Ziemia Ognista (archipelag)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ziemia Ognista

Ziemia Ognista (hiszp. Tierra del Fuego) – archipelag u południowych wybrzeży Ameryki Południowej, oddzielony od kontynentu Cieśniną Magellana i oddzielony od Półwyspu Grahama na Antarktydzie Cieśniną Drake’a o szerokości ok. 1000 km.

Powierzchnia Ziemi Ognistej wynosi 73,7 tys. km².

Ziemia Ognista

Ważniejsze wyspy[edytuj | edytuj kod]

Najdalej na południe wysuniętą wyspą jest Horn ze słynnym Przylądkiem Horn.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Ziemia Ognista wraz z innymi wyspami została odkryta w 1520 r. przez wyprawę Ferdynanda Magellana. Ziemia Ognista zawdzięcza swą nazwę poświacie, jaką widzieli na brzegu żeglarze, płynący na statkach. Światło prawdopodobnie pochodziło od ognisk, rozpalonych przez tubylców.

Przynależność państwowa[edytuj | edytuj kod]

Wschodnia część Ziemi Ognistej należy do Argentyny (stanowi terytorium federalne Ziemi Ognistej o powierzchni 21,3 tys. km² i 70 tys. mieszkańców (1991). Ośrodek administracyjny - Ushuaia (najdalej na południe wysunięte miasto świata). Zachodnia część — do Chile (miasta - Porvenir, Pylos i Manantiales).

Rzeźba[edytuj | edytuj kod]

Wyspy zbudowane są ze skał osadowych kontynentalnych i morskich. Silnie rozwinięta linia brzegowa z licznymi fiordami. W większości o charakterze wyżynnogórskim, stanowią przedłużenie Andów, a najwyższe kulminacje to: Monte Darwin ( 2 469 m n.p.m. ) i Monte Sarmieto (2 300). Wyspy położone po stronie północno-zachodniej mają charakter bardziej nizinny. Lodowce górskie.

Wody[edytuj | edytuj kod]

Główne rzeki to : Rio Grande, Cullen, San Martin, Chico, Claro, Antuk i Escondido. Największe jezioro to Fagnano o powierzchni 593 km².

Klimat[edytuj | edytuj kod]

Subpolarny o opadach od 400-500 mm w części północno-wschodniej, do 2000 mm na południowym zachodzie. Miejscami 5 000 mm (Desolation). Opady są skutkiem napływania bardzo wilgotnych mas powietrza znad Oceanu Spokojnego oraz działalność chłodnego prądu morskiego, zwanego Prądem Zachodnich Wiatrów lub Dryfem Zachodnim, który opływając południowe brzegi kontynentu, skręca w kierunku Antarktydy. Temperatury średnie od 10-11 °C (styczeń) do 0-2 °C (lipiec).

Fauna i flora[edytuj | edytuj kod]

Na północnym wschodzie głównie suche stepy subantarktyczne i kserofilne zarośla. Na południu i zachodzie lasy z udziałem buków i cedru oraz skąpa roślinność trawiasta, mchy, porosty i torfowiska. Najwyższe partie, średnio powyżej 700 m n.p.m. pokrywają lodowce i płaty wiecznego śniegu.

W strefie przybrzeżnej żyją: kondory olbrzymie, kormorany, mewy, rybołówki, ostrygojady i albatrosy. Do świata zwierzęcego należą także: pudu, nutrie, szynszyle, krasnogonka krótkodzioba, oraz pingwiny magellańskie.

Ludność[edytuj | edytuj kod]

Zamieszkana pierwotnie przez Indian z plemion Jagan, Selk’nam i Alacaluf, ze względu na trudne warunki została skolonizowana dopiero w 2 poł. XIX w., a ostatecznie podziału dokonano na mocy traktatów między Argentyną, a Chile. Dziś ok. 70 tysięcy mieszkańców głównie pochodzenia europejskiego.

Zagospodarowanie[edytuj | edytuj kod]

Hodowla owiec i bydła, a także rybołówstwo i eksploatacja lasów. Wydobycie ropy naftowej, złota, rud miedzi, cynku. Niewielki przemysł petrochemiczny, mięsny, produkcja konserw rybnych.

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

Mimo niesprzyjających warunków klimatycznych wyspa odwiedzana jest przez turystów. Atrakcję stanowią lodowce (m.in. Martial), Park Narodowy Ziemi Ognistej oraz możliwość odbycia wycieczek w kierunku Antarktydy.