Vitoria-Gasteiz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy miasta w Hiszpanii. Zobacz też: Vitória.
Widok na miasto
Vitoria-Gasteiz
Gasteiz (bask.)
Vitoria (hiszp.)
ilustracja
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Hiszpania
Prowincja Kraj Basków Kraj Basków
Burmistrz Francisco Javier Lazcoz Baigorri
Powierzchnia 276,81 km²
Wysokość 525 m n.p.m.
Populacja (2012)
• liczba ludności
• gęstość

242 705
876,95 os./km²
Kod pocztowy 010xx
Tablice rejestracyjne VI
Położenie na mapie Hiszpanii
Mapa lokalizacyjna Hiszpanii
Vitoria-Gasteiz
Vitoria-Gasteiz
Położenie na mapie Kraju Basków
Mapa lokalizacyjna Kraju Basków
Vitoria-Gasteiz
Vitoria-Gasteiz
Położenie na mapie Europy
Mapa lokalizacyjna Europy
Vitoria-Gasteiz
Vitoria-Gasteiz
Ziemia42°50′24″N 2°40′12″W/42,840000 -2,670000
Strona internetowa
Portal Portal Hiszpania

Vitoria-Gasteiz (bask. Gasteiz[1], hiszp. Vitoria[1]; nazwa oficjalna: Vitoria-Gasteiz[2]) – miasto w północnej Hiszpanii, stolica prowincji Álava i wspólnoty autonomicznej Kraju Basków. Około 242 tysięcy mieszkańców w 2012 roku. Vitoria-Gasteiz była Zieloną Stolicą Europy w 2012 roku.

Historia[edytuj | edytuj kod]

W 581 Leowigild, władca Wizygotów, założył miasto Victoriacum dla uczczenia zwycięstwa nad Baskami. Na jego miejscu w 1181 Sancho VI Mądry, król Nawarry, założył miasto pod nazwą Nova Victoria. Od 1199 miasto przeszło w posiadanie Kastylii, gdy po dziewięciomiesięcznym oblężeniu zdobył je Alfons VIII Szlachetny. Pod panowaniem kastylijskim miasto wzbogaciło się na handlu wełną. W 1431 Vitoria otrzymała prawa miejskie. 21 czerwca 1813 w bitwie pod Vitorią wojska lorda Artura Wellingtona odniosły zwycięstwo nad Francuzami dowodzonymi przez marszałka Jeana-Baptiste’a Jourdana. Wynik bitwy przesądził o wycofaniu się Francuzów z Hiszpanii.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

  • Catedral de Santa María, XIV-wieczna gotycka katedra znajdująca się na szczycie obronnego wzgórza;
  • neogotycka Catedral de María Inmaculada budowana w latach 1907-1973;
  • XIV-wieczne kościoły San Miguel (z wielkim barokowym ołtarzem zbudowanym przez Gregoria Fernándeza w latach 1624-1632), San Vicente, San Pedro zbudowane przez bogatych kupców. Kościoły reprezentują styl renesansowy;
  • Palacio de Escoriaza-Esquibel; XVI-wieczny renesansowy pałac z patio w stylu plateresco;
  • Plaza de la Virgen Blanca (Plac Białej Dziewicy) na południu miasta;
  • Plaza de España - klasyczny XVIII-wieczny hiszpański zespół architektoniczny, z ratuszem po północnej stronie.

Muzea[edytuj | edytuj kod]

  • Museo Provincial de Arquelogía; znajdują się tu pozostałości z epoki żelaza i epoki rzymskiej;
  • Museo de Naipes, muzeum kart z kolekcją ponad 6000 obiektów. Najstarszym eksponatem są włoskie karty z końca XIV wieku. W kolekcji znajdują się również karty do tarota wykonane według projektu Salwadora Dalego;
  • Museo de Armería, muzeum broni;
  • Museo Diocesano de Arte Sacro, muzeum sztuki sakralnej.

Vitoria-Gasteiz jest ośrodkiem przemysłu środków transportu, także przemysłu maszynowego (produkcja maszyn rolniczych), chemicznego, włókienniczego, skórzanego, drzewnego i spożywczego.

Węzeł kolejowy i drogowy. W mieście znajduje się stacja kolejowa Vitoria-Gasteiz oraz port lotniczy.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Jairo J. García Sánchez, CVC. Rinconete. Lengua. Tópica. El País Vasco y sus topónimos (III), por Jairo J. García Sánchez., cvc.cervantes.es, 29 listopada 2004 [dostęp 2019-03-19] (hiszp.).
  2. Vitoria-Gasteiz - IEDCYT (antes CINDOC) - Instituto de Estudios Documentales sobre Ciencia y Tecnología, thes.cindoc.csic.es [dostęp 2019-03-19] [zarchiwizowane z adresu 2016-02-04] (hiszp.).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Przewodniki Wiedzy i Życia - Hiszpania. Warszawa: Wydawnictwo Hachette Livre Polska sp. z o.o., 2005, s. 122-123. ISBN 83-7184-208-2.

Miasta partnerskie[edytuj | edytuj kod]