Łabędź czarny

Łabędź czarny
Cygnus atratus
(Latham, 1790)
Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	ptaki
Podgromada	Neornithes
Nadrząd	neognatyczne
Rząd	blaszkodziobe
Rodzina	kaczkowate
Podrodzina	gęsi
Rodzaj	Cygnus
Gatunek	łabędź czarny
Podgatunki
Cygnus atratus atratus Cygnus atratus sumnerensis
Kategoria zagrożenia (CzKGZ)
najmniejszej troski
Zasięg występowania
zasięg w Australii
Systematyka w Wikispecies
Multimedia w Wikimedia Commons

Łabędź czarny (Cygnus atratus) – gatunek dużego ptaka z rodziny kaczkowatych (Anatidae).

Charakterystyka

Wygląd zewnętrzny

Łabędź czarny ma upierzenie w większości czarne, z pasem białych lotek na krawędzi skrzydeł, wyraźnie widocznych w locie. Ma długą szyję i jaskrawoczerwony dziób z białym końcem. Nogi są ciemnoszare. Samce są nieco większe od samic i mają dłuższy, prostszy dziób. Młode ptaki są ciemnobrązowe, mają pióra jasno obrzeżone. Tak jak inne blaszkodziobe, łabędzie czarne gubią w czasie pierzenia wszystkie lotki jednocześnie i nie mogą przez około 4-5 tygodni latać.

Rozmiary

długość ciała: 110 - 140 cm (mniej więcej połowa przypada na głowę i szyję); rozpiętość skrzydeł: 160 - 200 cm

Waga

samce do 6 kg, samice do 5 kg

Głos

Najczęściej wydaje trąbiący głos.

Występowanie

Środowisko

Szeroko rozpowszechniony na każdego rodzaju stojących i wolno płynących wodach śródlądowych, a także w chronionych zatokach morskich i lagunach; często jest również półoswojonym ptakiem parków. Unika wód szybko płynących i na których powstają wysokie fale.

Zasięg występowania

Endemiczny ptak lęgowy Australii; sprowadzony został do Nowej Zelandii, gdzie częściowo jest dziś rozpowszechniony. W 1990 roku jego liczebność szacowano tam na 60 000 sztuk.

Łabędzie czarne są powszechnie hodowane jako ptaki ozdobne w Europie Zachodniej, zwłaszcza w Wielkiej Brytanii. Często zdarzają się ucieczki z niewoli i obserwowano nawet lęgi na wolności, jednak jak na razie populacji nie uważa się za samopodtrzymującą się i gatunek nie został wpisany na listę brytyjskiej awifauny.

W Polsce łabędzie czarne od lat 90. XX wieku były spotykane w województwach: dolnośląskim, małopolskim, wielkopolskim, warmińsko-mazurskim i zachodniopomorskim.

Pożywienie

Łabędzie czarne żywią się przede wszystkim pędami i liśćmi roślin wodnych, na lądzie jedzą również trawę i zioła. Dzięki długiej szyi mogą przy przeszukiwaniu dna osiągnąć głębokość do 1 m.

Rozród

Wysiadująca para łabędzi czarnych

Lęgi łabędzi czarnych mogą odbywać się prawie we wszystkich porach roku. Przez długi czas przypuszczano, że są one monogamiczne. Okazało się jednak, że dookoła pojedynczego gniazda występują różne zgrupowania. Znajdywano nie tylko pary, lecz także pojedyncze samce i samice z jajami, a nawet wyjątkowo dwa samce ze sobą.

Gniazdo

Gniazda stoją zwykle w wodzie lub jej pobliżu; jako miejsca lęgowe mogą służyć także dość krótko istniejące wody sezonowe. Ptaki dość często tworzą luźniejsze kolonie. Gniazdo stanowi sterta roślinności, o średnicy podstawy ok. 1 m.

Jaja

Liczba składanych jaj może się znacznie wahać, zwykle wynosi jednak 4-5. Mają one zielonkawy kolor.

Wysiadywanie

Trwa 35-40 dni. Wysiadują oboje rodzice (w przeciwieństwie do większości pozostałych blaszkodziobych, gdzie wysiaduje wyłącznie samica).

Pisklęta

U samotnych par oboje rodzice troszczą się o potomstwo, w koloniach tworzą się często większe grupy młodych, szczególnie wtedy, gdy pożywienie jest nierównomiernie rozłożone. Po 150-170 dniach młode łabędzie czarne potrafią latać. Dojrzałość płciową uzyskują w wieku około 3 lat.

• 

  Para łabędzi czarnych

• 

  Głowa łabędzia czarnego

• 

  Łabędź czarny w locie

• 

  Para z młodymi

• 

  Łabędź czarny