Przejdź do zawartości

Wiesław Żurawski

Dodaj linki
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Wiesław Żurawski
Ilustracja
Zdjęcie prof. Wiesława Żurawskiego
Data i miejsce urodzenia

4/17 stycznia 1914
Warszawa, ul. Zakroczymska Nr 1860

Data i miejsce śmierci

16 kwietnia 1979
Warszawa

Zawód, zajęcie

nauczyciel, historyk

Alma Mater

Uniwersytet Warszawski

Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi Medal 10-lecia Polski Ludowej

Wiesław Marian Żurawski (Dziadek; ur. 4/17 stycznia 1914 w Warszawie[1], zm. 16 kwietnia 1979 w Warszawie) – polski historyk, współautor kompendiów na temat dziejów Polski i świata, wieloletni nauczyciel historii i języka polskiego w Gimnazjum i Liceum im. Tadeusza Reytana, Gimnazjum i Liceum im. Tadeusza Czackiego oraz Gimnazjum i Liceum im. Jana Zamoyskiego w Warszawie[2].

Życiorys

[edytuj | edytuj kod]

Wychował się w Warszawie w rodzinie o tradycjach patriotycznych (pradziadek ze strony matki uczestniczył w powstaniu listopadowym i powstaniu styczniowym)[3]. W latach 1925–1928 uczęszczał do Gimnazjum im. Tadeusza Czackiego[3], a następnie do Gimnazjum im. Tadeusza Reytana, gdzie w 1934 roku uzyskał maturę[4]. Absolwent studiów historycznych na Uniwersytecie Warszawskim (praca magisterska o marszałku wielkim koronnym Janie Firleju)[3]. W latach 1938–1939 nauczyciel Gimnazjum i Liceum im. Tadeusza Czackiego oraz Gimnazjum im. Jana Zamoyskiego[3]. W okresie II wojny światowej uczestniczył w tajnym nauczaniu[2] w działającym w konspiracji Gimnazjum im. Jana Zamoyskiego[3]. W 1945 roku podjął pracę w Gimnazjum i Liceum im. Tadeusza Reytana jako nauczyciel historii[5]. Uczył w nim również języka polskiego[3]. Wypowiadał się na łamach prasy na temat programu nauczania historii w szkolnictwie[6]. W 1978 roku otrzymał Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski za wielki wkład w wychowanie młodzieży szkolnej i zasługi dla oświaty[3].

Wiosną 1977 roku siedmiu nauczycieli Reytana (m.in. Ireneusz Gugulski, Stefania Światłowska, Anna Modrzejewska i Wojciech Fałkowski) podpisało list w sprawie powołania specjalnej komisji sejmowej dla zbadania wydarzeń czerwcowych 1976. Decyzją władz oświatowych profesorowie mieli zostać przeniesieni do innych szkół, a Wiesław Żurawski, który wprawdzie petycji nie podpisał, ale wspierał protestujących nauczycieli – na emeryturę[7]. Po ciężkiej chorobie zmarł w Wielkanoc 1979 roku. Pochowany na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie[8] (kwatera 271, rząd I, grób 4)[9].

Uczniami i wychowankami Wiesława Żurawskiego byli m.in. Andrzej Ajnenkiel[3], Jerzy Axer[10], Jacek Banaszkiewicz[3], Adam Boniecki[11], Jolanta Choińska-Mika[12], Jerzy Korolec[3], Tadeusz Stefan Jaroszewski[3], Marek Kazimierz Kamiński[13], Sławomir Mazurek[8]. Jerzy Okulicz-Kozaryn[3], Jerzy Pieńkos[3], Henryk Samsonowicz[3], Wojciech Tygielski[14], Cezary Wodziński[15], Ryszard Wołoszyński[3].

Życie rodzinne

[edytuj | edytuj kod]

Rodzicami Wiesława Żurawskiego byli Karol (1877-1944) i Władysława z domu Raczyńska (1882-1944), którzy wzięli ślub w Warszawie w 1904 r.[16] Oboje rodzice zginęli podczas Powstania Warszawskiego 1944. Wiesław Marian Żurawski oraz jego rodzice są pochowani we wspólnej mogile na Cmentarzu Stare Powązki w Warszawie[17].

Rodzeństwem Wiesława Żurawskiego byli: Karol Jan (ur. 1904), Władysław Błażej (ur. 1907), Mieczysław Tomasz (ur. 1909) i Bolesław Klaudiusz Feliks (ur. 1910 - zm. 1913)[18].

Publikacje książkowe

[edytuj | edytuj kod]

Współautor książek Tysiąc lat dziejów Polski (wraz z Władysławem Kurkiewiczem i Adamem Tatomirem), wyd. LSW 1961, 1962, 1967, 1974, 1979, oraz Dzieje świata. Chronologiczny przegląd najważniejszych wydarzeń (wraz ze Stanisławem Arnoldem, Władysławem Kurkiewiczem i Adamem Tatomirem), wyd. LSW 1972, 1976, 1981, 1982, 1990, wyd. Bellona 1996.

Odznaczenia i wyróżnienia

[edytuj | edytuj kod]

Odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (1978)[3], Złotym Krzyżem Zasługi, Medalem 10-lecia Polski Ludowej[2] i innymi odznaczeniami[19]. Wyróżniony Nagrodą Ministra Oświaty i Wychowania I stopnia[19].

Wspomnienia uczniów

[edytuj | edytuj kod]

„W Reytanie mieliśmy świetnego historyka – Wiesława Żurawskiego. Wykładał „z głowy”, a potem z bolesną miną zapowiadał: „Zobaczmy, co na ten temat mówi nasz podręcznik”, i czytał bez komentarza. Rozumieliśmy” (Adam Boniecki)[11].

„W warszawskim liceum im. Tadeusza Reytana miałam fantastycznego nauczyciela, pana profesora Wiesława Żurawskiego, który pokazał, jak fascynującą, logiczną zagadką może być historia; jak wiele z tych rzeczy, których uczymy się na innych, ścisłych przedmiotach jest znakomitym narzędziem w uprawianiu historii” (Jolanta Choińska-Mika)[12].

„Wielki wpływ na moje zainteresowania mieli również wspaniali nauczyciele historii w Liceum im. Tadeusza Reytana w Warszawie – profesorowie Żurawski i Ostrowska” (Krzysztof Jaworowski)[20].

„W sensie poznawczym to lekcje z nim były bardzo ciekawe. On dosyć szybko omijał cały ten okres historii starożytnej, uważał, że tego możemy nauczyć się sami z podręczników i uczył nas historii Polski. Uczył nas wykładając, tak się poznawało prawdziwą historię Polski” (Sławomir Mazurek)[8].

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. ↑ Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego, Metryka urodzenia - rok 1914 Nr 60, Parafia - Warszawa Nawiedzenie NMP, Data urodzenia 4/17 stycznia 1914 w Warszawie, ul. Zakroczymska 1860
  2. ↑ a b c Zmarli. Wiesław Żurawski. „Stolica: Warszawski Tygodnik Ilustrowany”. R. 34, 1979, nr 24 (17 IV), s. 10, 1979. Warszawa: RSW „Prasa-Książka-Ruch”. ISSN 0039-1689. 
  3. ↑ a b c d e f g h i j k l m n o p Rozmowa Andrzeja Wernica z Wiesławem Żurawskim. „Wiadomości Historyczne: czasopismo dla nauczycieli”. Tom 22 (1979), Nr 2, s. 80–83, 86, 1979. Warszawa: Polskie Towarzystwo Historyczne. ISSN 0511-9162. 
  4. ↑ Wojciech Rylski: Absolwenci Reytana 1934. wne.uw.edu.pl. [dostęp 2020-08-18].
  5. ↑ Wojciech Rylski (oprac.): Materiał odczytany na uroczystość odsłonięcia kolejnych nazwisk na tablicy szkoły (1980 r.). wne.uw.edu.pl. [dostęp 2020-08-18].
  6. ↑ Wiesław Żurawski. Zdaniem pedagoga. „Słowo Powszechne”. wyd. A, 3-4-5.XII.76, Nr 276 (9304), 1976. Warszawa: Stowarzyszenie „Pax”. ISSN 0137-9283. 
  7. ↑ Andrzej Drogosz, Kajetan Maciejewski: Pamięci Profesora Wiesława Żurawskiego. wne.uw.edu.pl. [dostęp 2020-07-06].
  8. ↑ a b c Ewa Modrzejewska: REYTAN 1953–1989. Szkoła niepokornych. Warszawa: Uniwersytet Warszawski, Wydział Filozofii i Socjologii, Instytut Socjologii, 2002, s. 36, 39. [Praca magisterska napisana pod kierunkiem dr. Jakuba Karpińskiego]
  9. ↑ Cmentarz Stare Powązki: KAROL ŻURAWSKI, [w:] Warszawskie Zabytkowe Pomniki Nagrobne [dostęp 2020-07-06].
  10. ↑ Magdalena Bajer. Axerowie z Kreczmarami. Poza współczesnością. „Forum Akademickie”, s. 51–53, 2009. Lublin: Fundacja Forum Akademickie. ISSN 1233-0930. 
  11. ↑ a b Adam Boniecki, Anna Goc: Boniecki: rozmowy o życiu. Kraków: Wydawnictwo Znak, 2018. ISBN 978-83-240-5367-4.
  12. ↑ a b Prorektor Jolanta Choińska-Mika w wywiadzie dla telewizji studenckiej. uw.edu.pl. [dostęp 2022-05-22].
  13. ↑ In memoriam. Profesor Marek Kazimierz Kamiński (1948–2020). umk.pl. [dostęp 2023-11-20].
  14. ↑ Prof. Wojciech Tygielski: pracownik naukowy nigdy nie jest „po robocie”. polskieradio.pl, 7 marca 2023. [dostęp 2023-11-20].
  15. ↑ Prawdziwe życie jest pozą akademią. Cezary Wodziński i Krzysztof Siemiński. przegladpolityczny.pl. [dostęp 2023-11-20].
  16. ↑ Polskie Towarzystwo Genealogiczne. Portal - "Geneteka". Rok 1904 - wykaz ślubów - akt nr 55. Warszawa, Parafia Nawiedzenia NMP.
  17. ↑ Cmentarz Stare Powiązki w Warszawie. Kwatera 271 - rząd 1 -miejsce 4.
  18. ↑ Polskie Towarzystwo Genealogiczne - strona "Geneteka". Warszawa, Parafia Nawiedzenia NMP. Wykaz urodzeń i zgonów - kolejno: 1904 r., akt ur. nr 490, 1907 r. - akt ur. nr 224, 1909 r. - akt ur. nr 102, 1910 r. - akt ur. nr 339, 1913 r. - akt zgonu nr 40.
  19. ↑ a b Ładysław Saar: Klepsydry prasowe zmarłych nauczycieli, uczniów i pracowników administracji VI LO im. Tadeusza Reytana w Warszawie (nekrologi Wiesława Żurawskiego z 1979 roku, poz. 10). wne.uw.edu.pl. [dostęp 2022-06-04].
  20. ↑ Moje hobby. Rozmowa Krzysztofa Jaworowskiego, wieloletniego pracownika i byłego dyrektora Państwowego Instytutu Geologicznego ze Stanisławem Wołkowiczem, redaktorem naczelnym „Przeglądu Geologicznego”. „Przegląd Geologiczny”. Vol. 72, nr 5, s. 245, 2024. Warszawa: Państwowy Instytut Geologiczny. ISSN 0033-2151. [dostęp 2024-08-20]. 

Linki zewnętrzne

[edytuj | edytuj kod]
Źródło: „https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Wiesław_Żurawski&oldid=78378466”