Wilhelm I Dobry

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Wilhelm I/III Dobry
ilustracja
hrabia Holandii
Okres od 1304
do 1337
Poprzednik Jan II
Następca Wilhelm IV
hrabia Hainaut
Okres od 1304
do 1337
Poprzednik Jan I
Następca Wilhelm II
Dane biograficzne
Dynastia z Avesnes
Data urodzenia ok. 1285
Data śmierci 7 czerwca 1337
Ojciec Jan I/II
Matka Filipa z Luksemburga
Żona Joanna z Valois
Dzieci Jan, Wilhelm II/IV, Ludwik, Małgorzata, Filipa, Izabela, Joanna

Wilhelm Dobry (ur. ok. 1285, zm. 7 czerwca 1337) – hrabia Holandii i Zelandii jako Wilhelm III i hrabia Hainaut jako Wilhelm I od 1304 z dynastii z Avesnes.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Wilhelm był jednym z synów hrabiego Hainaut i hrabiego Holandii i Zelandii Jana (Jana II w Holandii i I w Hainaut) oraz Adelajdy, córki hrabiego Holandii Florisa IV[1][2]. Jego starszy brat zginął w 1302 w bitwie pod Courtrai, dzięki czemu to Wilhelm jeszcze w ostatnich latach życia ojca przejął jego obowiązki, a w 1304 odziedziczył po nim tytuły hrabiowskie Hainaut, Holandii i Zelandii. Jeszcze przed śmiercią ojca bronił w 1304 Zelandii i Holandii przeciwko hrabiemu Flandrii Gwidonowi z Dampierre – mimo poniesionej na początku porażki zdołał go powstrzymać, a następnie przyłączył się do floty francuskiej, która odniosła nad Gwidonem decydujące zwycięstwo w bitwie pod Zierikzee[3][1].

Mimo śmierci Gwidona, trwały spory z hrabiami Flandrii. Pozycję Wilhelma umocniło znacząco zawarte w 1305 małżeństwo z bratanicą króla Francji Filipa IV Pięknego Joanną z Valois, jednak spór z hrabiami Flandrii wysuwającymi roszczenia do Zelandii trwał jeszcze przez długie lata. Został zakończony dopiero na mocy układu zawartego w Paryżu w 1323[3][1]. To porozumienie pozwoliło Wilhelmowi na zerwanie bliskich więzów z Francją (dotąd wsparcie królów francuskich było niezbędne) i zbliżenie się do stronnictwa angielskiego. W 1324 wydał swoją córkę Małgorzatę za sprzymierzonego z Anglią króla Niemiec Ludwika IV Bawarskiego, z którym nawiązał bliskie stosunki już po jego wyborze w 1314. W 1327 pomógł zbrojnie królowej angielskiej Izabeli w doprowadzeniu do abdykacji jej męża Edwarda II, a wkrótce potem (w 1328[1]) córka Wilhelma Filipa poślubiła nowego króla Anglii Edwarda III. Od tego momentu zaczął zajmować pozycję mediatora między potęgami (m.in. między papieżem a cesarzem[2]). Miał odmówić Ludwikowi Bawarskiemu przyjęcia tytułu książęcego, jednak jego znaczenie polityczne było bardzo duże, a dwór prowadził na wzór królewski[3].

Powiększał też swoją domenę – jego stryj biskup Utrechtu Gwidon z Avesnes odstąpił na rzecz Wilhelma m.in. Woerden[3]. Następcy Gwidona na tym stanowisku zawdzięczali je Wilhelmowi, co dawało mu kontrolę nad największym państwem kościelnym w regionie. Podporządkował sobie Stavoren i zapewnił sobie władzę w zachodniej Fryzji[3][1]. Holandia pod jego rządami zajęła dominującą pozycję w północnych Niderlandach i zaczęła wykorzystywać walory swego położenia u ujścia Renu[3]. Wilhelm interweniował także w sprawach ościennych księstw niderlandzkich: Geldrii (1318) i Brabancji (1328)[1].

Okres rządów Wilhelma były dla jego domen czasem pokoju i dobrobytu, nawet mimo dużego obciążenia podatkowego w celu prowadzenia aktywnej polityki zagranicznej i utrzymania wystawnego dworu. Uważany był za przedstawiciela kultury dworskiej i rycerskiej, ale jednocześnie zapewnił wolność holenderskim miastom, które bardzo się rozwinęły w tym okresie (m.in. Rotterdam), nie dopuścił też do narzucenia zbytnich ciężarów feudalnych na chłopów w anektowanej Fryzji zachodniej. Nieubłaganie egzekwował prawo i w przypadku nadużyć wyciągał konsekwencje. Zreorganizował administrację Holandii, powołując radę, pełniącą rolę sądu najwyższego i zarządzającą krajem w czasie nieobecności hrabiego; w jej składzie znaleźli się nie tylko przedstawiciele arystokracji, ale także mieszczaństwa. W okresie rządów Wilhelma bardzo aktywnie posuwały się prace związane z osuszaniem lądów na terenie Holandii i Zelandii. Dbał także o bezpieczeństwo handlu niszcząc liczne gniazda raubritterów. Był bardzo popularny wśród swych poddanych[3].

Rodzina[edytuj | edytuj kod]

Żoną Wilhelma była Joanna z Valois, córka Karola Walezjusza, a zarazem wnuczka króla Francji Filiipa III Śmiałego i siostra króla Filipa VI Walezjusza. Ich dziećmi byli:

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f R.R. Post: Willem III. W: Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek. Leiden: A. W. Sijthoff's Uitgevers-Maatschappij N.V., 1937, s. 1212–1213.
  2. a b c Wilhelm III. der Gute. W: Genealogie Mittelalter: Mittelalterliche Genealogie im Deutschen Reich bis zum Ende der Staufer: Materialsammlung [on-line]. [dostęp 2017-10-19].
  3. a b c d e f g Pieter Lodewijk Muller: Wilhelm. W: Allgemeine Deutsche Biographie. T. 43. Leipzig: Verlag von Dunckler & Humblot, 1898, s. 83–86.