Miśnia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Miśnia
Meißen
Ilustracja
Panorama miasta
Herb
Herb
Państwo  Niemcy
Kraj związkowy Saksonia
Powiat Powiat Miśnia
Zarządzający Olaf Raschke
Powierzchnia 30,90 km²
Wysokość 106 m n.p.m.
Populacja (31 grudnia 2014)
• liczba ludności
• gęstość

27 273
883 os./km²
Nr kierunkowy 03521
Kod pocztowy 01662, 01665
Tablice rejestracyjne MEI
Położenie na mapie Saksonii
Mapa lokalizacyjna Saksonii
Miśnia
Miśnia
Położenie na mapie Niemiec
Mapa lokalizacyjna Niemiec
Miśnia
Miśnia
Ziemia51°10′N 13°29′E/51,166667 13,483333
Strona internetowa
Portal Portal Niemcy

Miśnia[1] (niem. Meißen; górnołuż. Mišno; łac. Misena) – miasto powiatowe w południowo-wschodniej części Niemiec, w kraju związkowym Saksonia, w okręgu administracyjnym Drezno, siedziba powiatu Miśnia. Leży nad Łabą, ok. 26 km od Drezna.

Miśnia słynie z produkcji wina oraz porcelany miśnieńskiej.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Miejscowość założona około 929 przez króla Henryka I, jako punkt oparcia na nowo podbitym terytorium słowiańskiego plemienia Glomitów (zob. → Gana). Pierwszy raz wzmiankowana w 968, była stolicą Marchii Miśnieńskiej i biskupstwa Miśni. Na skalistym wzgórzu znajdował się stojący do dziś zamek biskupi Albrechtsburg. U jego podnóża powstało podgrodzie i osada targowa, zamieszkane po części przez ludność słowiańską. Przez parę miesięcy w 1002 Miśnia należała do Polski pod panowaniem Bolesława I Chrobrego. Od XI wieku biskupstwo miśnieńskie podlegało metropolii gnieźnieńskiej[2]. W trakcie wojny polsko-niemieckiej w 1015 syn Bolesława i przyszły król Polski Mieszko oblegał miasto. Oblężenie zakończyło się niepowodzeniem na skutek przyboru wody na rzece Łabie. W 1046 w zjeździe w Miśni uczestniczyli książę polski Kazimierz I Odnowiciel i książę pomorski Siemomysł. Jesienią 1071 roku w Miśni miał miejsce zjazd z udziałem króla niemieckiego Henryka IV Salickiego, księcia polskiego Bolesława II Szczodrego i księcia czeskiego Wratysława II[3].

Miśnia w XVII wieku

W 1332 roku Miśnia otrzymała prawa miejskie. Ostatnim biskupem Miśni, podległym metropolii gnieźnieńskiej, był w latach 1392-1398 Jan Kietlicz. W 1399 biskupstwo miśnieńskie zostało wyłączone z polskiej struktury kościelnej i bezpośrednio podporządkowane Stolicy Apostolskiej. W 1410 roku zakończono budowę katedry. W 1416 lub 1417 w Miśni został spalony na stosie czeski husyta Mikołaj z Drezna. Od 1423 do 1464 Miśnia była stolicą Elektoratu Saksonii. W 1534 roku w katedrze w Miśni została pochowana Barbara Jagiellonka, córka króla Polski Kazimierza Jagiellończyka.

W latach 1697-1706 i 1709-1763 Miśnia leżała w granicach unijnego państwa polsko-saskiego. Na mocy dekretu króla Augusta II Mocnego z 23 stycznia 1710 założono w zamku Albrechtsburg Królewsko-Polską i Elektorsko-Saską Manufakturę Porcelany (niem.: Königlich-Polnische und Kurfürstlich-Sächsische Porzellan-Manufaktur)[4] – pierwszą manufakturę porcelany w Europie.

W czasie wojny siedmioletniej 4 grudnia 1759 w bitwie pod Miśnią wojska austriackie odniosły zwycięstwo nad Prusakami. W 1790 roku do Miśni dotarło powstanie chłopskie w Saksonii.

Powódź w Miśni w 1845 r.

W 1806 roku Miśnia została częścią Królestwa Saksonii, połączonego w latach 1807-1815 unią z Księstwem Warszawskim.

W 1834 roku firma Ferd. Thürmer otworzyła tu pierwszą w Saksonii fabrykę fortepianów. Na terenie zakładu w 1999 otwarto muzeum pokazujące historię produkcji tych instrumentów w Miśni - pierwsze takie w Niemczech. W 1863 przeniesiono manufakturę porcelany z zamku Albrechtsburg do obecnej lokalizacji na osiedlu Triebischtal.

W 1871 Miśnia znalazła się w granicach zjednoczonych Niemiec. Na skutek porażki Niemiec w II wojnie światowej w 1945 Miśnia trafiła do radzieckiej strefy okupacyjnej, z której w 1949 utworzono Niemiecką Republikę Demokratyczną. Od 1990 w granicach Wolnego Kraju Saksonii Republiki Federalnej Niemiec.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Wzgórze Zamkowe, od lewej: zamek biskupi, katedra św. Jana i św. Donata, zamek Albrechtsburg
Słup dystansowy poczty polsko-saskiej z 1722 r., w tle zamek Albrechtsburg

Zabytki Starego Miasta(niem.):

  • Wzgórze Zamkowe:
  • Ratusz z lat 1472-1486
  • Kościół św. Piotra i Pawła
  • Kościół św. Afry
  • Kościół Marii Panny z lat 1460-1520
  • Dom Prałata z ok. 1509 r. (późnogotycki)
  • Stary Browar z XV w. (przebudowany w XVI w. w stylu renesansowym)
  • Spichlerz z 1542 r. (przebudowany w 1897 na mieszkania)
  • Teatr Miejski z lat 1545-1547 (renesansowy, później przebudowywany)
  • Kamienice w stylach renesansowym i barokowym
  • Gimnazjum św. Afry z lat 1876-1879
  • Kamienica przy Placu Henryka 7 (Heinrichsplatz 7) z ok. 1900 r. przyozdobiona XVI-wiecznymi detalami: herbami Hesji, Polski i Saksonii[5]

Zabytki w innych częściach miasta:

Klimat (1979-2013)[edytuj | edytuj kod]

Średnia temperatura i opady dla Miśni
Miesiąc Sty Lut Mar Kwi Maj Cze Lip Sie Wrz Paź Lis Gru Roczna
Rekordy maksymalnej temperatury [°C] 15.4 18.9 21.9 29.3 31.3 35.6 36.9 37.4 30.5 26.9 19.7 16.0 37,4
Średnie temperatury w dzień [°C] 2.7 3.8 8.3 13.5 18.9 21.5 23.8 23.7 19.0 13.9 7.4 4.0 13,4
Średnie dobowe temperatury [°C] 0.0 0.6 4.3 8.6 13.5 16.3 18.4 18.1 14.0 9.5 4.4 1.4 9,1
Średnie temperatury w nocy [°C] -2.8 -2.5 0.7 3.7 8.0 11.2 13.2 13.1 9.8 5.8 1.7 -1.1 5,1
Rekordy minimalnej temperatury [°C] -24.5 -21.5 -13.6 -6.5 -2.9 1.8 6.4 4.2 1.3 -6.2 -13.3 -21.7 -24,5
Opady [mm] 45 35 45 42 58 64 83 76 51 41 52 52 643
Średnia liczba dni z opadami 11 9 10 9 10 11 12 11 9 8 10 11 121
Źródło: Na podstawie 35-lecia 1979-2013[6]

Współpraca[edytuj | edytuj kod]

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami RP: Nazewnictwo geograficzne świata. T. 12: Europa Część II. Warszawa: Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 2010, s. 150. ISBN 978-83-254-0825-1.
  2. Geografia historyczna, literat.ug.edu.pl [dostęp 2017-11-25].
  3. Henryk IV, www.zamki.name [dostęp 2017-11-25] (pol.).
  4. Starcookers ǀ Meißner Porzellan - Foodmagazin, www.starcookers.com [dostęp 2017-11-25] (niem.).
  5. Meißen - Wappen am Haus Heinrichsplatz 7 err. 1900 Wappen der Landgrafen von Hessen (links), Polen (Mitte) und Sachsen | Mapio.net, mapio.net [dostęp 2017-11-25] (ang.).
  6. European Climate Assessment & Dataset. [dostęp 2014-08-27].