Wola Stróska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wola Stróska
Państwo  Polska
Województwo małopolskie
Powiat tarnowski
Gmina Zakliczyn
Liczba ludności (30.06.2009) 414
Strefa numeracyjna (+48) 14
Tablice rejestracyjne KTA
SIMC 0837301
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Wola Stróska
Wola Stróska
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Wola Stróska
Wola Stróska
Ziemia49°50′01″N 20°46′37″E/49,833611 20,776944
Strona internetowa miejscowości

Wola Stróska (daw. Wola Strózka) – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie tarnowskim, w gminie Zakliczyn. Wieś leży na północnym stoku Mogiły na Pogórzu Rożnowskim. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnowskiego.

Historia[edytuj]

Pierwsze wzmianki w źródłach historycznych o miejscowości Wola Stróska pochodzą z 1353 roku, kiedy to Wola Stróska była wsią rycerską. Kronikarz Jędrzej Mytnik pisał na przełomie XIX i XX wieku:

Quote-alpha.png
"... A gospodarzów z gór Stróskich przesiedlił swojem kosztem na południową stronę za górę do dolin, mówiąc im że stamtąd nie będą odrabiać pańszczyzny, na co się gospodarze swoją wolą zgodzili i z tych gór przesiedlili na południe za górę do dolin, a grunta na górach zabrał do dworu. A podług chłopskiego głupiego rozumu i woli, że się na to swoją głupią wolą zgodzili, nazwał dziedzic podstępny później te chałupy w dolinach już nie Stróżami ale Wolą Stróżką. ... " (Jędrzej Mytnik, "26 II 1930 Krótki opis Rudy Kameralnej")

.

II wojna światowa[edytuj]

Podczas II wojny światowej w rejonie Woli Stróskiej – Rudy Kameralnej operowało zgrupowanie partyzanckie (kompania) pod dowództwem por. Pawła Chwały ps. "Skory" i jego z-cy ppor. Zdzisława Tadeusza Straszyńskiego (cichociemnego) ps. "Meteor". Miejscem zgrupowania było wzgórze "Mogiła". W zgrupowaniu tym, oprócz żołnierzy Armii Krajowej, było też 14 uciekinierów z armii niemieckiej (Własowa), których nazywano "Azerbejdżanami", oraz 3 żołnierzy rosyjskich.

Bitwa[edytuj]

Najważniejszą akcją oddziału partyzanckiego była bitwa z żandarmerią niemiecką w Woli Stróskiej 4 października 1944 roku. W akcji tej zginęło 9 partyzantów z oddziału, głównie znajdujących się w punkcie sanitarnym tzw. "szpitaliku" (leśniczówka) oraz lekarz zgrupowania. Byli to m.in.: Władysław Mossoczy – lekarz z Brzeska, Franciszek Baca, Józef Macheta, Jan Gajda, Stanisław Świerczek, Józef Gągolik, Ludwik Chrzan, oraz Franciszek Pitala z Krakowa. Kilka lat po wojnie został w tym miejscu postawiony krzyż i pomnik. Szczegóły dotyczące zgrupowania partyzanckiego i walka z Niemcami w lasach Woli Stróskiej – wzgórze "Mogiła" opisane są w opracowaniu Światowego Związku Żołnierzy AK, Koło 32-840 Zakliczyn. Wspomnienia te zebrał i opracował Franciszek Kubala, ps. "Tarnowski", Kraków, 31.03.1995. (Dane personalne poległych różnią się nieco od tych podanych na obelisku).

'Szpitalik'[edytuj]

Koło Światowego Związku Armii Krajowej wybudowało obok szpitalika pomnik pamięci poległych partyzantów odsłonięty 5 października 1986 roku. Okolicznościowa tablica mówi:

... W tym miejscu dnia 5 X 1944 z rąk hitlerowskich barbarzyńców polegli na polu chwały lekarz i pacjenci partyzanckiego szpitala: 1) Władysław Mossoczy, 2) Franciszek Baca, 3) N. Gajda 4) Władysław Chrzan 5) Franciszek Pitala, 6) Franciszek Świerczek, 7) N. Wolak 8) N. Gącelik, 9) Bolesław Wołek 10) N.N podpisano - Społeczeństwo Ziemi Zakliczyńskiej 9. V. 1974 roku.