„Orszak książęcy” w Dreźnie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Na mapach: 51°03′07″N 13°44′20″W/51,052000 -13,739000 Orszak książęcy (niem. Fürstenzug)[a][1][2][3][4][5] – malowidło ścienne zdobiące zewnętrzną ścianę gmachu „Langer Gang” ograniczającego od północy dziedziniec (Stallhof) dawnego średniowiecznego kompleksu królewskiej rezydencji w Dreźnie.

Obecnie (2012) wzdłuż ściany z malowidłem przebiega ulica Augustusstrasse, łącząca najważniejsze zabytki drezdeńskiej starówki.

Panorama malowidła[edytuj | edytuj kod]

Dresden-Fuerstenzug4.jpg

Historia powstania[edytuj | edytuj kod]

Orszak książęcy przy Augustusstrasse
Markgraf Konrad I
Wilhelm Walther

Autorem malowidła jest artysta drezdeński, malarz historyczny i profesor tamtejszej Akademii Sztuk Pięknych – Wilhelm Walther (1828–1913)[6]. W początkowym etapie prac nad dziełem wykonał projekt na kartonie, a w latach 1872–1876 przeniósł malowidło na ścianę dziedzińca, stosując niezbyt już wówczas trwałą technikę sgraffito. Z uwagi na sławę, jaką dzieło zyskało przez lata swej obecności[6], by nie narażać go na niszczenie spowodowane szkodliwymi związkami węgla w atmosferze, w latach 1906–1907 przeniesiono je na ok. 25 000[7] ceramicznych kafelków miśnieńskiej porcelany[6]. W celu dokładnego odtworzenia malowidła, bazowano na oryginalnych kartonach, na których Walther przedstawił swój projekt. Dzieło przetrwało nalot bombowy w 1945 roku, w wyniku którego pobliskie budynki zostały prawie całkowicie zniszczone[6].

Lokalizacja i rozmiary[edytuj | edytuj kod]

Malowidło zdobi zewnętrzną ścianę gmachu „Langer Gang” ograniczającego od północy dziedziniec (Stallhof) dawnego średniowiecznego kompleksu królewskiej rezydencji w Dreźnie[7]. Niegdyś na dziedzińcu tym odbywały się turnieje rycerskie i zabawy dworskie[7].

Malowidło stanowi największy na świecie ceramiczny obraz ścienny. Ma 101,90 m długości i 10,51 m wysokości[6]. Kafelki o rozmiarach 20,5 x 20,5 cm zajmują łącznie powierzchnię ponad 1000 m², a całość stanowi znaczące świadectwo sztuki malowania na kafelkach porcelanowych i zajmuje ważne miejsce w dziejach sztuki miasta.

Nazwa i opis[edytuj | edytuj kod]

Malowidło Fürstenzug (niem. Orszak książąt) zostało wykonane w celu upamiętnienia 800-letniej historii władców z dynastii Wettynów, władających Saksonią w latach 1123–1918. W przedstawieniu znalazły się łącznie 94 osoby, z których 35 stanowią margrabiowie, hrabiowie, książęta i królowie Saksonii[7], pozostałe 59 postaci to wizerunki podążających pieszo naukowców, artystów, rzemieślników, żołnierzy, dzieci i chłopów. Walther uwiecznił m.in. swoich nauczycieli Carla Peschela i Juliusa Hübnera, architekta Hermanna Nicolai, rzeźbiarzy Johannesa Schillinga i Ernsta Juliusa Hähnla, malarza Ludwiga Richtera a na końcu orszaku umieścił swoją postać[6]. Ponadto namalował również 45 koni i dwa charty. Oprócz doskonałego podobieństwa portretu ukazanych postaci, na uwagę zasługuje także niezwykle szczegółowe historycznie odwzorowanie szat, zbroi i broni z tamtych czasów.

Rekonstrukcja po 1945 roku[edytuj | edytuj kod]

Bombardowanie Drezna pod koniec II wojny światowej w lutym 1945 roku nieznacznie uszkodziło malowidło[6]. Ogółem na powierzchni niespełna 25 tys. kafelków jedynie 223 z nich wymagały kompletnej rekonstrukcji. Prace rekonstrukcyjne przeprowadzono w oparciu o dokumentację z początku XX w. Latem i jesienią 1978 roku malowidło zostało całkowicie oczyszczone i odnowione[6]. Było to spowodowane silnymi zabrudzeniami powierzchniowymi. W kolejnym roku, od marca do września 1979 zlikwidowano powstałe na ok. 450 kafelkach uszkodzenia mechaniczne, wypełniając je na nowo. Podczas prac 212 kafli wymieniono na nowe, a 442 uzupełniono[6].

Uwagi

  1. W Polsce nazwa Fürstenzug bywa tłumaczona nie tylko jako „Orszak książęcy” [np. twojaeuropa.pl lub drezno.art.webd.pl], ale również jako „Poczet książęcy” [np. po-niemczech.blogspot.com], „Korowód książąt” [np. panoramy.zbooy.pl] lub „Pochód książęcy” [np. psnjn.republika.pl]

Przypisy

  1. Drezno – zabytki baroku w Niemczech (pol.). W: Strona internetowa [on-line]. www.twojaeuropa.pl. [dostęp 2012-01-21].
  2. Orszak książęcy (pol.). W: Strona internetowa. Perła baroku, Drezno. Florencja nad Łabą [on-line]. www.drezno.art.webd.pl, 2006. [dostęp 2012-01-21].
  3. Fürstenzug - poczet książęcy (pol.). W: Strona internetowa Niemcy [on-line]. po-niemczech.blogspot.com. [dostęp 2012-01-21].
  4. Drezno nocą - Fürstenzug."Korowód książąt" przy Augustusstraße w Dreźnie. (pol.). W: Strona internetowa. 360 :: panoramiczna podróż sferyczna w 1811 odcinkach [on-line]. panoramy.zbooy.pl. [dostęp 2012-01-21].
  5. Wycieczka na jarmark bożonarodzeniowy do Drezna (pol.). W: Strona internetowa Polskiego Stowarzyszenia Nauczycieli Języka Niemieckiego [on-line]. www.psnjn.republika.pl. [dostęp 2012-01-21].
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 6,5 6,6 6,7 6,8 Heinz Quinger: Dresden und Umgebung: Geschichte, Kunst und Kultur der sächsischen Hauptstadt. DuMont Dokumente. DuMont Reiseverlag, 2005, s. 124–126. ISBN 9783770140282. [dostęp 2012-01-21]. (niem.)
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 Walter Fellmann: Sachsen: Kultur und Landschaft zwischen Vogtland und Oberlausitz, Leipziger Tiefland und Erzgebirge. DuMont Kunst-Reiseführer. DuMont Reiseverlag, 1997, s. 89–90. ISBN 9783770140930. [dostęp 2012-01-21]. (niem.)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons