Władysław Folkierski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Władysław Folkierski

Władysław Folkierski (ur. 6 lutego 1890 w Paryżu, zm. 3 czerwca 1961 w Londynie) – polski historyk literatury francuskiej, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego, członek władz Stronnictwa Narodowego, działacz polityczny na emigracji, minister prac kongresowych oraz wyznań religijnych i oświecenia publicznego w rządzie RP na uchodźstwie, organizator i prezes Polskiego Towarzystwa Naukowego na Obczyźnie.

Życiorys[edytuj]

Był synem Władysława (matematyka i inżyniera, wspòłpraconika Ernesta Malinowskiego, kierownika budowy kolei transandyjskiej, linii telegraficznych oraz fortyfikacji portów m.in. w Peru) i Julii z domu Krysińskiej herbu Leliwa. Uczęszczał do gimnazjum Św. Anny w Krakowie, w latach 1908–1912 studiował historię literatury i romanistykę na UJ. W 1913 obronił doktorat (praca L'Element historique dans le chansons de geste, przygotowana pod kierunkiem Stanisława Strońskiego) i podjął pracę nauczyciela języka francuskiego w gimnazjum w Wieliczce; francuskiego uczył również w latach 1919–1920 w II gimnazjum w Krakowie. W 1920 został profesorem nadzwyczajnym Uniwersytetu Jagiellońskiego, dyrektorem Seminarium Filologii Romańskiej oraz kierownikiem I Katedry Filologii Romańskiej; od 1929 profesor zwyczajny, prowadził wykłady z historii literatury francuskiej XVIXX wieku. Był członkiem Ligi Narodowej od 1926 roku[1]. W latach 1927–1929 kierował Sekcją Nauk Historycznych i Społecznych w Institut International de Cooperation Intelectuelle w Paryżu.

W 1939, po napaści Niemiec na Polskę, wyjechał do Anglii. Przed wojną związany z Obozem Wielkiej Polski i endecją, na emigracji wchodził w skład Rady Narodowej (1940–1941) oraz rządu RP na uchodźstwie; kierował resortem prac kongresowych (1944–1947) oraz wyznań religijnych i oświecenia publicznego (1947–1949). W latach 1949–1954 był członkiem Rady Politycznej, a od 1954 członkiem Rady Jedności Politycznej. Wygłosił szereg wykładów o polskiej literaturze romantycznej w Londynie, Rzymie i Paryżu; od 1951 pracował na uniwersytecie w Bristolu, prowadził (jako specjalny wykładowca) wykłady z historii literatury francuskiej w I Katedrze Filologii Romańskiej.

W 1928 został członkiem-korespondentem PAU; na emigracji pełnił funkcję prezesa Polskiego Towarzystwa Naukowego na Obczyźnie, brał udział w pracach Związku Pisarzy Polskich na Obczyźnie oraz Komitetu Opieki nad Biblioteką Polską w Paryżu. Uczestniczył w Kongresach Historii Literatury m.in. w Amsterdamie w 1935, a III Międzynarodowemu Kongresowi Historyków Literatury w Lyonie w 1939 przewodniczył. Miał opinię znakomitego mówcy.

W pracy naukowej interesował się wpływami twórców francuskich (m.in. Nicolasa Boileau, Moliera, Pierre Ronsarda, Chateaubrianda) na literaturę polską. Badał twórczość Słowackiego i Fredry, związki między literaturą i malarstwem XVIII-wiecznym, wpływem myśli Diderota i Lessinga na literaturę i estetykę europejską XIX wieku. Analizował również pierwiastki filozoficzne i ideologiczne w dziełach Anatole’a France’a. Przygotował antologię Sonet polski (1925), a także ogłosił szereg prac naukowych, m.in.:

  • Krasicki a La Fontaine (1911)
  • Ślady Boileau'a w „Monachomachii” i satyrach Krasickiego (1914)
  • „Cyd” Kornela w Polsce (1917)
  • Ze studjów nad XVIII wiekiem. Estetyka Shaftesbury'ego. Diderot a Shaftesbury (1920)
  • Fredro a Francja (1925)

'Entre le Classicisme et le Romantisme (1925) 600 stron; wydawca Polska Akademia Umiejętności oraz francuski wydawca Champion. Praca nagrodzona przez Akademię Francuską nagrodą Marcellin Guèrin

  • Z wywczasów bibliofila. Źródło francuskie ślubów lwowskich Jana Kazimierza (1927)
  • Słowacki i Francja (1932)
  • Sonet polski
  • Norwid w Ameryce
  • Od Chauteaubrianda do „Anhellego” (1934)
  • Ignacy Chrzanowski (1947, z Janem Hulewiczem, w: Straty kultury polskiej)
  • Od Boskiej do Nieboskiej Komedii. Szkice z zakresu europejskiej psychologii religijnej (1962)

Bibliografia[edytuj]

  • Biogramy uczonych polskich, Część I: Nauki społeczne, zeszyt 1: A-J, Wrocław 1983

Przypisy

  1. Stanisław Kozicki, Historia Ligi Narodowej (okres 1887-1907), Londyn 1964, s. 573.