Stanisław Jasiukowicz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Stanisław Jasiukowicz
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 8 grudnia 1882
Głogowiec
Data i miejsce śmierci 22 października 1946
Moskwa
Zawód polityk
Odznaczenia
Krzyż Wielki Orderu Odrodzenia Polski
Tablica upamiętniająca Delegata Rządu na Kraj Jana Stanisława Jankowskiego i zastępcę Delegata Rządu na Kraj Stanisława Jasiukowicza na ścianie zewnętrznej kościoła św. Karola Boromeusza na warszawskich Powązkach będąca częścią Sanktuarium „Poległym i Pomordowanym na Wschodzie”

Stanisław Jasiukowicz, ps. „Opolski” (ur. 8 grudnia 1882 w Głogowcu, zm. 22 października 1946 w Moskwie (więzienie Butyrki)) – polski polityk, jeden z czołowych polityków Narodowej Demokracji.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Syn Ignacego Jasiukowicza. Studiował inżynierię lądową i prawo w Petersburgu, w Monachium obronił doktorat z ekonomii. W czasie studiów należał do tajnej organizacji patriotycznej Związku Młodzieży Polskiej „Zet”. Pisywał artykuły do Przeglądu Wszechpolskiego. Wstąpił do Narodowej Demokracji, był też członkiem Ligi Narodowej. Był członkiem Centralnego Komitetu Obywatelskiego Królestwa Polskiego w Rosji[1]. W niepodległej Polsce działał w Narodowym Zjednoczeniu Ludowym, a od 1920 w Związku Ludowo-Narodowym. W latach 1920–1935 był posłem na Sejm II RP (na Sejm Ustawodawczy oraz I, II i III kadencji).

W czasie wojny czynny był w konspiracji narodowców. W 1943 jako jeden z trzech zastępców Delegata Rządu na Kraj wszedł w skład Delegatury Rządu na Kraj. W lipcu 1944 został ministrem. Wszedł do Krajowej Rady Ministrów (istniejącej od 26 lipca 1944). Nadzorował departamenty: Finansów, Rolnictwa, Przemysłu i Handlu, nadzorował kontrolę państwową i politykę zagraniczną. W marcu 1945 został aresztowany przez NKWD wraz z 15 innymi przywódcami Polskiego Państwa Podziemnego. Bezprawnie sądzony w Moskwie w procesie szesnastu, został 21 czerwca 1945 skazany na 5 lat więzienia. Zmarł na serce w szpitalu więziennym na Butyrkach[2].

Ordery[edytuj | edytuj kod]

Pośmiertnie, postanowieniem prezydenta Lecha Kaczyńskiego z 11 listopada 2006, „za wybitne zasługi dla niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej, za działalność na rzecz przemian demokratycznych w kraju, za upowszechnianie wiedzy o dziejach Narodu Polskiego” został odznaczony Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski[3].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Mariusz Korzeniowski, Struktura organizacyjna i początki działalności Centralnego Komitetu Obywatelskiego Królestwa Polskiego w Rosji w 1915 r., w: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska. Sectio F, Historia Vol. 46/47 (1991/1992), s. 349.
  2. Jak zginęli polscy przywódcy? Rosja ukrywa dokumenty. bibula.com.
  3. M.P. z 2007 r. Nr 18, poz. 208