Wiesław Stanisławski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Wschodnia ściana Mnicha. W jej lewej części znajduje się droga Stanisławskiego
Tablica pamiątkowa na Symbolicznym Cmentarzu Ofiar Tatr pod Osterwą

Wiesław Jan Stanisławski (ur. 15 listopada 1909 w Lublinie, zm. 4 sierpnia 1933 w Tatrach) – jeden z najwybitniejszych taterników w latach 1928–1933.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

W Tatrach pojawił się po raz pierwszy w 1925 r. i następnie w każdym letnim sezonie i w kilku zimowych przyjeżdżał w Tatry. Wspinał się zazwyczaj z mniej doświadczonymi taternikami – wyjątkami od tej reguły były wyprawy w 1927 r. z Mieczysławem Szczuką oraz w latach 1928–1929 z Bronisławem Czechem. W początkowych latach kariery w górach zdarzało mu się odznaczać brawurą – z tej przyczyny nie udało mu się w 1928 r. przejść południowej ściany Zamarłej Turni, a zimą 1930 r. doszło do tragedii podczas powrotu z wspinaczki na Żabi Szczyt Wyżni, gdy zginął jego towarzysz, Zbigniew Gieysztor. W późniejszych latach Stanisławski zdobył odpowiednie doświadczenie i stał się podczas wypraw bardziej ostrożny, jego wyprawy nadal jednak wyróżniały się śmiałością.

Pierwszy jego większy sukces to pokonanie w 1928 r. wraz z Justynem Wojsznisem zachodniej ściany Kościelca nową drogą w linii bezskutecznych ataków innych taterników. Przy próbie jej powtórzenia rok później zginął Mieczysław Świerz.

W 1929 r. wraz z Bronisławem Czechem i Lidą Skotnicówną pokonali północną ścianę Żabiego Konia, co okazało się zdarzeniem przełomowym w historii taternictwa. Wejście to było inicjatywą Czecha, natomiast w terenie obaj taternicy prowadzili na zmianę. Kolejne osiągnięcia w Tatrach były już zasługami samego Stanisławskiego. W 1930 r. podczas przejścia północno-wschodniej ściany Mnicha Stanisławski jako pierwszy zastosował technikę hakową, stając w pętlach zawieszonych w hakach. W 1932 r. pokonał największe urwisko tatrzańskie – północną ścianę Małego Kieżmarskiego Szczytu.

Do innych jego pierwszych przejść w Tatrach należały drogi:

Zimą przeszedł jako pierwszy m.in. północno-zachodnią ścianę Zadniego Gerlachu (styczeń 1930) i drogę na Wyżnią Lodową Przełęcz z Doliny Śnieżnej (grudzień 1930).

Zginął w wieku 24 lat podczas próby wspinaczki na zachodniej ścianie niepozornego Kościołka w Dolinie Batyżowieckiej. Razem z nim śmierć poniósł jego partner Witold Wojnar. Został pochowany w Warszawie. Tablica upamiętniająca Stanisławskiego i Wojnara znajduje się na Symbolicznym Cmentarzu Ofiar Tatr pod Osterwą w Tatrach Słowackich.

Stanisławski ogłosił liczne wspomnienia ze swych wycieczek i inne artykuły, m.in. Zrobiliśmy Małą Śnieżną, Nowa skala trudności najtrudniejszych dróg tatrzańskich czy Taternictwo Polskie. Czynnie działał w Sekcji Taternickiej AZS w Warszawie oraz KWOW PTT.

W roku swojej śmierci ukończył studia handlowe. Został pochowany na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kwatera 144)[1].

Wiesław Stanisławski zasłużył się dla rozwoju taternictwa przede wszystkim zmianą podejścia do wspinaczki – jako pierwszy w tak bezceremonialny sposób atakował bardzo trudne ściany.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. MOJE CMENTARZE ...: Wiesław Stanisławski, mojecmentarze.blogspot.com [dostęp 2017-11-27].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Zofia Radwańska-Paryska, Witold Henryk Paryski: Wielka encyklopedia tatrzańska. Poronin: Wydawnictwo Górskie, 2004. ISBN 83-7104-009-1.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]