To jest dobry artykuł

Koleje Dolnośląskie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Koleje Dolnośląskie
Koleje Dolnośląskie
Koleje Dolnośląskie
Newag Impuls 31WE-004 we Wrocławiu
Forma prawna spółka akcyjna
Założyciel(e) Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego
Data założenia 28 grudnia 2007
Data podjęcia uchwały założycielskiej
6 lutego 2008
Wpis do KRS
Lokalizacja  Polska
Siedziba ul. Wojska Polskiego 1 lok. 5
59-220 Legnica
Numer KRS 0000298575
Prezes Piotr Rachwalski[1]
Przewodniczący
rady nadzorczej
Artur Gulczyński[2]
Akcjonariusze/
udziałowcy
Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego (100%)
Branża transport
Produkty regionalny kolejowy transport pasażerski
Zatrudnienie 301 osób (2013-12-31)[3]
Przychody 21 266 tys. zł (2013)[3]
Zysk netto 1297 tys. zł (2013)[3]
Aktywa 121 800 tys. zł (2013)[3]
Kapitał zakładowy 50 589 000 zł[4]
brak współrzędnych
Strona internetowa

Koleje Dolnośląskie (identyfikator literowy KD[5]) – polski przewoźnik kolejowy; spółka akcyjna samorządu województwa dolnośląskiego, powołana uchwałą z dnia 28 grudnia 2007 r[6]. Jedynym właścicielem Kolei Dolnośląskich pozostaje samorząd wojewódzki, który użycza spółce posiadany tabor kolejowy i zleca w trybie bezprzetargowym obsługę wybranych połączeń[7][8]. Pierwsze regularne pociągi Kolei Dolnośląskich wyjechały na trasy 14 grudnia 2008 r[9].

Spółka uruchamia wyłącznie pociągi osobowe, głównie na trasach wewnątrz województwa dolnośląskiego. Poza województwo, Koleje Dolnośląskie obsługują relacje, w których, w wyniku zawartych porozumień, organizatorem transportu jest Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego[7].

W 2015 przewoźnik miał 2,63% udział w rynku mierzony pod względem liczby pasażerów (8. wynik w kraju) i 1,81% udział w rynku mierzony pod względem pracy przewozowej mierzonej w pasażerokilometrach (8. wynik w kraju)[10].

Geneza spółki[edytuj]

Linie na Dolnym Śląsku na których zawieszono w latach 1989-2006 ruch pasażerski[11]

Stan kolei w Polsce i na Dolnym Śląsku po 1989 roku[edytuj]

Po roku 1989 doszło w Polsce do masowego zawieszania i likwidowania nierentownych linii kolejowych. Przyczyniły się do tego między innymi:

  • wyeksploatowana, często nadmierna w stosunku do zmieniającego się zapotrzebowania, infrastruktura,
  • nieefektywny, drogi w eksploatacji klasyczny tabor spalinowy (lokomotywa+wagony) - jedyny będący wówczas do dyspozycji,
  • wzrost liczby samochodów prywatnych i wiążący się z tym spadek liczby pasażerów[12].

W efekcie, podczas gdy w 1980 r. kolej przewiozła w całym kraju 1 093 mln osób, w 2001 r. już tylko 309 mln[13], a w 2010 – 291 milionów pasażerów[14].

Historycznie, Dolny Śląsk posiadał gęstą sieć linii kolejowych, wynoszącą ok. 2300 kilometrów. Kolej pasażerska docierała do wszystkich miast oraz większych miejscowości regionu[15]. Ogólnokrajowa tendencja po 1989 r. nie ominęła regionu, i tak, ok. roku 2000, w ruchu pasażerskim pozostała tylko połowa pierwotnej długości sieci kolejowej województwa[12]. Z eksploatacji wyłączono przede wszystkim linie niezelektryfikowane, odcinając w ten sposób niekiedy całe powiaty, od dostępu do kolei pasażerskiej[11]. Redukcji, szczególnie w latach 2000-2004 uległa również liczba pociągów na pozostałych, czynnych trasach[16].

Restrukturyzacja i usamorządowienie kolejowych przewozów regionalnych[edytuj]

Ustawą z dnia 8 września 2000 r. rozpoczęto restrukturyzację Polskich Kolei Państwowych[17]. Tworząc oddzielne spółki na bazie dotychczasowych działów organizacyjnych, oddzielono zarządzanie liniami kolejowymi od działalności przewozowej[18]. Do obsługi połączeń regionalnych - większości pociągów osobowych (poza SKM w Trójmieście i WKD w Warszawie) – oraz pociągów pospiesznych, powołano PKP Przewozy Regionalne[19].

Dalszymi zmianami w ustawodawstwie, państwo przekazało odpowiedzialność za stan kolejowych przewozów regionalnych wewnątrz województw samorządom. Powołane reformą administracyjną samorządy wojewódzkie otrzymały w ramach zadań własnych obowiązek zapewnienia na swoim obszarze regionalnego transportu kolejowego. W 2001 r. umożliwiono urzędom marszałkowskim zakup, a następnie udostępnianie (np. poprzez dzierżawę, użyczenie itd) przewoźnikom taboru. Natomiast 3 lata później, 1 stycznia 2004 r. przekazano samorządom organizowanie i finansowanie przewozów na swoim terenie[20].

Przejęcie roli organizatora kolei w województwach, umożliwiło samorządowcom swobodny wybór operatora połączenia wewnątrz województw.

Jako pierwsze, władze województwa mazowieckiego już 24 lipca 2004 r. założyły - początkowo z 49% udziałem PKP PR - własne Koleje Mazowieckie[19] - które przejęły cały ruch w regionie 1 stycznia 2005 r. Również w 2004 r. władze województwa wielkopolskiego zaczęły rozważać plany powołania własnych Kolei Wielkopolskich, które przejąć miały ruch na trasach niezelektryfikowanych, obsługiwanych przez autobusy szynowe[21].

Przesłanki powstania Kolei Dolnośląskich[edytuj]

Po przekazaniu odpowiedzialności za kolej samorządom, władze województwa rozważały zmianę dotychczasowego modelu organizacji przewozów. Brano wówczas pod uwagę, między innymi, założenie wzorem Mazowsza spółki z udziałem PKP, bądź ogłoszenie przetargu na realizację przewozów kolejowych. Zapowiedziano, że rok 2005 zostanie poświęcony na analizę sytuacji i stworzenie programu zmian, natomiast rok 2006 konkretnymi działaniami w kierunku zmian[22].

Niespełna rok po rozpoczęciu przewozów przez Koleje Mazowieckie, jesienią 2005 r. dolnośląski urząd marszałkowski zlecił sporządzenie biznesplanu, który miał zbadać zasadność powołania własnego przewoźnika kolejowego[23].

Deklarowaną, główną motywacją dla powołania własnej spółki kolejowej była chęć stworzenia konkurencji dla PKP Przewozy Regionalne. Zdaniem władz województwa, miało to służyć wywarciu wpływu na PKP PR, by w przyszłości uzyskać korzystniejsze ceny świadczonych dla województwa usług[24].

Pierwotnie, zaplanowano utworzenie spółki akcyjnej Koleje Dolnośląskie, z 70-procentowym udziałem samorządu i 30-procentowym udziałem spółki kolejowej KGHM - Pol-Miedź Trans. Przedmiotem działalności miał być przewóz pasażerów autobusami szynowymi zakupionymi przez Urząd Marszałkowski wokół dużych miast oraz na trasach atrakcyjnych turystycznie, zaniedbanych przez PKP[25].

W uzasadnieniu projektu uchwały powołującej spółkę zakładano, że:

Quote-alpha.png
Nowo utworzona Spółka będzie potrzebowała mniejszego wsparcia finansowego w postaci dotacji celowej niż obecnie świadcząca usługi transportu kolejowego spółka PKP Przewozy Regionalne sp. z o.o. Mniejsza stawka dotacji dla Kolei Dolnośląskich S.A. pozwoli na negocjowanie korzystniejszych kontraktów wojewódzkich ze spółką PKP PR w latach późniejszych[25]

Ostatecznie, jedynym właścicielem Kolei Dolnośląskich S.A. pozostał Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego.

Historia[edytuj]

2008[edytuj]

Autobus szynowy SA132-002 produkcji Pojazdy Szynowe Pesa Bydgoszcz, od 2008 roku będący w dyspozycji Kolei Dolnośląskich, na stacji Legnica
Stacja Świdnica Miasto. 6 grudnia 2008 r. na stacji, podczas uroczystości przekazania dworca władzom samorządowym, zaprezentowano oficjalnie pierwszy pociąg Kolei Dolnośląskich[9]. Fotografia z 18 lipca 2010, wykonana w czasie regularnej obsługi stacji przez pociągi KD, jeszcze przed remontem dworca.

Spółka Koleje Dolnośląskie została powołana do istnienia pod koniec roku 2007, w wyniku uchwały sejmiku samorządowego województwa dolnośląskiego z dnia 28 grudnia[26].

Działalność Kolei Dolnośląskich rozpoczęto formalnie 6 lutego 2008 roku, po dokonaniu rejestracji spółki w Krajowym Rejestrze Sądowym[27]. Natychmiast po rejestracji w KRS rozpoczęto rekrutację pracowników technicznych oraz obsługi pociągów[27]. Szkolenia przyszłego personelu Kolei Dolnośląskich rozpoczęto w czerwcu[27]. Podczas szkoleń spółka współpracowała z rozpoczynającym wówczas działalność w województwie kujawsko-pomorskim przewoźnikiem PCC Arriva[27]. Zapoznanie szlaku na liniach, które docelowo miały przejąć Koleje Dolnośląskie, zorganizowano we współpracy z wrocławskim oddziałem PKP Przewozy Regionalne[27]. Pierwsi maszyniści powstającej spółki przeszli również szkolenia praktyczne na torze doświadczalnym Instytutu Kolejnictwa w Żmigrodzie[28].

Spółka wystąpiła we wrześniu 2008 roku do Urzędu Transportu Kolejowego o uzyskanie certyfikatu oraz świadectwa bezpieczeństwa, niezbędnych do świadczenia działalności przewozowej[27]. Wobec długiego czasu oczekiwania na uzyskanie dokumentu Koleje Dolnośląskie przystąpiły do współpracy ze spółką Dolnośląskie Linie Autobusowe, która odpłatnie udostępniła posiadane przez siebie, ważne dokumenty[27]. Pierwsze pociągi Kolei Dolnośląskich uruchomiono w oparciu o zezwolenia DLA, co spotkało się później z krytyką organizacji związkowych działających przy PKP PR, upatrujących w nowej spółce konkurencji[29]. W analogiczny sposób w 2013 roku usiłowała (bezskutecznie) wejść na polski rynek spółka Leo Express[30].

Dzięki nawiązaniu współpracy z PKP Cargo, Koleje Dolnośląskie uzyskały dostęp do zaplecza lokomotywowni przy stacji Legnica[27]. W Legnicy, mieście położonym w centralnej części regionu, będącej istotnym węzłem kolejowym, określanej drugim po Wrocławiu ośrodkiem społeczno-gospodarczym województwa, ulokowano siedzibę spółki[29].

W mikołajki (6 grudnia 2008 roku) Koleje Dolnośląskie oficjalnie zaprezentowały się pojazdem SA106-011 podczas uroczystego przekazania przez PKP dworca Świdnica Miasto na rzecz lokalnego samorządu[9]. W prezentacji wzięli udział zarząd i pracownicy spółki[9]. Tydzień później, 14 grudnia 2008 spółka rozpoczęła regularną obsługę połączeń na liniach kolejowych nr 137 (tzw. magistrala podsudecka) oraz 286 w relacji Legnica – Kłodzko – Międzylesie[9]. Inauguracyjny pociąg spółki wyruszył ze stacji Kłodzko Główne w kierunku Legnicy o godzinie 4:18[9]. Pierwszego dnia wszystkie pociągi spółki kursowały punktualnie, z wyjątkiem jednego, opóźnionego z przyczyn niezależnych od przewoźnika[9]. Wbrew pierwotnym zapowiedziom, na czas nie ruszyły połączenia na zamkniętej wówczas linii Kłodzko – Wałbrzych[28].

Koleje Dolnośląskie zawarły z dotychczasowym monopolistą (PKP PR) umowy związane z honorowaniem biletów tego przewoźnika oraz ujęciem kursów realizowanych przez KD w Sieciowym Rozkładzie Jazdy Pociągów[27]. Spółka w początkowej fazie działalności przyjęła do stosowania taryfę przewozową, regulamin przewozu i cennik spółki PKP Przewozy Regionalne[9]. W pociągach KD uznawano bilety PKP PR wydane według opłat normalnych oraz ze zniżkami ustawowymi, natomiast bilety wydane w pociągu KD były uznawane tylko w pociągach KD[9]. Konduktorzy Kolei Dolnośląskich od pierwszych miesięcy funkcjonowania spółki prowadzili sprzedaż biletów z wykorzystaniem terminali biletowych, co stanowiło na Dolnym Śląsku pewną nowość[31]. Podobne urządzenia wrocławski oddział PKP Przewozy Regionalne wprowadził dopiero pod koniec roku 2009[32].

W 2008 roku Koleje Dolnośląskie wydzierżawiły również dwa wagony pasażerskie typu 102A od prywatnej spółki Dolnośląskie Koleje Regionalne, które zostały następnie poddane gruntownej modernizacji w spółce Tabor Szynowy Opole. Modernizacja ta została ukończona w 2009 roku, jednakże wagony nigdy nie weszły do ruchu[33][34]. Pojazdy przechowywane były w bazie Kolei Dolnośląskich w Miłkowicach[35].

W momencie rozpoczęcia działalności Koleje Dolnośląskie były pierwszą spółką samorządową prowadzącą pasażerskie przewozy kolejowe, od początku niepowiązaną własnościowo z Polskimi Kolejami Państwowymi[36].

2009[edytuj]

Koleje Dolnośląskie jako jedyny przewoźnik obsługują linię Kłodzko – Wałbrzych

3 stycznia 2009 odbył się pierwszy próbny przejazd pociągiem Kolei Dolnośląskich na nieczynnym wówczas odcinku Kłodzko – Wałbrzych. 5 stycznia 2009 Koleje Dolnośląskie reaktywowały ten szlak połączeniem Wałbrzych Główny – Nowa Ruda[37].

29 lipca 2009 Koleje Dolnośląskie uzyskały status samodzielnego przewoźnika. Jako pierwszy przewoźnik w Polsce przedsiębiorstwo otrzymało Europejski i Krajowy Certyfikat Bezpieczeństwa[38].

28 września 2009 Koleje Dolnośląskie wydzierżawiły dawną wagonownię przy stacji Świdnica Przedmieście. Budynki te miały zostać zaadaptowane na lokomotywownię, będącą nie tylko miejscem stacjonowania ale również napraw szynobusów[37].

20 września 2009 roku Koleje Dolnośląskie reaktywowały wyremontowaną linię z Wrocławia Psie Pole do Trzebnicy[39]. Początkowo trasę obsługiwały trzy pary połączeń, by od grudnia zwiększyć ich liczbę do dziewięciu[40]. Spółka zakończyła rok finansowy stratą w wysokości 6,8 mln zł[41]. Po roku działania połączenia do Trzebnicy liczba obsługiwanych pasażerów wynosiła 700 osób dziennie[42].

2010[edytuj]

W 2010 Koleje Dolnośląskie przewiozły 675 tys. pasażerów, czyli dwukrotnie więcej niż w 2009[43] a rok finansowy zakończyły stratą w wysokości 43 tys. zł przy dochodach z działalności gospodarczej wynoszących 23 479,8 tys. zł[44]. W pierwszych pięciu miesiącach 2011 nastąpił wzrost przewozów o 10 proc. W drugim półroczu 2010 zanotowano 164 opóźnienia pociągów z winy przewoźnika, za co urząd marszałkowski ukarał Koleje Dolnośląskie kwotą 5740 zł[45].

2 lipca 2010 odbył się pierwszy transgraniczny przejazd wydzierżawionym od Kolei Dolnośląskich pojazdem na trasie Szklarska Poręba Górna – Kořenov (Czechy). Linia ta nie była używana w połączeniach pasażerskich od 1945. Ze względu na trudności formalne regularne połączenie, obsługiwane przez Przewozy Regionalne wypożyczonym pojazdem SA134-007 zostało uruchomione tylko do Jakuszyc[46].

W październiku 2010 do prokuratury wpłynęło zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa wystosowane przez radnego województwa dolnośląskiego, Patryka Wilda. Spółka Koleje Dolnośląskie nie zapłaciła za zlecony w 2008 remont wagonów 102A, tzw. ryflaków[47]. Spółka Dolnośląskie Koleje Regionalne, która jest właścicielem wagonów oraz wykonawca remontu, spółka Tabor Szynowy z Opola złożyły do sądów gospodarczych pozwy i obie sprawy rozstrzygnięto na niekorzyść Kolei Dolnośląskich[47]. Prezes spółki Genowefa Ładniak obarczyła winą za zaistniałą sytuację poprzedni zarząd spółki i skierowała do prokuratury zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa. Sprawę umorzono[47].

Od rozkładu 2010/2011 (od 12 grudnia 2010) zlikwidowane na okres 1 miesiąca zostały połączenia kolejowe na trasie Jelenia Góra – Zebrzydowa, natomiast Koleje Dolnośląskie uruchomiły połączenie Legnica – Żagań – Żary – Węgliniec[48].

2011[edytuj]

Na początku roku władze samorządowe poinformowały, że rozważają wykupienie dolnośląskiej części spółki Przewozy Regionalne za cenę od 100 do 150 mln zł oraz nie wykluczają jej fuzji z Kolejami Dolnośląskimi[49]. W 2011 spółka zakupiła pięć elektrycznych zespołów trakcyjnych wyprodukowanych przez Newag Nowy Sącz, które od 2013 obsługiwać będą trasy do Oleśnicy, Żmigrodu i Legnicy. Koszt zakupu to 100 mln zł, a 82 proc. zostało sfinansowane przez Regionalny Program Operacyjny[50][51]. Latem PKP S.A., właściciel dworców kolejowych, oskarżył prywatnych przewoźników, w tym KD o nieuiszczanie opłat za użytkowanie dworców. Koleje Dolnośląskie odrzuciły oskarżenie jako bezpodstawne[52]. Podczas sierpniowego strajku kolejarzy grupy PKP S.A. Koleje Dolnośląskie nie przyłączyły się do strajku, a w jego dniu honorowały bilety tego przewoźnika[53].

2012[edytuj]

W rozkładzie jazdy 2011/2012 KD reaktywowały bezpośrednie połączenie Żary-Żagań-Wrocław, wydłużając połączenie Żary-Żagań-Legnica. W 2012 roku spółka przewiozła 1,8 mln pasażerów[54].

2013[edytuj]

19 lutego pociąg 31WE Impuls podczas testów ustanowił rekord prędkości (dotyczący pociągów polskiej produkcji) osiągając prędkość 211,6 km/h[55].

W maju reaktywowano połączenia kolejowe na trasie Kłodzko – Polanica Zdrój. W grudniu 2013 uruchomiono połączenia Wrocław-Świdnica Miasto oraz Kłodzko Główne – Kudowa Zdrój, zawieszając jednocześnie połączenia Wrocław-Jelcz Laskowice oraz Wrocław – Wołów.

2014[edytuj]

21 maja przewoźnik podpisał z Newagiem umowę na dostawę 6 sztuk 3-członowych Impulsów[56].

2015[edytuj]

10 marca przewoźnik podpisał z Newagiem umowę na dostawę 5 sztuk 4-członowych Impulsów[57]. Na początku września przewoźnik rozpoczął sprzedaż biletów przez Internet[58]. Na początku września spółka uruchomiła sprzedaż bieletów przez Internet oraz Centrum Obsługi Klienta na dworcu Wrocław Główny[58]. 7 września Koleje Dolnośląskie podpisały z Pesą umowę na dostawę 4 SZT Link[59].

Na początku listopada 2015 do bazy KD w Legnicy sprowadzono jeden SZT VT642 Desiro celem odbycia szkolenia maszynistów i jazd testowych związanych planowaną reaktywacją połączenia WrocławDrezno[60]. 9 listopada skład odbył pierwszy kurs z pasażerami[61]. 9 grudnia KD podpisały umowę ze spółką České dráhy na obsługę bezpośrednich połączeń kolejowych LiberecSzklarska Poręba Górna w okresie od 13 grudnia 2015 do 10 grudnia 2016. KD będą płacić za wykonywanie połączeń na odcinku od granicy do stacji Szklarska Poręba Górna[62]. 9 grudnia na przygranicznym odcinku odbyły się testy jednostek serii 840 Regio-Shuttle RS1, które mają obsługiwać to połączenie[63]. W połowie grudnia KD podpisało z niemieckim przewoźnikiem Die Länderbahn, funkcjonującym na rynku saksońskim głównie pod marką Vogtlandbahn(niem.), umowę odnośnie współpracy dotyczące realizacji transgranicznych przewozów[64].

13 grudnia wraz ze zmianą rozkładu jazdy przewoźnik uruchomił połączenie Wrocław – Rawicz, a większość pociągów dotychczas kończących bieg w Zgorzelcu została wydłużona do stacji Görlitz. Tego samego dnia Die Länderbahn we współpracy z KD uruchomił połączenie Wrocław – Drezno[65]. Również tego samego dnia České dráhy we współpracy z KD uruchomiły połączenie Liberec – Szklarska Poręba Górna. Wcześniej, przez 5 lat, połączenie Harrachov – Szklarska Poręba Górna było obsługiwane przez GW Train Regio we współpracy z Przewozami Regionalnymi[66][67].

W połowie grudnia przewoźnik rozpoczął sprzedaż biletów przez telefony komórkowe za aplikacji mobilnej SkyCash[68]

31 grudnia Koleje Dolnośląskie ogłosiły przetarg na „Opracowanie kompletnego Wniosku o dofinansowanie projektu, którego przedmiotem będzie zakup 13 sztuk nowych pięcioczłonowych Elektrycznych Zespołów Trakcyjnych do obsługi ruchu pasażerskiego”[69].

2016[edytuj]

Pod koniec lutego w wybranych pojazdach zamontowano biletomaty firm Avista, KZŁ Bydgoszcz i Macro-System, celem przeprowadzenia 3-miesięcznych testów[70].

30 kwietnia Deutsche Bahn uruchomiło połączenie Berlin – Wrocław we współpracy z Kolejami Dolnośląskimi[71].

Działalność[edytuj]

Autobus szynowy SA106 na przystanku Legnica Piekary – należący obecnie do spółki Koleje Dolnośląskie

Głównym przedmiotem działalności spółki jest prowadzenie kolejowych przewozów pasażerskich na obszarze województwa dolnośląskiego oraz na liniach do województw ościennych, zarówno na liniach kolejowych zarządzanych przez PKP PLK, jak i przejętych przez władze samorządowe, zarządzanych przez operatorów wybranych w drodze przetargu (np. PMT Linie Kolejowe Sp. z o.o.). Przedsiębiorstwo nie jest właścicielem dworców kolejowych, a użytkuje je jedynie na podstawie porozumień z właścicielami – głównie spółką PKP[52].

Regulacje taryfowe[edytuj]

Zgodnie z art. 4 Prawa przewozowego przewoźnik wydaje własne regulacje handlowo-przewozowe[72]. W przypadku Kolei Dolnośląskich są to: Taryfa przewozowa osób, rzeczy i zwierząt „Kolei Dolnośląskich SA” (TP-KD), która określa sposób i zasady ustalania i stosowania opłat przewozowych, oraz Regulamin obsługi podróżnych, odprawy oraz przewozu osób, rzeczy i zwierząt „Kolei Dolnośląskich SA” (RPO-KD)[73].

Ceny biletów zawiera Wykaz opłat za przewóz osób i rzeczy czy zwierząt Koleje Dolnośląskie SA[74]. Koleje Dolnośląskie respektują wszelkie ulgi ustawowe[75]. Od początku działalności spółki, stawki za przejazd są jednakowe jak w cenniku spółki Przewozy Regionalne[76][77] Odrębnie ustalana jest wysokość opłat dodatkowych za przejazd bez ważnego biletu oraz oferty specjalne (np. oferta wakacyjna Junior i senior, Rower za 1 zł, promocje odcinkowe)[78].

Koleje Dolnośląskie honorują wiele ofert spółki Przewozy Regionalne[79][80]. Oprócz honorowania, spółka prowadzi sprzedaż biletów według ofert Ty i raz, dwa, trzy, Połączenie w dobrej cenie oraz dla posiadaczy REGIOkart[81][82][83].

Od grudnia 2009 r. Koleje Dolnośląskie honorują i prowadzą sprzedaż biletów całodziennych EURO-NYSA, upoważniających do przejazdu publiczną komunikacją miejską, podmiejską oraz kolejami regionalnymi na pograniczu Polski, Czech i Niemiec[84].

Na obszarze miasta Wrocławia, pasażerowie posiadający bilet na wszystkie linie komunikacji miejskiej o ważności co najmniej 24-godzinnej (zakodowany na Wrocławskiej Karcie Miejskiej - Urbancard lub w formie papierowej, skasowany uprzednio w środku komunikacji miejskiej), mogą korzystać z pociągów Kolei Dolnośląskich bez dodatkowych opłat[80].

Spółka nie należy do Związku Pracodawców Kolejowych[85]. Od 1 stycznia 2014 r. spółka zawarła jednak porozumienie ze Związkiem, w efekcie którego sprzedawane są i honorowane bilety według tzw. ulgowej usługi transportowej dla pracowników firm-członków Związku (70, 80, 99%)[80]. Koleje Dolnośląskie oferują również wszystkim pracodawcom (nie tylko z branży kolejowej) wykup legitymacji, które pozwalają ich pracownikom na zakup biletów z ulgą handlową 60%.[86].

Bilety[edytuj]

Bilet sprzedany w pociągu KD przy pomocy terminala konduktorskiego

Kanały dystrybucji biletów:

Wzór męskiego munduru drużyn konduktorskich Kolei Dolnośląskich

Pracownicy obsługi klienta[edytuj]

Spośród pracowników obsługujących podróżnych, spółka zatrudnia konduktorów i kierowników pociągu (tzw. drużyny konduktorskie) oraz kasjerów.

Oprócz drużyn konduktorskich w Legnicy, spółka posiada zespoły zamiejscowe drużyn pociągowych przy stacjach Jelenia Góra, Kłodzko Główne oraz Wrocław Główny[89][90].

Personel związany bezpośrednio z obsługą klienta oraz maszyniści posiadają umundurowanie firmowe. W skład munduru wchodzą: czarne spodnie, czarna marynarka z trzema pasami nad guzikami rękawów w kolorach firmy - srebrnym i czerwonym, czarna kamizelka mundurowa, czerwona koszula, srebrnoszary krawat oraz czapka z otokiem z trzema pasami. Pracownicy nowoprzyjęci, oczekujący na mundur, otrzymują kamizelkę polarową. Wszystkie elementy ubioru, oprócz spodni, posiadają uwidocznione logo firmy[91].

Usługi dodatkowe[edytuj]

Funkcjonuje SMS-owy system informacji o rozkładach jazdy[92]. Koleje Dolnośląskie prowadzą sezonowe promocje przejazdów dla poszczególnych grup pasażerów[93]. Koleje Dolnośląskie są przygotowane do obsługi osób niepełnosprawnych: pociągi wyposażone są w rampy do wsiadania i wysiadania osób na wózkach inwalidzkich, w szynobusach znajdują się miejsca dla osób na wózkach, gdzie przy pomocy pasów można unieruchomić wózek. Ze względu na to, iż nie wszystkie stacje przystosowane są do obsługi osób niepełnosprawnych, Koleje Dolnośląskie oferują pomoc pod warunkiem poinformowania ich o podróży niepełnosprawnego 48 godzin wcześniej[94].

Poza działalnością wynikającą bezpośrednio z rozkładu jazdy, Koleje Dolnośląskie świadczą inne usługi w zakresie przewozów pasażerskich. Od czasu rewitalizacji odcinka do Trzebnicy tradycyjnie uruchamiają pociągi dodatkowe do obsługi tego odcinka w dzień pielgrzymki wrocławskiej[95].

Marketing i promocja[edytuj]

Koleje Dolnośląskie prowadzą szeroko zakrojone akcje marketingowe i promocyjne. W skład tych działań wchodzi m.in. obecność na imprezach młodzieżowych, np. juwenaliach w Legnicy[96], konkursy fotograficzne i inne[97] i imprezy plenerowe[98]. W 2011 Koleje dolnośląskie promowały nowe przejęte połączenia do Wołowa i Jelcza-Laskowic szeregiem imprez dla dzieci[99][100]. Elementem promocji firmy jest również udział w targach branżowych[101][102].

Obsługiwane połączenia[edytuj]

Pierwotnie planowane relacje[edytuj]

Początkowo planowano świadczenie usług na czterech trasach:

Chronologia uruchamiania poszczególnych połączeń[edytuj]

Obsługa poszczególnych połączeń kolejowych była uruchamiana przez Koleje Dolnośląskie w następującej kolejności chronologicznej:

Data Nr linii Połączenie
2008
14 grudnia 2008 276 Kłodzko MiastoMiędzylesie (do 11 grudnia 2009)
137 Legnica – Jaworzyna ŚląskaKamieniec Ząbkowicki – Kłodzko Miasto
2009
6 stycznia 2009 286 Wałbrzych GłównyNowa RudaKłodzko Miasto
20 września 2009 275 LegnicaWrocław Główny[105]
326 Wrocław Główny – Trzebnica[103]
13 grudnia 2009 283 Jelenia GóraLwówek Śląski
283 Lwówek Śląski – Zebrzydowa[106] (na odcinku Lwówek – Zebrzydowa do 10 grudnia 2011)
2010
1 marca 2010 282/278 Legnica – BolesławiecZgorzelec[107]
12 grudnia 2010 275 Legnica – ŻagańŻary
282 WęgliniecRuszów – Żary[108]
2011
3 stycznia 2011 311 Jelenia Góra – Szklarska Poręba Górna[109] (do 10 grudnia 2011)
11 grudnia 2011 273 Wrocław Główny – Wołów[110] (do 15 grudnia 2013)
277 Wrocław Główny – Jelcz-Laskowice (do 15 grudnia 2013)
274 Zgorzelec – Lubań ŚląskiGryfów Śląski – Jelenia Góra[110]
2013
274 Jelenia Góra – Wrocław[110]
15 grudnia 2013 279 Wrocław Główny - Lubań Śląski
276, 137 Wrocław Główny – Świdnica Miasto
309 Kłodzko Główne – Kudowa-Zdrój
2014
1 września 2014 274, 137 Wrocław Główny – Dzierżoniów Śląski (przedłużenie połączeń Wrocław - Świdnica)
14 grudnia 2014 283 Lwówek Śląski – Zebrzydowa (powrót połączeń po przerwie)
274, 311 Wrocław Główny – Jelenia Góra – Szklarska Poręba Górna (na odc. Jelenia Góra - Szklarska Poręba powrót do obsługi KD)
2015
26 kwietnia 2015 277 Wrocław Główny – Jelcz-Laskowice (powrót obsługi KD)
13 grudnia 2015 271 Wrocław GłównyRawicz[65]
ZgorzelecGörlitz[65]
286, 309 Wrocław GłównyKudowa-Zdrój[65]

Połączenia sezonowe[edytuj]

Od maja do końca sierpnia w weekendy Koleje Dolnośląskie uruchamiają trzy pary pociągów do czeskiego Trutnova: dwie z Jeleniej Góry i jedna z Wrocławia (w kooperacji z czeskim przewoźnikiem GW Train Regio na odcinku Královec-Trutnov).

Historia rozwoju KD

Relacje, na których zaprzestano działalność[edytuj]

W grudniu 2009

  • Kłodzko Miasto – Międzylesie (od 14.12.2008 do 11.12.2009)

W grudniu 2011

  • Lwówek Śląski – Zebrzydowa (od 13.12.2009 do 10.12.2011, powrót 14.12.2014)

W grudniu 2013

  • Wrocław Główny – Jelcz Laskowice (od 10.12.2011 do 15.12.2013, powrót 26.04.2015)
  • Wrocław Główny – Wołów (od 10.12.2011 do 15.12.2013)

Połączenia Kolei Dolnośląskich[edytuj]

Schemat całorocznych połączeń bezpośrednich KD w rozkładzie jazdy 2015/2016 Źródła danych: rozklad.plk-sa.pl, Koleje Dolnośląskie S.A. (dostęp: 2015-12-16)

Tabor[edytuj]

Stały park taborowy[edytuj]

Tabor spalinowy
Typ Oznaczenie serii lub typu Oznaczenie przewoźnika Liczba
sztuk
Producent
212M SA109 003 ÷ 004 S20 01 ÷ 02 2 Kolzam [111][112]
214M SA106 011 S10 01 1 Pesa [111][112]
214Mb SA135 001 ÷ 003 S11 01 ÷ 03 9 Pesa [111][112]
004 ÷ 009 04 ÷ 09 ZNTK „Mińsk Mazowiecki” [111][112]
218Ma SA132 002 S21 01 1 Pesa [111][112]
218Md SA134 003 ÷ 007 S22 01 ÷ 05 8 Pesa [113][112]
023 ÷ 025 06 ÷ 08 ZNTK „Mińsk Mazowiecki” [113][114][112]
223M SA139 011 ÷ 014 S23 01 ÷ 04 4 Pesa [115][112]
Tabor elektryczny
Typ Oznaczenie serii lub typu Oznaczenie przewoźnika Liczba
sztuk
Producent
31WE 31WE 001 ÷ 005, 020 ÷ 024 E40 01 ÷ 010 10 Newag [115][112]
36WEa 36WEa 011 ÷ 016 E30 01 ÷ 06 6 Newag [115][112]
5B/6B EN57AL 1501, 1938, 1542 E31 01 ÷ 03 3 Pafawag [115][112]
5B/6B EN57AKD 1937 E32 01 1 Pafawag [115][112]
5B/6B EN57 1703 1 Pafawag [115]

Tabor użytkowany tymczasowo[edytuj]

W marcu 2010 r. spółka dzierżawiła krótkotrwale z wrocławskiego oddziału ówczesnej spółki PKP PR zestaw złożony z lokomotywy SP32 nr 209 wraz z wagonem osobowym typu 120A i użytkowała go przy obsłudze relacji Legnica - Bolesławiec - Lwówek Śląski - Jelenia Góra, w zastępstwie za szynobusy wysłane do przeglądu[116][117].

Wyniki przewozowe[edytuj]

Liczbę pasażerów w kolejnych latach oraz wykonaną pracę przewozową (liczbę pasażerokilometrów) prezentują poniższe wykresy[3][118][10]:

Prezesi[edytuj]

Od Do Prezes
18 stycznia 2008 29 kwietnia 2008 Jan Miller [1]
29 kwietnia 2008 31 marca 2009 Tomasz Strapagiel [1]
30 maja 2009 30 czerwca 2012 Genowefa Ładniak [1]
1 lipca 2012 2 kwietnia 2013 Zbigniew Szczypiński [1]
23 lipca 2013 26 czerwca 2014 Genowefa Ładniak [1]
26 czerwca 2014 Piotr Rachwalski [1]

Nagrody i wyróżnienia[edytuj]

  • 2009 − wyróżnienie na targach Trako w Gdańsku[119] na trasie z Kłodzka do Wałbrzycha[120]
  • 2010 − tytuł "Jakość Roku 2010" w kategorii "Usługa" przyznany przez Polskie Centrum Badań i Certyfikacji i Gazetę Prawną[119]

Przypisy

  1. a b c d e f g Zarząd Spółki (pol.). kolejedolnoslaskie.eu. [dostęp 2015-09-12].
  2. Zarząd i Rada Nadzorcza - Koleje Dolnośląskie S.A. (pol.). kolejedolnoslaskie.eu. [dostęp 2015-09-13].
  3. a b c d e RAPORT ROCZNY ZA 2013 ROK KOLEJE DOLNOŚLĄSKIE S. A. (pol.). kolejedolnoslaskie.eu. [dostęp 2015-09-13].
  4. Majątek - BIP - Koleje Dolnośląskie S.A. (pol.). kolejedolnoslaskie.4bip.pl. [dostęp 2015-09-13].
  5. Urząd Transportu Kolejowego: Wykaz aktualnie uzgodnionych z Prezesem Urzędu Transportu Kolejowego identyfikatorów literowych VKM. 2015-04-02. [dostęp 2015-07-10].
  6. Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego: Uchwała w sprawie utworzenia Spółki Koleje Dolnośląskie Spółka Akcyjna oraz wniesienia przez Województwo Dolnośląskie wkładu pieniężnego. (pol.). W: Biuletyn Informacji Publicznej Urzędu Marszałkowskiego Województwa Dolnośląskiego [on-line]. 2010-09-11. [dostęp 2013-12-22].
  7. a b Koleje Dolnośląskie S.A.: Koleje Dolnośląskie S.A. Raport roczny 2012. (pol.). W: Biuletyn Informacji Publicznej Kolei Dolnośląskich S.A. [on-line]. 2013-07-17. [dostęp 2013-12-22].
  8. Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego: Ogłoszenie informacyjne - bezpośrednie zamówienie w zakresie transportu kolejowego w 2014 r. (pol.). W: Biuletyn Informacji Publicznej Urzędu Marszałkowskiego Województwa Dolnośląskiego [on-line]. 2012-10-17. [dostęp 2013-12-22].
  9. a b c d e f g h i Start Kolei Dolnośląskich (pol.). inforail.pl, 2015-12-23. [dostęp 2015-12-17]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-12-17)].
  10. a b Przewozy pasażerskie 2015 (pol.). utk.gov.pl. [dostęp 2016-02-01].
  11. a b Kilka uwag na temat linii pasażerskich w Polsce w latach 1989-2006 (pol.). [dostęp 2011-11-27].
  12. a b Pasażerskie przewozy kolejowe na Dolnym Śląsku.. W: Wojciech Zdanowski: Rozwój czy regres. Przyszłość transportu publicznego w Polsce i na Dolnym Śląsku w perspektywie do 2020.. Wrocław: Instytut Rozwoju i Promocji Kolei, 2012, s. 2,5-10,15. (pol.)
  13. Dalszy spadek liczby pasażerów (pol.). [dostęp 2011-11-27].
  14. 100 milionów za Berlinem (pol.). Z biegiem szyn 5 (49). [dostęp 2011-10-13].
  15. Mapy ogólne. W: Ryszard Stankiewicz, Marcin Stiasny: Atlas Linii Kolejowych Polski 2011. Wyd. pierwsze. Rybnik: Eurosprinter, 2011, s. A3-H12. ISBN 978-83-931006-4-4. (pol.)
  16. Sieciowe Rozkłady Jazdy Pociągów z lat 2000-2004
  17. Dz. U. z 2000 r. Nr 84, poz. 948
  18. Opis Grupy PKP - strona PKP SA (pol.). [dostęp 2013-07-27].
  19. a b Przewozy Regionalne – Raport Roczny 2004 (pol.). [dostęp 2013-07-27].
  20. Szymon Komusiński. Przekształcenia przestrzenne sieci pasażerskiego transportu kolejowego w Polsce w latach 1988–2008. „Prace Komisji Geografii Komunikacji PTG”. XVII, s. 7-124. Warszawa-Rzeszów: Komisja Geografii Komunikacji PTG. 
  21. Tomasz Cylka. Koleje Dolnośląskie szybsze od Wielkopolskich. „Głos Wielkopolski”. 2008, 2008-01-13. 
  22. Bartosz Chochołowski. Kolej na głowie marszałka. „Słowo Polskie Gazeta Wrocławska”. 2005 (13), 2005-01-12. Cytat: "Władze naszego województwa nie spieszą się też z zakładaniem spółki z PKP. - Ten rok poświęcimy na analizę sytuacji i stworzenie programu zmian. W przyszłym roku zaczniemy działać - mówi Szymon Pacyniak, wicemarszałek województwa. Powstanie spółki, takiej jak na Mazowszu, jest brane pod uwagę, ale rozważane są też inne, być może tańsze warianty. Jednym z nich jest przetarg na realizowanie przewozów regionalnych. Wozić będzie ten, kto zaoferuje najlepsze warunki - nie musi być to PKP, a na niektórych trasach nie musi nawet być to kolej, tylko np. PKS.". 
  23. Fakty TVP3 Wrocław z dn. 4 listopada 2005
  24. Marek Szempliński. Pociąg marszałka wyruszy w góry. „Gazeta Wrocławska”. 2007 (303). s. 9. Cytat: "Dziś członek zarządu województwa Patryk Wild zaprezentował pomysł na sesji sejmiku. Z jego wywodów wynika, że podstawowym zadaniem Kolei Dolnośląskich będzie konkurowanie ze spółką PKP Przewozy Regionalne, która dziś obsługuje trasy na Dolnym Śląsku i jest dotowana przez urząd marszałkowski. - Teraz przekazujemy pieniądze i jesteśmy skazani na ceny, których często nie możemy zweryfikować, bo nie ma z czym ich porównać - mówi Wild. - Dzięki naszej spółce poznamy prawdziwe koszty potrzebne do uruchomienia nowych pociągów.". 
  25. a b projekt uchwały w sprawie utworzenia Spółki Koleje Dolnośląskie Spółka Akcyjna oraz wniesienia przez Województwo Dolnośląskie wkładu pieniężnego (druk nr XX / 206 / a (pol.). 2007-12-06. [dostęp 2013-12-22].
  26. Uchwała Nr XX/246/07 Sejmiku Województwa Dolnośląskiego w sprawie utworzenia Spółki Koleje Dolnośląskie Spółka Akcyjna oraz wniesienia przez Województwo Dolnośląskie wkładu pieniężnego (pol.). [dostęp 2011-11-27].
  27. a b c d e f g h i Nowe linie i nowe szynobusy, czyli Koleje Dolnośląskie w 2009 roku (pol.). inforail.pl, 2009-01-27. [dostęp 2015-12-17]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-05-03)].
  28. a b Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego: Koleje Dolnośląskie z licencją na przewozy (pol.). koleje.dolnyslask.pl, 05.09.2008. [dostęp 2015-12-17]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-12-17)].
  29. a b Prawdy i mity o Kolejach Dolnośląskich (pol.). wolnadroga.pl: Portal dwutygodnika Wolna Droga - Pismo Sekcji Krajowej Kolejarzy NSZZ Solidarność, 2009. [dostęp 2015-12-17]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-12-17)].
  30. I po Leo Expressie (pol.). rynek-kolejowy.pl, 2013-06-26. [dostęp 2013-04-27].
  31. Grzegorz Wąsowicz: Dolnośląskie ostatki [relacja z przejazdu m.in. pociągiem KD z 29.03.2009] (pol.). kolejomania.rail.pl, 30.03.2009. [dostęp 2015-12-17]. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-03-10)].
  32. PKP Bolesławiec / Krzysztof Gwizdała: Wielkie zmiany na kolei (pol.). istotne.pl, 2009-12-12. [dostęp 2015-12-17]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-12-17)].
  33. Legnica: Zmodernizowany Ryflak Kolei Dolnośląskich (pol.). 2009-05-13. [dostęp 2014-06-30].
  34. SKPL wozi pasażerów „ryflakami”. To wagony z długą historią (pol.). rynek-kolejowy.pl, 2016-06-16. [dostęp 2016-06-18].
  35. Ryflaki przyjechały do Miłkowic (pol.). [dostęp 2011-11-27].
  36. a b Koleje Dolnośląskie przygotowują się do rozpoczęcia działalności! (pol.). [dostęp 2011-11-27].
  37. a b Krzysztof Zawada. Reaktywacja linii kolejowej Kłodzko-Wałbrzych. „Świat Kolei”. 2/2009, s. 4. Łódź: Emi-press. ISSN 1234-5962. 
  38. O spółce (pol.). [dostęp 2011-11-27].
  39. A Gajewski. Trzebnica ruszyła. „Świat Kolei”. 10/2009, s. 4. Łódź: Emi-press. ISSN 1234-5962. 
  40. Dlaczego samorządy przejmują linie kolejowe? (pol.). 2010-11-10. [dostęp 2011-11-27].
  41. Strapagiel: Wynik finansowy KD efektem dużych dotacji (pol.). Dlaczego samorządy przejmują linie kolejowe?. [dostęp 2011-11-27].
  42. Pierwsza rocznica reaktywacji linii trzebnickiej (pol.). [dostęp 2011-11-27].
  43. Koleje Dolnośląskie zakończą rok 2011 na plusie? (pol.). [dostęp 2011-11-27].
  44. Wyniki Kolei Dolnośląskich za 2010 r. (pol.). [dostęp 2011-11-27].
  45. Marszałek ukarał Koleje Dolnośląskie za spóźnienia (pol.). Gazeta Wyborcza, 2011-02-18. [dostęp 2011-11-27].
  46. Henryk Magoń. Pociągiem do Jakuszyc. „Świat Kolei”. 7/2010, s. 3. Łódź: Emi-press. ISSN 1234-5962. 
  47. a b c Koleje Dolnośląskie: Awantura z wagonami 102A (pol.). [dostęp 2011-11-27].
  48. Piotr Stokarczyk. Rozkład jazdy 2010/2011. „Świat Kolei”. 12/2010, s. 3. Łódź: Emi-press. ISSN 1234-5962. 
  49. Samorząd Dolnego Śląska przejmie tamtejsze PR? (pol.). 2011-01-14. [dostęp 2011-11-27].
  50. Koleje Dolnośląskie kupiły pociągi za 99 999 000 mln zł (pol.). Gazeta Wyborcza, 2011-10-17. [dostęp 2011-11-27].
  51. Dostawa 5 ezt dla Kolei Dolnosląskich – koniec epopei (pol.). [dostęp 2011-11-27].
  52. a b Przewoźnicy zatrzymują pieniądze na dworce? (pol.). [dostęp 2011-11-27].
  53. 17 sierpnia — Koleje Dolnośląskie honorują wszystkie bilety Przewozów Regionalnych (pol.). [dostęp 2011-11-27].
  54. Dolny Śląsk pędzi Impulsem (pol.). rynek-kolejowy.pl, 2013-03-25. [dostęp 2013-03-25].
  55. Rekordowa prędkość na polskich torach
  56. Koleje Dolnośląskie kupią sześć Impulsów (pol.). kurierkolejowy.eu, 2014-05-21. [dostęp 2014-05-21].
  57. Koleje Dolnośląskie podpisały umowę na 5 Impulsów (pol.). kurierkolejowy.eu, 2015-03-10. [dostęp 2015-03-10].
  58. a b c Koleje Dolnośląskie zabiegają o klientów (pol.). kurierkolejowy.eu, 2015-09-07. [dostęp 2015-09-12].
  59. Umowa na dolnośląskie Linki podpisana (pol.). inforail.pl, 2015-09-07. [dostęp 2015-09-12].
  60. KD uruchomią pociągi Wrocław – Drezno już w grudniu? (pol.). rynek-kolejowy.pl, 2015-11-06. [dostęp 2015-11-06].
  61. Siemens Desiro pojechał liniowo do Kłodzka (pol.). inforail.pl, 2015-11-09. [dostęp 2015-11-11].
  62. Usługi - 442650-2015 (pol.). ted.europa.eu, 2015-12-14. [dostęp 2015-12-22].
  63. KD: Testy jednostek 840 wypadły pomyślnie (zdjęcia) (pol.). rynek-kolejowy.pl, 2015-12-12. [dostęp 2015-11-06].
  64. KD podpisały umowę ws. połączeń transgranicznych (pol.). rynek-kolejowy.pl, 2015-12-12. [dostęp 2015-12-11].
  65. a b c d Ruszyły nowe połączenia Kolei Dolnośląskich (pol.). kurierkolejowy.eu, 2015-12-14. [dostęp 2015-12-15].
  66. Wystartowało połączenie Szklarska Poręba - Liberec (pol.). 24jgora.pl, 2015-12-13. [dostęp 2015-12-16].
  67. Puchar Świata Harrachov. Przewody Regionalne i GW Train Regio uruchomią dodatkowe połączenia (pol.). szklarskaporeba.naszemiasto.pl, 2014-03-14. [dostęp 2015-12-16].
  68. a b Bilety Kolei Dolnośląskich w komórce (pol.). kurierkolejowy.eu, 2015-12-15. [dostęp 2015-12-15].
  69. Majątek - BIP - Koleje Dolnośląskie S.A. (pol.). kolejedolnoslaskie.4bip.pl. [dostęp 2015-12-31].
  70. Koleje Dolnośląskie testują biletomaty w pociągach (pol.). inforail.pl, 2016-02-25. [dostęp 2016-02-27].
  71. Ruszył `pociąg do kultury` Berlin - Wrocław (pol.). inforail.pl, 2016-04-30. [dostęp 2016-05-01].
  72. Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. Prawo przewozowe. Dz.U. 1984 nr 53 poz. 272. (pol.). [dostęp 2013-04-13].
  73. Koleje Dolnośląskie -regulaminy i przepisy (pol.). [dostęp 2014-07-02].
  74. Koleje Dolnośląskie SA - Ceny biletów. (pol.). [dostęp 2014-07-02].
  75. Cennik biletów Kolei Dolnośląskich (pol.). [dostęp 2011-11-27].
  76. Paweł Ukole: Dzierżoniów Śląski. Fotografia rozkładu jazdy KD z pierwszego roku działalności (pol.). 2009-06-20. [dostęp 2013-04-13].. W lewym dolnym rogu rozkładu jazdy widoczna adnotacja o przyjęciu do stosowania taryfy PR.
  77. Damian Zdancewicz. Do Wrocławia już w nie tak dobrej cenie.. „Portal Lca.pl”, 27.07.2012. PUI "Bajt" (pol.). [dostęp 13.04.2013]. Cytat: "Choć decyzja o nowych cenach została podjęta przez zarząd firmy Przewozy Regionalne, podrożeje także podróż z inną spółką jeżdżącą na tej trasie – Kolejami Dolnośląskimi. - W pociągach naszej firmy honorujemy po prostu bilety wystawione przez Przewozy Regionalne. Skoro więc podrożeją bilety tej firmy, pasażerowie zapłacą więcej także u nas. Nie mamy na to tak naprawdę wpływu – informuje Justyna Stachniewicz z Kolei Dolnośląskich. – Nie planujemy na razie wprowadzenia odrębnej od PR taryfy na tej trasie – dodaje.". 
  78. Koleje Dolnośląskie SA - promocje. (pol.). [dostęp 2014-07-02].
  79. Przewozy Regionalne. FAQ: Czy Przewozy Regionalne i Koleje Dolnośląskie wzajemnie honorują bilety? (pol.). [dostęp 2014-06-28].
  80. a b c Koleje Dolnośląskie SA dla podróżnych. Zasady honorowania biletów. (pol.). [dostęp 2013-04-13].
  81. Urząd Transportu Kolejowego dla pasażerów. Aktualności. Zmiany cen biletów Kolei Dolnośląskich. (pol.). [dostęp 2013-04-13].
  82. Przewozy Regionalne. Aktualne oferty. "Ty i raz, dwa, trzy". (pol.). [dostęp 2013-04-13].
  83. REGIOkarta - Przewozy Regionalne. Podróżuj taniej z REGIOkartą w pociągach pięciu przewoźników! (pol.). [dostęp 2013-04-13].
  84. ZVON - Bilet całodzienny EURO-NYSA (pol.). [dostęp 2012-07-18].
  85. Zygmunt Sobolewski. Nie zostaliśmy przyjęci do Związku Pracodawców Kolejowych. Wywiad z Genowefą Ładniak, prezes Kolei Dolnośląskich SA.. „Wolna Droga. Pismo Sekcji Krajowej Kolejarzy NSZZ Solidarność.”, 04.12.2009. SOLKOL sp. z o.o. (pol.). [dostęp 13.04.2013]. Cytat: - [Z.Sobolewski:]Czy istnieje szansa na to, że „Koleje Dolnośląskie” zgłoszą swój akces do Związku Pracodawców Kolejowych? - [G.Ładniak:]Według mojej wiedzy „Koleje Dolnośląskie” SA w ubiegłym roku składały akces przystąpienia do Związku Pracodawców Kolejowych, lecz nie zostały przyjęte w poczet członków tej organizacji. Wobec tego Spółka nie ma podstaw do honorowania ulg wynikających z uczestnictwa w tym związku.. 
  86. KD: Oferta dla Pracodawców i Pracowników (pol.). [dostęp 2014-07-02].
  87. Sprzedaż biletów (pol.). kolejedolnoslaskie.eu. [dostęp 2015-09-12].
  88. Nasze bilety w automatach we Wrocławiu (pol.). kolejedolnoslaskie.eu. [dostęp 2015-09-12].
  89. Koleje Dolnośląskie SA - Dołącz do nas. (pol.). [dostęp 2011-12-05].
  90. Koleje Dolnośląskie SA - dołącz do nas (pol.). [dostęp 2012-03-15].
  91. Instrukcja na dostawę ubioru służbowego – mundurowego oraz wyposażenia służbowego dla pracowników Spółki Koleje Dolnośląskie S.A. (pol.). [dostęp 2011-11-18].
  92. Rusza system kolejowej informacji SMS-owej dla pasażerów (pol.). [dostęp 2011-11-27].
  93. Nowa oferta Kolei Dolnośląskich Junior — Senior Lato 2011 (pol.). [dostęp 2011-11-27].
  94. Obsługa pasażerów o ograniczonej możliwości poruszania się (pol.). [dostęp 2011-11-27].
  95. Dodatkowe pociągi na pielgrzymkę do Trzebnicy (pol.). 2011-10-07. [dostęp 2011-11-27].
  96. Koleje Dolnośląskie zapraszają na Juwenalia 2010r. w Legnicy!!! (pol.). [dostęp 2011-11-27].
  97. Regulamin konkursu (pol.). [dostęp 2011-11-27].
  98. "Koleje Dolnośląskie zapraszają do Jaworzyny Śląskiej" (pol.). [dostęp 2011-11-27].
  99. Koleje Dolnośląskie — promocja nowego połączenia Wrocław Główny — Wołów (pol.). [dostęp 2011-11-27].
  100. Koleje Dolnośląskie podczas promocji nowego połączenia Wrocław Główny — Jelcz Laskowice (pol.). [dostęp 2011-11-27].
  101. Koleje Dolnośląskie na Międzynarodowych Targach Poznańskich TourSalon 2010. (pol.). [dostęp 2011-11-27].
  102. Koleje Dolnośląskie na Międzynarodowych Targach Turystycznych we Wrocławiu (pol.). [dostęp 2011-11-27].
  103. a b II rocznica reaktywacji przewozów na linii trzebnickiej (pol.). [dostęp 2011-11-27].
  104. Konkurencja na szynach (pol.). 2007-12-27. [dostęp 2011-11-27].
  105. Wrocław: Szynobus już jeździ do Trzebnicy! (pol.). [dostęp 2011-11-27].
  106. Kolejami Dolnośląskimi do Lwówka Śląskiego (pol.). [dostęp 2011-11-27].
  107. Marcowe zmiany w rozkładzie jazdy pociągów data dostępu=2011-11-27 (pol.).
  108. Poznaliśmy nowy rozkład jazdy 2010/2011 (pol.). [dostęp 2011-11-27].
  109. Koleje Dolnośląskie znów obsługują linię Jelenia Góra – Lwówek Śląski (pol.). [dostęp 2011-11-27].
  110. a b c Koleje Dolnośląskie: Nowy rozkład, nowe trasy (pol.). [dostęp 2011-11-27].
  111. a b c d e Koleje Dolnośląskie. W: Jacek Chiżyński: Atlas przewoźników kolejowych Polski 2011. Wyd. pierwsze. Rybnik: Eurosprinter, 2011, s. 28-31. ISBN 978-83-931006-5-1. (pol.)
  112. a b c d e f g h i j k l InfoRail: Nowe oznaczenia pociągów Kolei Dolnośląskich (pol.). inforail.pl, 2016-02-01. [dostęp 2016-02-01].
  113. a b Marek Graff. Pojazdy z napędem spalinowym dla ruchu regionalnego w Polsce. „Technika Transportu Szynowego”. 4/2014, s. 25-34. Emi-press. ISSN 1232-3829. 
  114. RAPORT ROCZNY ZA 2011 ROK KOLEJE DOLNOŚLĄSKIE S. A. (pol.). kolejedolnoslaskie.eu. [dostęp 2015-09-12].
  115. a b c d e f J. Chiżyński. Nowy tabor w Kolejach Dolnośląskich. „Świat Kolei”. 12/2015, s. 12-13. Emi-press. ISSN 1234-5962 (pol.). 
  116. Strona Dolnośląskich Miłośników Kolei (pol.). sdmk.vgh.pl. [dostęp 2014-06-30].
  117. Łukasz Welter (ep07drago): SP32-209 z pociągiem osobowym Kolei Dolnośląskich do Jeleniej Góry przez Lwówek Śląski. (pol.). ep07drago.fbl.pl, 2010-03-06. [dostęp 2014-06-30].
  118. PKP IC: 5,2 mln pasażerów mniej w roku 2014. Grudzień bez rewelacji (pol.). rynek-kolejowy.pl, 2015-01-30. [dostęp 2015-01-31].
  119. a b Koleje Dolnośląskie – historia (pol.). [dostęp 2011-11-27].
  120. http://kolejedolnoslaskie.eu/ (strona główna), dostęp: 14.12.2008