Zalew Słup

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy zalewu. Zobacz też: inne znaczenia słowa Słup.
Zalew Słup
Ilustracja
Państwo  Polska
Rzeka Nysa Szalona
Data budowy 1974–1978
Data uruchomienia 1978
Typ zapory ziemno-betonowa
Pojemność całkowita 38,69 mln m³
Powierzchnia 4,9 km²
Wysokość zapory 21 m
Długość zapory 940 m
Głębokość maks. 20 m
Funkcja retencyjna
Położenie na mapie gminy Męcinka
Mapa lokalizacyjna gminy Męcinka
Zalew Słup
Zalew Słup
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Zalew Słup
Zalew Słup
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
Zalew Słup
Zalew Słup
Położenie na mapie powiatu jaworskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu jaworskiego
Zalew Słup
Zalew Słup
Ziemia51°05′54″N 16°07′33″E/51,098333 16,125833
Strona internetowa

Zalew Słup (Zbiornik Wodny Słup, tzw. Jezioro Słup) – zbiornik retencyjny na Nysie Szalonej położony na Przedgórzu Sudeckim w województwie dolnośląskim, powiecie jaworskim, gminie Męcinka, 1 km na północny zachód od granic administracyjnych miasta Jawora.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Tablica pamiątkowa na budynku technicznym zapory

Budowa zalewu o powierzchni 4,9 km² i pojemności 38,69 mln m³ została rozpoczęta po przygotowaniach trwających od 1968 r. na mocy uchwały Rady Ministrów nr 156/73 z dnia 6 lipca 1973 r. "o rozwoju przemysłu miedziowego", w której zakładano m.in. budowę wspólnego systemu zaopatrzenia w wodę pitną Legnicy i miast całego Legnicko-Głogowskiego Okręgu Miedziowego w oparciu o wodociąg magistralny bazujący na zasobach wód powierzchniowych zlewni Kaczawy, wyrównanych retencją zbiorników "Słup" na rzece Nysa Szalona oraz "Rzymówka" na rzece Kaczawa (zbiornik Rzymówka nigdy nie został wybudowany). Zadanie, ujęte w pierwszym etapie projektu nazwanego "Wielka Woda", zrealizowało poznańskie przedsiębiorstwo "Energopol-7" wraz z miejscowymi podwykonawcami w latach 1974-1978 według projektu warszawskiego "Hydroprojektu", zatapiając grunty wysiedlonych i zlikwidowanych wsi Brachów i Żarek poprzez przegrodzenie koryta Nysy Szalonej ziemno-betonową zaporą (proj. L.Sochacka) w miejscowości Słup o wysokości 21 m i długości 940 m, posiadającą 1 upust z zamknięciami oraz 1 bez zamknięć o upuście wody o przepustowości 505 m³/sekundę.

Zbiornik zbudowano celem ochrony przeciwpowodziowej - regulacji przepływów Nysy Szalonej. Nie pełni on już funkcji zaopatrzenia ludności w wodę pitną.

Pałac zalany wodami Nysy

Zalane obiekty[edytuj | edytuj kod]

Pod wodami zalewu znajduje się pałac, w którym rezydował czasowo feldmarszałek Blücher. Tu dowiedział się o nadciągających siłach francuskich i zaplanował bitwę nad Kaczawą (1813). W zalanej wsi Brachów znajduje się oryginalny obelisk upamiętniający bitwę[1]. Jego replikę ustawiono w 1997 r. przy ulicy Starojaworskiej w Jaworze, w pobliżu dawnej stacji Brachów.

Ekosystem[edytuj | edytuj kod]

Oleica fioletowa na plaży zalewu

Kształtem i charakterem nabrzeża o piaszczysto-żwirowych plażach Zalew Słup przypomina jezioro polodowcowe. Długość linii brzegowej wynosi 19 km. Wody zbiornika, ze względu na pełnioną przezeń funkcję (rezerwuar wody pitnej dla Legnicy) są wyłączone z jakiegokolwiek wykorzystania rekreacyjnego, z wyjątkiem uprawiania wędkarstwa[2] (wody PZW o/Legnica). Posiadają pierwszą klasę czystości, co sprzyja występowaniu tu 18 gatunków ryb, między innymi takich jak:amur biały, boleń, karaś, karp, leszcz, lin, okoń, płoć, pstrąg, sandacz, szczupak, ukleja i inne. Ponadto gnieździ się tu około 25, zaś w okresie przelotów nawet do 80 gatunków ptactwa wodnego, szczególnie w rejonie rozlewiska Nysy na południowych krańcach zalewu.

Inne informacje[edytuj | edytuj kod]

Wzdłuż północnego brzegu zbiornika poprowadzony jest szlak turystyczny PTTK:

  • szlak turystyczny czarny Szlak spacerowy sezonowy przystanek kolejowy KD Brachów - Zalew Słup - miejscowość Słup (łączna długość - ok. 5 km).

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Według informacji umieszczonej na obelisku
  2. PZW - informacje o zbiorniku Słup

Literatura[edytuj | edytuj kod]

  • Włodzimierz Kalski: Legnicka woda. Legnica: Śląski Dom Wydawniczy "Media & Press", 2002. ISBN 83-909733-3-2.