Zwinger

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Zwinger
Zwinger
Sempergalerie z Pawilonami: Francuskim (po lewej) i Niemieckim (po prawej)
Sempergalerie z Pawilonami: Francuskim (po lewej) i Niemieckim (po prawej)
Państwo  Niemcy
Miejscowość Drezno
Położenie na mapie Saksonii
Mapa lokalizacyjna Saksonii
Zwinger
Zwinger
Położenie na mapie Niemiec
Mapa lokalizacyjna Niemiec
Zwinger
Zwinger
Ziemia 51°03′08,57″N 13°44′37,90″E/51,052380 13,743860
Galeria: Zwinger
Langgalerie z bramą Kronentor od strony dziedzińca
Langgalerie z bramą Kronentor od strony akwenu Zwingerteich/Zwingergraben
Brama Kronentor
Fontanna Nymphenbad
Widok na Zwinger z lotu ptaka
Pawilon Niemiecki
Pawilon Miejski
Pawilon Wałowy z Salonem Matematyczno-Fizycznym (po lewej) oraz Pawilonem Francuskim (po prawej)
Pawilon Wałowy
Herb Polski na zwieńczeniu fasady Pawilonu Wałowego

Zwingerpóźnobarokowy zespół architektoniczny znajdujący się w centrum Drezna. Jest zaliczany do najbardziej znaczących budowli późnego baroku w Europie. Nazwa "Zwinger" pochodzi od położenia budynku, na obszarze, który niegdyś znajdował się pomiędzy zewnętrznymi i wewnętrznymi murami obronnymi (niem. zwischen - "pomiędzy").

Historia[edytuj]

Zwinger został zbudowany etapowo w latach 1709-1732 na terenach mieszczących się niegdyś poza obrębem średniowiecznych fortyfikacji Drezna, na których w XVI wieku prowadzono rozbudowę tychże fortyfikacji, zahamowaną przez powódź z 1570 roku na rzece Weißeritz, dopływie Łaby. Zaprojektował go znany architekt Matthäus Daniel Pöppelmann na zlecenie Augusta II Mocnego, elektora Saksonii, który w 1697 roku został wybrany na króla Polski. Król August II, słynący z zamiłowania do przepychu i luksusu odbył w latach 1687-1689 podróż po Francji i Włoszech, podczas której miał okazję podziwiać m.in. pałac w Wersalu, do którego parę lat wcześniej król Ludwik XIV przeniósł swój dwór. Po powrocie do Drezna saski monarcha zapragnął czegoś podobnie okazałego i spektakularnego dla siebie. W odpowiedzi na jego oczekiwania Pöppelmann z pomocą rzeźbiarza Balthasara Permosera stworzył późnobarokowy reprezentacyjny kompleks z otwartym w kierunku późniejszego Placu Teatralnego dziedzińcem (otwarcie to miało umożliwić ewentualną rozbudowę w przyszłości). Oficjalne zainaugurowanie działalności obiektu miało miejsce 20 sierpnia 1719 roku, kiedy to w Zwingerze pomimo zaawansowanych prac budowlanych odbył się ślub syna Augusta II, Augusta III z Marią Józefą. August II szczodrze finansował budowę Zwingeru mając nadzieję na objęcie tronu niemieckiego po śmierci cesarza Józefa I. Gdy okazało się, że nadzieja ta się nie ziści, jego zainteresowanie obiektem spadło. Drezdeński władca wolał skierować swoją uwagę na łatwiejszych do sfinansowania projektach, takich jak pałac w Pillnitz czy zamek Moritzburg.

W czasie wojny siedmioletniej budynki Zwingeru służyły jako pruski magazyn wojskowy. W 1813 roku i podczas Wiosny Ludów Zwinger doznał znacznych uszkodzeń. W latach 1847-1854 po niezabudowanej północno-wschodniej stronie kompleksu wzniesiono monumentalny, neoklasycystyczny budynek według projektu architekta Gottfrieda Sempera. Po ukończeniu w Sempergalerie - jak nazwano ten budynek, ulokowano zgromadzoną w Zwingerze kolekcję obrazów i w 1855 roku udostępniono ją do zwiedzania w ramach Muzeum Królewskiego (Neues Museum). Po II wojnie światowej w budynku tym utworzono również Galerię Obrazów Nowych.

Podczas bombardowania w 1945 roku Zwinger został prawie całkowicie zniszczony. Jego odbudowa rozpoczęła się jeszcze w tym samym roku, gdy Drezno znajdowało się pod radzieckim zarządem okupacyjnym. W 1951 roku otwarto dla zwiedzających dziedziniec i pierwszą odbudowaną część kompleksu. Całość prac rekonstrukcyjnych została zakończona w 1963 roku.

Architektura[edytuj]

Założenie architektoniczne Zwingeru oparte jest na dużym dziedzińcu (Zwingerhof) otoczonym barokowymi zabudowaniami (z wyjątkiem budynku Sempergalerie, który jest neoklasycystyczny). Dziedziniec ten jest podłużnie prostokątny na osi północny wschód-południowy zachód. Od północnego wschodu flankuje go Sempergalerie, natomiast od południowego zachodu Langgalerie, którą dzieli na dwie części ozdobna brama Kronentor. Pośrodku wspomnianej osi przebiega prostopadła do niej oś północny zachód-południowy wschód wzdłuż której odchodzą od dziedzińca dwie węższe, symetryczne odnogi zakończone zaokrąglonymi budynkami, zwanymi Bogengalerien. Pośrodku Bogengalerie z północnego zachodu znajduje się Pawilon Wałowy (Wallpavillon), którego fasada zwieńczona jest kartuszem przedstawiającym herb Polski. Natomiast Bogengalerie z południowego wschodu przedzielona jest przez Pawilon Miejski (Glockenspielpavillon). Północno-zachodnia Bogengalerie łączy się z Sempergalerie budynkiem Pawilonu Francuskiego (Französischer Pavillon), za którym znajduje się monumentalna, barokowa fontanna - Nymphenbad, a z Langgalerie - budynkiem mieszczącym Salon Matematyczno-Fizyczny (Mathematisch-Physikalische Salon). Z kolei południowo-wschodnia Bogengalerie z Sempergalerie ma połączenie w postaci Pawilonu Niemieckiego (Deutscher Pavillon), natomiast z Langgalerie łączy ją budynek Pawilonu Porcelanowego (Porzellanpavillon). Kompleks od północnego i południowego zachodu oblewany jest przez wody będącego pozostałością dawnej fosy miejskiej akwenu Zwingerteich/Zwingergraben, ponadto otoczony jest dużym parkiem, w którym znajdują się pomniki Carl-Maria-von-Weber-Denkmal, Heinrich-Schütz-Stele i Robert-Schumann-Stele.

Zbiory[edytuj]

Od początku swoich dziejów Zwinger wykorzystywany jest do prezentowania wystaw. Król August II Mocny sprowadził do niego wiele gatunków egzotycznych roślin. Ponadto znajdują się w nim zbiory porcelany, w których obecna jest zarówno chińska porcelana z XV wieku, jak i znane w całych Niemczech wyroby porcelanowe z Miśni. W Zwingerze znajduje się także Rüstkammer – zbrojownia, w której prezentowane są egzemplarze różnych historycznych broni.

W obiekcie mieści się również Galeria Obrazów Starych Mistrzów (Gemäldegalerie Alte Meister), w której znajdują się bogate zbiory malarstwa europejskiego m.in. dzieła Rubensa, Rembrandta oraz Albrechta Dürera.

Linki zewnętrzne[edytuj]