Ślepowron zwyczajny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ślepowron zwyczajny
Nycticorax nycticorax[1]
(Linnaeus, 1758)
Ślepowron zwyczajny
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Nadrząd neognatyczne
Rząd pelikanowe
Rodzina czaplowate
Rodzaj Nycticorax
Gatunek ślepowron zwyczajny
Synonimy
  • Ardea Nycticorax Linnaeus, 1758[2]
Podgatunki
  • N. nycticorax nycticorax
  • N. nycticorax hoactli
  • N. nycticorax obscurus
  • N. nycticorax falklandicus
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

     zimą

     latem

     cały rok

Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Ślepowron zwyczajny, ślepowron (Nycticorax nycticorax) – gatunek dużego ptaka brodzącego z rodziny czaplowatych (Ardeidae), zamieszkującego wszystkie kontynenty prócz Australii i Antarktydy, w zależności od podgatunku[2]:

Cechy gatunku 
Krępa sylwetka. Głowa, szyja i spód białe, na głowie czarna czapeczka. Czarny również grzbiet, a skrzydła, pokrywa nadogonowa i ogon szare. W okresie godowym z głowy wyrastają dwa długie białe pióra ozdobne. Pełną gracji sylwetkę uzupełnia czerwona tęczówka. Samica i samiec wyglądają podobnie, ich upierzenie spoczynkowe różni się brakiem piór ozdobnych. U N. n. hoactli czapka dochodzi niemal do oka, a nogi w okresie godowym mają kolor łososiowy. N. n. falklandicus występuje w dwóch odmianach barwnych - jaśniejszej, która jest podobna do N. n. nycticorax, i ciemniejszej. N. n. obscurus jest najciemniejszy i największy, o czarnobrązowym spodzie ciała. To ptak nadrzewny. Do Afryki równikowej wraca pod koniec lata, w sierpniu i wrześniu. Wielkości wrony. W locie widać jego zaokrąglone, szerokie skrzydła oraz skurczoną szyję. Lata cicho podobnie jak sowa. Zarówno w powietrzu, jak i w spoczynku często wydaje dźwięk "kuak".
Wymiary średnie 
dł. ciała ok. 60-65 cm[4]
rozpiętość skrzydeł ok. 105-110 cm[4]
waga ok. 400-800 g
Ślepowron w naturalnym środowisku
Biotop 
Zabagnione brzegi zbiorników wody, zarówno słodkiej jak i słonej.
Powrót na lęgowiska i toki 
Na lęgowiska wracają falami w marcu i kwietniu, a gniazdowanie trwa od kwietnia do lipca. Najpierw przylatuje pierwsza grupa ptaków - straż przednia, zawsze nocą. Toki zaczynają się po tygodniu wypoczynku. Ptaki te stroszą wtedy pióra, klaskają dziobami i jako podarki (tylko symboliczne) składają gałązki. Po skojarzeniu się w pary samica zaczyna budowę gniazda.
Gniazdo 
Konstrukcja o średnicy 30-40 cm, na krzewie, w zaroślach lub na drzewie z gałązek przynoszonych przez samca (buduje samica). Tworzy kolonie, nawet z innymi ptakami, nad stawami, rzekami o wolnym prądzie, na bagnach.
Jaja 
W ciągu roku wyprowadza jeden, rzadziej dwa lęgi, składając w różnych porach roku 3 do 6 zielonkawych jaj.
Wysiadywanie 
Jaja wysiadywane są przez okres 21 do 23 dni[5] przez obydwoje rodziców, którzy regularnie zmieniają się co 2-3 godziny. Pisklęta opuszczają gniazdo po 3-4 tygodniach, kiedy zaczynają już wspinać się po pobliskich gałęziach. Na początku nie potrafią zachować stałej temperatury ciała, więc rodzice ogrzewają je przez 10-12 dni. Mają długi, jasnobrązowy puch, gdy podrosną pióra są tej samej barwy, ale z jasnymi plamami.Samodzielne stają się po 7 tygodniach. Dojrzałość osiągają po 2-3 latach.
Pożywienie 
Zwierzęta wodne - ryby, płazy i różne owady; prowadzi nocny tryb życia - poluje głównie rano i wieczorem. Odlatują wtedy na żerowiska oddalone o parę kilometrów od gniazda, na płytkich stawach i rzekach.
Ochrona 
Gatunek objęty ochroną ścisłą. Jest symbolem Ziemi Oświęcimskiej, gdzie gniazduje.
Ślepowron w wierzeniach i jego nazwa gatunkowa 
W słowiańskich wierzeniach ślepowron odgrywał rolę psychopomposa, przewodnika dusz, który towarzyszył zmarłym w drodze przez rzekę oddzielającą świat żywych od umarłych. Łacińska nazwa oznacza "nocnego kruka" (gr. nyktos - noc) i tak też pojmowano go w wielu kulturach, jako nocny odpowiednik kruka. Polska nazwa wywodzi się od nocnego trybu życia. Uznawano go za ślepego, bo w dzień ukrywał się w zaroślach, a wydawał podobny głos do krakania wrony.

Przypisy

  1. Nycticorax nycticorax w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. 2,0 2,1 Black-crowned Night-heron (Nycticorax nycticorax) (ang.). IBC: The Internet Bird Collection. [dostęp 19 grudnia 2010].
  3. Nycticorax nycticorax. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
  4. 4,0 4,1 P. Sterry, A. Cleave, A. Clements, P. Goodfellow: Ptaki Europy: przewodnik ilustrowany. Warszawa: Horyzont, 2002, s. 44-45. ISBN 83-7311-341-X.
  5. E. Keller, prof. dr. J. H. Reichholf, G. Steinbach i inni: Leksykon zwierząt: Ptaki. Cz. 1. Warszawa: Świat Książki, 2003, s. 57. ISBN 83-7227-891-1.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Zdjęcia[edytuj | edytuj kod]