Świętobor (książę pomorski)
| Świętobor |
|
| książę pomorski | |
| Okres panowania | od ok. 1060? do 1106 |
| Poprzednik | Siemomysł lub Świętoborzyc |
| Następca | Warcisław I? |
| Dane biograficzne | |
| Dynastia | Gryfici |
| Urodzony | ? |
| Zmarł | 1107 |
| Ojciec | Siemomysł lub Świętoborzyc |
| Matka | NN |
| Żona | NN |
| Dzieci | Warcisław I?, Racibor I? |
Świętobor (łac. Suatobor) (ur. ?, zm. 1107)[1] – książę pomorski z przełomu XI i XII wieku.
Spis treści |
[edytuj] Życie i panowanie
Gall Anonim podaje, że został on uwięziony na Pomorzu i pozbawiony swego państwa. Wtedy z pomocą ruszył jego krewniak – Bolesław Krzywousty. Zanim jednak doszło do walki, Pomorzanie uwolnili Świętobora, a polska wyprawa zawróciła. Miało to miejsce w 1105 lub 1106 roku. Nigdy więcej źródła nie wspominają Świętobora.
Najprawdopodobniej jego dzielnica leżała na Pomorzu Zachodnim (okręg kołobrzeski lub zachodnie ziemie od tego okręgu), bo tylko do tej części Pomorza Krzywousty miał dostęp z ziemi lubuskiej (w Wielkopolsce i na Mazowszu władał wówczas – do 1107 roku – Zbigniew). Panował w niej prawdopodobnie od ok. 1060 roku.
Świętobor najprawdopodobniej był potomkiem księcia całego Pomorza Siemomysła (źródła z 1046). Według części historyków Świętobor był przodkiem zachodniopomorskiego rodu Świętoborzyców, którzy z kolei byli krewnymi po mieczu książąt zachodniopomorskich. Z tego wynika, że pierwsi książęta Pomorza Zachodniego – Warcisław I i Racibor byli bliskimi krewnymi Świętobora, podobnie jak Świętopełk „nakielski”, który wg Galla był „rodem bliski” Krzywoustemu. Nie wiadomo, na czym opierało się pokrewieństwo Świętobora (i Świętopełka) z Krzywoustym. Do niedawna największą popularnością cieszyła się hipoteza, że jego przodkiem był książę gdański wymieniony w legendzie o św. Wojciechu. Książę ów miał poślubić Piastównę. Źródło to jest jednak późne i sprzeczne z najstarszymi żywotami św. Wojciecha, więc obecnie przekaz ten jest odrzucany. Gerard Labuda, mediewista zdecydowanie odrzucił ostatnią filiację z Świętoborem[2].
W najnowszej historiografii dominuje pogląd, że Siemomysł, Świętobor i Świętopełk byli potomkami jednego z młodszych braci przyrodnich Bolesława Chrobrego (Świętopełka – wg E. Rymara lub Mieszka bądź Lamberta – wg B. Śliwińskiego i J. Dobosza)[3].
Według historiografii do XIX wieku – Świętobor był prawdopodobnie ojcem: Warcisława I, Racibora I, Świętopełka „nakielskiego", bliżej nieokreślonego Bogusława i Sławiny. Edward Rymar, genealog w Rodowodzie książąt pomorskich odrzucił tę hipotezę, choć podtrzymał bliższe pokrewieństwo z pierwszymi trzema filiacjami. Żona księcia jest nieznana. Zmarł w 1107 roku[4].
[edytuj] Genealogia
| Siemomysł ur. 1000/1020 zm. po 29 VI 1046 lub Świętoborzyc ur. ?, zm. ? |
NN ur. ? zm. ? |
||||||||||||
| NN ur. ? zm. ? OO ? |
Świętobor (ur. ?, zm. 1107) |
||||||||
| Racibor I? ur. ok. 1110 zm. 7 V 1155 lub 1156 |
Warcisław I? ur. ok. 1091 zm. najp. 9 VIII 1135 |
||||||||
Przypisy
[edytuj] Bibliografia
[edytuj] Bibliografia
- Gall Anonim, Kronika polska, II 29, Wrocław 2003, ISBN 83-04-04610-5.
[edytuj] Opracowania
- Labuda, G., Świętobór, ks. pomorski, Słownik starożytności słowiańskich, T. 5, 1975, s. 583.
- Rymar E., Rodowód książąt pomorskich, T. 1, Szczecin 1995; Suplement, Gdańsk 2003.
- Rymar E., Rodowód książąt pomorskich, Szczecin 2005, ISBN 83-87879-50-9.
- Śliwiński, B., Pomorze w polityce i strukturze państwa wczesnopiastowskiego (X-XII w.), w: "Kwartalnik Historyczny", nr 107/2, 2000.
| Poprzednik Siemomysł lub Świętoborzyc |
 |
książę pomorski 1060?-1106 |
|
Następca Warcisław I? |
