem Ku czci i pamięci poległych 1939–1945.

  • pomnik Jana Pawła II na placu kościelnym

Symboliczny pomnik upamiętniający Jana Pawła II.

Osiedla[edytuj]

  • Centrum
  • Osiedle Laskowska
  • Osiedle Leśna
  • Osiedle Węgrowska
  • Sadyba
  • Stary Łochów
  • Łochów Fabryczny
  • Zatorze
  • Wymysły

Kluby sportowe[edytuj]

Obiekty Sportowe[edytuj]

  • Stadion piłkarski: obecnie stadion klubu ŁKS Łochów
  • Hala widowiskowo-sportowa przy Liceum Ogólnokształcącym im. Marii Sadzewiczowej
  • Hala sportowa przy Szkole Podstawowej nr 3 im. Marii Konopnickiej
  • Boisko piłkarskie: obecnie boisko klubu Liwia Łochów
  • Kompleksy rekreacyjno-sportowe Orlik 2012 przy ulicy 1 Maja

Placówki edukacyjne[edytuj]

  • Szkoła Podstawowa nr 1 im. Baonu Nadbużańskiego AK w Łochowie
  • Szkoła Podstawowa nr 3 im. Marii Konopnickiej w Łochowie
  • Publiczne Gimnazjum w Łochowie
  • Samorządowe przedszkole w Łochowie
  • Liceum Ogólnokształcące im. Marii Sadzewiczowej w Łochowie

Prasa[edytuj]

  • Kurier W
  • Tygodnik Siedlecki

Zieleń miejska[edytuj]

  • Park Dębinka

Imprezy kulturalne[edytuj]

  • Dzień Strażaka
  • Rajd Norwidowski
  • Anioły w Łochowie
  • Piknik Strażacki
  • Dni Łochowa
  • Jerzyki
  • Dzień Niepodległości
  • Jesień Poezji Łochowskiej

Handel[edytuj]

W Łochowie znajduje się wiele supermarketów oraz wiele innych mniejszych sklepów i pawilonów handlowych

Przemysł[edytuj]

W Łochowie znajduje się Piekarnia „ROBSON” o bardzo dużej powierzchni oraz hala produkcyjna firmy STYROPMIN.

Bankowość[edytuj]

  • Bank Spółdzielczy w Łochowie
  • SKOK Stefczyka
  • Agencja Banku PKO BP SA
  • Partner Banku BPH S.A
  • Bank Pocztowy
  • Placówka Banku Pekao S.A

Religia[edytuj]

Łochów jest siedzibą dekanatu łochowskiego w diecezji drohiczyńskiej. Miasto posiada parafię rzymskokatolicką (pw. Niepokalanego Serca NMP). Znajdują się tu też 2 kaplice: koło pałacu w Łochowie i w Łochowie Fabrycznym (należy do parafii Kamionna). Na terenie miasta znajduje się jeden cmentarz parafialny. W Łochowie znajduje się również nowo wybudowana Sala Królestwa na spotkania dla dwóch miejscowych zborów Świadków Jehowy[5]. Jest również protestancka ewangeliczna mniejszość wyznaniowa.

Transport[edytuj]

Stacja kolejowa Łochów podczas modernizacji (2016)

Łochów stanowi węzeł komunikacyjny. Przez miasto przebiega linia kolejowa ze stacją kolejową o znaczeniu państwowym:

6 ZielonkaKuźnica Białostocka

W mieście krzyżują się drogi krajowe:

50 Ostrów MazowieckaCiechanów

62 SiemiatyczeStrzelno

Osoby związane z Łochowem[edytuj]

Przypisy

  1. GUS: Dane dla jednostki podziału terytorialnego. 2011. [dostęp 2013-03-20].
  2. GUS: Narodowy Spis Powszechny 2011: Ludność. 2011. [dostęp 2013-03-20].
  3. Rozporządzenie Rady Ministrów o utworzeniu miasta Łochów weszło w życie 1 stycznia 1969. Dz. U. z 1968 r. Nr 48, poz. 343
  4. http://www.polskawliczbach.pl/Lochow, w oparciu o dane GUS.
  5. Dane według raportów wyszukiwarki zborów (www.jw.org) z 5 czerwca 2014.

Bibliografia[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]