Kaczkowate

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Disambig.svg Na tę stronę wskazuje przekierowanie z „kaczka”. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Kaczkowate
Anatidae[1]
Leach, 1820
Samiec kaczki krzyżówki
Samiec kaczki krzyżówki
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Nadrząd neognatyczne
Rząd blaszkodziobe
Rodzina kaczkowate
Podrodziny
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikisłownik Hasło kaczka w Wikisłowniku

Kaczkowate (Anatidae) – rodzina ptaków z rzędu blaszkodziobych. Obejmuje gatunki wodne, zamieszkujące cały świat[2].

Cechy charakterystyczne[edytuj | edytuj kod]

Ptaki te charakteryzują następujące cechy:

  • zróżnicowana wielkość (ptaki średnie i duże) - długość w granicach 28-170 cm, rozpiętość skrzydeł 60-250 cm, masa 300 g - 22,5 kg.
  • dziób posiada dwa rzędy blaszek na brzegach, zazwyczaj jest spłaszczony
  • szyja średniej długości lub bardzo długa
  • stosunkowo wąskie, ostro zakończone skrzydła
  • krótki ogon
  • nogi krótkie, przesunięte ku tyłowi (zwłaszcza u gatunków nurkujących)
  • palce spięte błoną pławną
  • samiec większy od samicy, często bardzo kontrastowo ubarwiony, podczas gdy samica zazwyczaj posiada ubarwienie stonowane
  • u samców obecne prącie
  • pożywienie zdobywają zazwyczaj w wodzie, choć niektóre również na lądzie. Żywią się zarówno roślinami, jak i małymi zwierzętami.
  • zasadniczo dobrzy lotnicy, choć są również gatunki nielotne
  • w zniesieniu od 2 do 20 jaj, pisklęta są zagniazdownikami
  • wędrowne, wiele gatunków lecąc w stadzie tworzy charakterystyczny klucz w kształcie litery "V"
  • wiele gatunków udomowiono lub hodowano w stanie półdzikim

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

W obrębie rodziny wyróżnia się podrodziny[3][4]:

Rodzaje o niejasnym pokrewieństwie i nieklasyfikowane w żadnej z podrodzin:

  • Thalassornis – jedynym przedstawicielem jest Thalassornis leuconotuspokraczka.
  • Stictonetta – jedynym przedstawicielem jest Stictonetta naevosapstrokaczka.
  • Biziura – jedynym przedstawicielem jest Biziura lobatabisiorka.
  • Plectropterus – jedynym przedstawicielem jest Plectropterus gambensisgęsiec.
  • Hymenolaimus – jedynym przedstawicielem jest Hymenolaimus malacorhynchoskrzywonos.
  • Merganetta – jedynym przedstawicielem jest Merganetta armatazbrojówka.
  • Salvadorina – jedynym przedstawicielem jest Salvadorina waigiuensisnowogwinejka.
  • Sarkidiornis – jedynym przedstawicielem jest Sarkidiornis melanotosdziwonos.
  • Cairina – jedynym przedstawicielem jest Cairina moschatapiżmówka.
  • Aix
  • Chenonetta – jedynym przedstawicielem jest Chenonetta jubatagrzywienka.
  • Nettapus
  • Callonetta – jedynym przedstawicielem jest Callonetta leucophryscudokaczka.

Ochrona[edytuj | edytuj kod]

Samica krzyżówki w locie
Samiec i samica kaczki krzyżówki

W Polsce wszystkie gatunki kaczkowatych podlegają gatunkowej ochronie ścisłej z wyjątkiem bernikli kanadyjskiej (Brandta canadensis), która jest objęta ochroną częściową, oraz następujących gatunków:

które są łowne.

Przypisy

  1. Anatidae w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. Frank Gill, David Donsker: Family Anatidae (ang.). IOC World Bird List: Version 4.2. [dostęp 2014-07-02].
  3. Systematyka i nazwy polskie za: Paweł Mielczarek, Marek Kuziemko: Rodzina: Anatidae Leach, 1820 - kaczkowate - Ducks, Geese, Swans. W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2014-02-09].
  4. John H. Boyd III: Anatidae: Ducks, Geese, Swans (ang.). W: Aves—A Taxonomy in Flux 2.5 Introduction [on-line]. John Boyd's Home Page. [dostęp 2013-11-09].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Paweł Mielczarek, Włodzimierz Cichocki. Polskie nazewnictwo ptaków świata. „Notatki Ornitologiczne”. Tom 40. Zeszyt specjalny, 1999. ISSN 0550-0842. 
  • Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 28 września 2004 r. w sprawie gatunków dziko występujących zwierząt objętych ochroną
  • Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 11 marca 2005 r. w sprawie ustalenia listy gatunków zwierząt łownych