Kołobrzeg

Z Wikipedii

Współrzędne: 54°10'40″N 15°34'37″E / 54.17778, 15.57694

Kołobrzeg
Herb Kołobrzegu
Województwo	zachodniopomorskie
Powiat	kołobrzeski
Gmina • rodzaj	Kołobrzeg miejska
Założono	VIII wiek
Prawa miejskie	1255
Prezydent	Janusz Gromek
Powierzchnia	25,67 km²
Położenie (punkt)	54° 10' 40 '' N 15° 34' 37 '' E
Ludność (2008) • liczba • gęstość	44 876[1] 1748,1 os./km²
Strefa numeracyjna	94
Kod pocztowy	78-100 do 78-106
Tablice rejestracyjne	ZKL
Położenie na mapie Polski Kołobrzeg
TERC (TERYT)	3208011
SIMC	0950026
Miasta partnerskie	Bad Oldesloe, Barth, Berlin Pankow, Bruksela Koekelberg, Follonica, Landskrona, Nexø, Nyborg, Pori, Simrishamn, Teodozja
Hasło promocyjne: Kołobrzeg wciąż do odkrycia
Urząd miejski 3 ul. Ratuszowa 13 78-100 Kołobrzeg tel. 094 355 1500; faks 094 352 3769
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Wiadomości w Wikinews
Strona internetowa miasta

Kołobrzeg - (pom. Kòlberg, niem. Kolberg) – miasto i gmina w północno-zachodniej Polsce, w północnej części województwa zachodniopomorskiego, w powiecie kołobrzeskim, położone na Pomorzu Zachodnim u ujścia rzeki Parsęty do Bałtyku, przy drodze krajowej nr 11. Czwarty ośrodek miejski województwa (pod względem liczby ludności), duże kąpielisko morskie oraz uzdrowisko.

W ujściu rzeki znajduje się port handlowy, pasażerski, rybacki i jachtowy. W mieście i okolicach występują źródła wody mineralnej, solanki oraz pokłady borowiny. W Kołobrzegu leczy się głównie choroby górnych dróg oddechowych, krążenia i choroby stawów. Kołobrzeg jest także regionalnym ośrodkiem kulturalnym. W okresie letnim odbywają się tu liczne koncerty popularnych piosenkarzy, muzyków, kabarecistów. Miasto jest jedną z stolic diecezji koszalińsko-kołobrzeskiej (konkatedra) Kościoła katolickiego.

Według danych z 30 czerwca 2008, miasto miało 44 876 mieszkańców^[1].

Spis treści 1 Położenie 2 Środowisko naturalne 2.1 Klimat 3 Historia 4 Toponimika nazwy miasta 5 Architektura i urbanistyka 6 Gospodarka 7 Infrastruktura turystyczna 7.1 Szlaki turystyczne 8 Oświata 9 Kultura 9.1 Kołobrzeg w kulturze i sztuce 9.2 Życie kulturalne 9.3 Imprezy cykliczne 10 Rekreacja 11 Sport 11.1 Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji 11.2 Kluby sportowe 12 Religia 13 Polityka i administracja 14 Bezpieczeństwo 15 Opieka zdrowotna 16 Komunikacja 16.1 Komunikacja drogowa 16.2 Komunikacja kolejowa 16.3 Komunikacja morska 16.4 Transport lotniczy 17 Honorowi obywatele Kołobrzegu 18 Zasłużeni dla Miasta Kołobrzegu 19 Osoby związane z Kołobrzegiem 20 Miasta partnerskie 21 Przypisy 22 Bibliografia 23 Linki zewnętrzne

[edytuj] Położenie

Kołobrzeg (przy współrzędnych 54°11'N 15°34'E / 54.183, 15.567) leży w środkowej części wybrzeża województwa zachodniopomorskiego, w północnej cześci powiatu kołobrzeskiego. Położony jest u ujścia rzeki Parsęty do Morza Bałtyckiego.

Miasto znajduje się w brzeżnej części Wybrzeża Trzebiatowskiego (do ujścia Parsęty). Dalej na wschód rozciąga się obszar Równiny Białogardzkiej^[2] i Wybrzeża Słowińskiego.

Kołobrzeg leży na historycznym Pomorzu Zachodnim, związany był z księstwem kamieńskim. Od 1815 roku w rejencji koszalińskiej, w prowincji Pomorze.

Po II wojnie światowej Kołobrzeg przyłączono do województwa szczecińskiego, a w 1950 roku został włączony do nowo powstałego województwa koszalińskiego.

[edytuj] Środowisko naturalne

 Osobne artykuły: Przyroda w Kołobrzegu, Geomorfologia Kołobrzegu.

Struktura użytkowania gruntów (2005)^[3]

Rodzaj	Powierzchnia	%
Użytki rolne	610 ha	23,76%
Lasy i grunty leśne	142 ha	5,53%
Pozostałe grunty i nieużytki	1 815 ha	70,71%
Σ	2567 ha	100%

Według danych z roku 2007^[3], Kołobrzeg ma obszar 25,67 km², co stanowi 3,54% powierzchni powiatu kołobrzeskiego.

Przez środkową część miasta przechodzi rzeka Parsęta wraz z jej ramieniem bocznym Więceminką.

W 2006 r. pobrano 84 próbki w 6 punktach poboru wody w Kołobrzegu. W wyniku analizy próbek stwierdzono, że woda w Kołobrzegu nie odpowiada wymaganiom sanitarnym jakim powinna odpowiadać woda w kąpieliskach^[4].

Według podziału geobotanicznego szaty roślinnej Polski miasto Kołobrzeg należy do strefy klimatycznej pobrzeża bałtyckiego w środkowoeuropejskiej prowincji niżowo-wyżynnej. Strefa Pobrzeże Południowobałtyckie charakteryzuje się zatorfionymi dolinami przymorskimi, wydmami z roślinnością piaskową oraz płaskimi płatami pomorskiej moreny dennej i wzgórzami moreny czołowej zajętymi przez lasy. Charakterystyczną roślinnością tej krainy są torfowiska wrzosowiskowe (właściwie wrzoścowe) oraz lasy bukowe i mieszane, olszyny, wilgotne bory sosnowe i lasy sosnowo-mieszane. Osobliwościami florystycznymi tych lasów są: jarząb szwedzki i wiciokrzew pomorski. ^[5]

Władze miasta w 1996 roku objeły ochroną użytek ekologiczny Ekopark Wschodni w Podczelu, który stanowi zbiorowisko łąkowe i szuwarowe roślinności halofilnej z wieloma gatunkami słonorośli mających tu jedyne stanowisko w Polsce.

Część terenów miasta znajduje się w granicach obszaru Natura 2000 (specjalny obszar ochrony siedlisk) o nazwie Trzebiatowsko-Kołobrzeski Pas Nadmorski.

W mieście jest 6 parków o łącznej powierzchni 62,9 ha, z których największy Park im. Stefana Żeromskiego (31,1 ha) został założony w XIX wieku i stanowi nadmorski park zdrojowy tutejszego uzdrowiska.

[edytuj] Klimat

Zasugerowano, aby ta sekcja została przeniesiona do nowego artykułu nazwanego Klimat Kołobrzegu. (dyskusja)

Kołobrzeg leży w krainie klimatycznej zwanej Pobrzeżem Kołobrzeskim w obrębie klimatów bałtyckich. Klimat miasta kształtowany jest pod wpływem morza. Pod szczególnym jego silnym działaniem znajdują się tereny uzdrowiskowe. Ponad 55% wiatrów w skali rocznej wieje od morza lub wzdłuż morza. Roczny rozkład częstotliwości wiatrów w Kołobrzegu nie odbiega od typowego rozkładu dla wybrzeży Bałtyku. W zimie zaznacza się duży udział wiatrów z kierunków południowo-zachodniego (SW) i południowego (S), wiosną przeważają wiatry z północnego wschodu (NE), północny (N) i zachodu (W), w lecie notuje się największy udział wiatrów z zachodu (W), a jesienią-przewagę z kierunku południowo-zachodniego (SW) i południowego (S). Wyraźnie wyróżniają się dwa okresy: jesienno-zimowy od września do lutego, z przewagą wiatrów odlądowych i wiosenno-letni, w którym dominują wiatry odmorskie.^[6]

Wiatry od morza są szczególnie korzystne dla terapii, bowiem powodują one zmniejszenie amplitud termicznych, wzrost i wyrównanie przebiegu wilgotności powietrza, wzrost prędkości wiatru, napływ czystego bezalergenowego powietrza, zwiększenie ilości ozonu, który w meteorologii jest uważany za wskaźnik czystości powietrza i występowanie aerosolu morskiego. Aerosol morski występuje na przestrzeni 200 m w głąb lądu, a największe jego stężenie jest na plaży. Ma on zdolność przenikania do najdalszych odcinków dróg oddechowych, czym tłumaczy się jego korzystne działanie w schorzeniach tych dróg. Aerosol Kołobrzegu stanowi szczególną wartość, wzbogacają go bowiem cząsteczki chlorków, bromu, jodu i innych pierwiastków o walorach leczniczych pochodzące z różnych źródeł i wysięków solankowych. Zatem, są zaletą kołobrzeskiego klimatu.

W Kołobrzegu znajduje się stacja hydrologiczno-meteorologiczna badająca także aktynometrię regionu.

Średnie dzienne wartości temperatur w Kołobrzegu^[7]

Miesiąc	Sty	Lut	Mar	Kwi	Maj	Czer	Lip	Sie	Wrz	Paź	Lis	Gru	Rocznie
Śr. wysoka temperatura [°C]	1	2	6	8	13	17	19	20	16	11	6	3	11
Śr. niska temperatura [°C]	-1	-1	1	3	7	11	13	13	10	6	2	0	5

Średnia roczna temperatura wynosi około 8 °C i równa jest temperaturze średniorocznej Warszawy i Poznania. Cechą charakterystyczną jest występowanie małej liczby dni bardzo gorących i bardzo zimnych.

Średnia liczba godzin słonecznych w ciągu roku obliczona na podstawie 50 lat obserwacji wynosi 1752, co oznacza, że jest ona zgodna z wymogami bioklimatologii dla miejscowości uzdrowiskowych. Pod względem nasłonecznienia Kołobrzeg wykazuje pewne uprzywilejowanie w stosunku do innych miejscowości^[6].

[edytuj] Historia

 Osobny artykuł: Historia Kołobrzegu.

Jedno z najstarszych miast na Pomorzu Zachodnim istniało już w VIII wieku, gdzie funkcjonował gród obronny słynny na całe Pomorze (pierwotna lokalizacja na terenie dzisiejszej wsi Budzistowo). W 1000 roku książę Bolesław Chrobry założył tu biskupstwo, które jednakże rychło podupadło. W XIII wieku Kołobrzeg dostał się pod kuratelę biskupów kamieńskich, ponadto po śmierci Bolesława Krzywoustego (1138) przeszedł pod zwierzchnictwo cesarza niemieckiego, a następnie króla Danii. W 1255 roku miasto otrzymało prawa miejskie. Było centrum warzelnictwa, handlu i rybołówstwa. Od XIV wieku członek bałtyckiej Hanzy.

W 1653 miasto przejęli brandenburczycy, którzy natychmiast zamienili je w twierdzę. Od tego czasu miasto zaczęło podupadać. W 1761 podczas wojny siedmioletniej miasto zdobyli Rosjanie.

W 1807 Twierdza Kołobrzeg (niem. Festung Kolberg) została oblężona przez wojska Napoleona. Polskie oddziały na Kołobrzeg prowadził płk Sułkowski. Komendantem twierdzy był hrabia pruski, major Gneisenau. Miasto broniło się aż do podpisania traktatu pokojowego w Tylży, który zakończył wojnę. Wydarzenie to urosło w Prusach do rangi legendy. Major Gneisenau otrzymał awans na podpułkownika i zyskał znaczną sławę jako dowódca.

W 1830 powstał pierwszy zakład kąpieli solankowych.

W 1859 Kołobrzeg uzyskał połączenie kolejowe ze Szczecinem i Gdańskiem. Szybki rozwój uzdrowiska nastąpił po utraceniu przez miasto statusu twierdzy. W roku 1899 został otwarty dom zdrojowy (Strandschloß).

Decyzją króla Prus twierdza została zlikwidowana w 1872 roku, rozpoczęła się rozbiórka fortyfikacji i stopniowo zaczął się zmieniać charakter miasta.

Dane historyczne
Rok	Ludność	Zm., %
1924	33 000	—
1940	36 800	11,5%
1950	6 756	-81,6%
1960	16 732	147,7%
1970	26 095	56%
1980	38 174	46,3%
1990	45 432	19%
2000	45 035	-0,9%
2008	44 889	-0,3%
2000,2007 - dane GUSu [3] dane do 1990 r.

W czasie I wojny światowej Kołobrzeg wraz ze swoimi sanatoriami i domami wypoczynkowymi przekształcił się w wielki szpital wojskowy.

W 1933 roku wysoką liczbę głosów otrzymała tu NSDAP Adolfa Hitlera, który został honorowym obywatelem miasta.

W listopadzie 1944 roku rozkaz Hitlera ogłosił ponownie Kołobrzeg twierdzą, która była częścią systemu Wału Pomorskiego. Pierwszy atak na twierdzę Armia Czerwona przypuściła 4 marca 1945. Po kilku dniach do walki weszła 6 Dywizja Piechoty Wojska Polskiego, 3 Dywizja Piechoty i pododdziały saperów.

Po 14 dniach walki, 18 marca 1945 Kołobrzeg zdobyły przez I Armię Wojska Polskiego i wojska I Frontu Białoruskiego pod dowództwem marszałka Gieorgija Żukowa. Punktem zwrotnym było ściągnięcie ze zdobytego wcześniej Koszalina baterii katiusz, po 60 seriach wystrzelonych w kolegiatę (960 rakiet) została ona zniszczona, a oddziały polskie mogły wejść do śródmieścia. Ostatnim punktem oporu Niemców był Fort Ujście, na którym obecnie stoi wieża latarni morskiej. Większość żołnierzy niemieckich zdołano ewakuować do Świnoujścia^[8].

Podczas działań wojennych w 1945 roku, znanych jako Bitwa o Kołobrzeg, miasto zostało doszczętnie zniszczone – 95% zabudowy obrócono w ruinę. Jeszcze w marcu 1945 roku odbyły się tu drugie w historii miasta zaślubiny Polski z morzem.

W roku 1998, w Kołobrzegu odnotowano największą liczbę ludności - 48 tys. ludzi. Od 1999 roku siedziba powiatu w granicach województwa zachodniopomorskiego. Honorową flagę Rady Europy Kolobrzeg otrzymał 30 września 2006 roku^{[potrzebne źródło]}.

 Zobacz też: Historia Żydów w Kołobrzegu.

[edytuj] Toponimika nazwy miasta

Nazwa miasta została po raz pierwszy w dokumentach zapisana przez kronikarza niemieckiego Thietmara z Merseburga, gdy cesarz Otton III wraz z Bolesławem Chrobrym w 1000 roku ustalili arcybiskupstwo w Gnieźnie i podległą mu diecezję w Kołobrzegu. Wówczas Reinbern był biskupem kościoła Soli Kołobrzeskiej (łac. Salsae Cholbergiensis aecclesiae episcopus) i podlegał arcybiskupowi Radzimowi.

Archeolog Lech Leciejewicz, ktory prowadzil prace na południowym brzegu Bałtyku w wielu miejscach polskiego wybrzeża wyraził opinię, że Thietmar używając określenia Salsae Cholbergiensis przekazał pierwotną nazwę tej miejscowości. Nazwa brzmiała "Solec" lub "Sól koło brzegu"^{[potrzebne źródło]}. Później, podobnie jak w przypadku Magnum Sal koło Krakowa, dzisiejszej Wieliczki nazwa uległa skróceniu.

Obecna nazwa miasta formalnie obowiązuje od 19 maja 1946^[9].

[edytuj] Architektura i urbanistyka

 Osobne artykuły: Zabytki Kołobrzegu, pomniki i miejsca pamięci narodowej w Kołobrzegu.

Jednym z nadmorskich obiektów jest kołobrzeskie molo, które ma długość 220 metrów i jest najdłuższym żelbetowym molem w Polsce. Kolejnym charakterystycznym obiektem dla tego nadmorskiego miasta jest latarnia morska wybudowana w 1946 r. na miejscu poprzedniej wysadzonej w marcu 1945 r. przez wojska niemieckie.

Kołobrzeg znajduje się na liście miast Europejskiego Szlaku Gotyku Ceglanego. Najlepszym przykładem architektury gotyckiej w mieście jest bazylika mariacka oraz Baszta Lontowa. Architektura neogotycka to przede wszystkim ratusz miejski, gmach kołobrzeskiej poczty oraz kościół rektoralny Niepokalanego Poczęcia NMP. Przykładem stylu modernistycznego jest kościół pw. Podwyższenia Krzyża Świętego.

Po ustaniu działań wojennych w gruzach było ponad 90% budynków Kołobrzegu^{[potrzebne źródło]}. Niektóre obiekty udało się odremontować, ale w większości odgruzowanego miasta postawiono dużą liczbę bloków z tzw. wielkiej płyty. Dopiero w latach 80. zaczęto przebudowę centrum miasta. Wokół dawnego Rynku i katedry powstała nowa dzielnica, która nie odtwarzała ani dawnych podziałów własnościowych, ani też przedwojennej zabudowy, lecz była raczej próbą stworzenia nastroju staromiejskiego^[10].

Tereny kolejowe oddzielają uzdrowisko od miasta, stanowią barierę przestrzenną w rozwoju układu miejskiego. Przed wojną pomimo istnienia portu Meikuhle – park zdrojowy położony na lewym brzegu Parsęty miał w sezonie stałe połączenie z częścią prawobrzeżną kurortu – tereny uzdrowiskowe rozciągały się po obydwu brzegach rzeki.

Dawny układ fortyfikacji został wchłonięty przez miasto w XIX wieku. Tradycja twierdzy - miasta obronnego jest utrwalona w jego strukturze przestrzennej^[11]. Tereny koszar i poligonów otaczają miasto kręgiem podobnie jak niegdyś fortyfikacje. Ich niedostępność spowodowała współcześnie powstanie nowych przedmieść – osiedli zabudowy jednorodzinnej w zupełnej izolacji od układu miejskiego^[11].

[edytuj] Gospodarka

Funkcja portowa jest najstarszą funkcją miastotwórczą Kołobrzegu, choć miasto rozwijało się w oderwaniu od portu. Dzisiaj tereny portowe, miejskie i uzdrowiskowe zlewają się ze sobą.

W mieście działa port handlowy (Polska Żegluga Bałtycka), rybacki, jachtowy, wojenny oraz przystań pasażerska. Port handlowy w Kołobrzegu ma znaczenie regionalne^[12]; obroty ładunkowe w 2003 r. wynosiły 150,8 tys. ton. W okresie przedwojennym port kołobrzeski miał prawie dwukrotnie wyższe obroty ładunkowe tj. 234,2 tony. Flota rybacka w Kołobrzegu składa się ze 114 jednostek^[12]

W Kołobrzegu funkcjonuje morskie przejście graniczne. Ruch graniczny w porcie wyniósł w 2003 roku 9 714 osób^[12].

Według danych z 2007 roku Kołobrzeg miał 9 036 prywatnych podmiotów gospodarczych, z czego 7 443 stanowiły osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, 71 spółdzielnie oraz 103 spółki handlowe z udziałem kapitału zagranicznego^[3].

Według danych z 31 grudnia 2007, miasto miało 44 889 mieszkańców^[3]. Według danych z roku 2005 ⁶, średni dochód na mieszkańca wynosił 2253,80 PLN. Stopa bezrobocia w 2004 roku wynosiła 9,3%^{[potrzebne źródło]}. W sierpniu 2008 roku w Powiatowym Urzędzie Pracy było zarejestrowanych 1086 bezrobotnych mieszkańców Kołobrzegu^[13].

Struktura demograficzna mieszkańców Kołobrzegu wg danych z 31 grudnia 2007^[3]:

Opis	Ogółem		Kobiety		Mężczyźni
jednostka	osób	%	osób	%	osób	%
populacja	44 889	100	23 806	53,03	21 083	46,97
wiek przedprodukcyjny (0–17 lat)	7 817	17,41	3 764	8,39	4 053	9,03
wiek produkcyjny (18–65 lat)	29 720	66,21	14 949	33,3	14 771	32,91
wiek poprodukcyjny (powyżej 65 lat)	7 352	16,38	5 093	11,35	2 259	5,03

[edytuj] Infrastruktura turystyczna

Główną gałęzią lokalnej gospodarki jest działalność uzdrowiskowo-turystyczna. Liczne sanatoria (27 ośrodków sanatoryjnych o łącznej liczbie łóżek sięgającej 6500^{[potrzebne źródło]}) i domy wypoczynkowe. W 2007 r. miasto posiadało 53 obiekty zbiorowego zakwaterowania na 10.601 miejsc. Znajduje się tu 6 hoteli całorocznych (w tym 5 trzygwiazdkowe i 1 dwugwiazdkowy) o łącznej liczbie 1.037 miejsc noclegowych. W Kołobrzegu w 2007 roku w ciągu całego roku z noclegu skorzystało 213.399 osób, w tym 86.078 turystów zagranicznych^[3].

W mieście i okolicach występują źródła wody mineralnej (Perła Bałtyku), solanki oraz pokłady borowiny. W Kołobrzegu leczy się głównie choroby górnych dróg oddechowych i krążenia, choroby stawów, jak również zaburzenia przemiany materii (cukrzyca). W mieście przez cały rok działają 23 zakłady uzdrowiskowe, z których w 2007 roku 39% korzystających stanowili goście zagraniczni^[3].

Liczba korzystających z noclegów w Kołobrzegu w ciągu ostatnich lat^[3]:

W mieście znajdują się 3 punkty informacji turystycznej^[14]. Władze miasta powołały Centrum Promocji i Informacji Turystycznej, którego zadaniem jest promocja Kołobrzegu jako największego kurortu nadmorskiego w Polsce.

[edytuj] Szlaki turystyczne

Na terenie Kołobrzegu funkcjonują trzy piesze szlaki turystyczne:

• Szlak Nadmorski im. Czesława Piskorskiego (europejski długodystansowy szlak pieszy E9),
• Szlak Solny,
• Szlak im. Jana Frankowskiego

Na terenie miasta nie istnieje zorganizowany system dróg i szlaków rowerowych^[15][16]. W mieście działa Stowarzyszenie Turystyki Rowerowej Bicykl, które wytyczyło wiele szlaków rowerowych po powiecie kołobrzeskim. W Kołobrzegu rozpoczyna się kilka szlaków rowerowych gminy Kołobrzeg i gminy Ustronie Morskie. Przez miasto przechodzi także międzynarodowy szlak rowerowy R-10, który został wytyczony wzdłuż wybrzeża Bałtyku.

Tereny szczególnie ważne dla ruchu turystycznego to rejon Starego Miasta, dzielnica portowa i teren uzdrowiska wschodniego.

[edytuj] Oświata

 Osobny artykuł: lista szkół w Kołobrzegu.

W Kołobrzegu znajduje się 8 przedszkoli oraz 1 miejski żłobek. W 2006 roku uczyło się 2954 dzieci w szkołach podstawowych oraz 201 dzieci w szkołach podstawowych specjalnych. Na terenie miasta znajduje się 7 szkół podstawowych^[17] oraz 2 szkoły specjalne^[18].

W 2006 roku w mieście uczyło się 1821 gimnazjalistów w sześciu gimnazjach oraz 134 uczniów w dwóch gimnazjach specjalnych^[19].

[edytuj] Kultura

[edytuj] Kołobrzeg w kulturze i sztuce

Miasto jest częstym motywem pojawiającym się w dziełach sztuki. Rycina panoramy Kołobrzeg pojawia się na Wielkiej Mapy Księstwa Pomorskiego z 1618 roku, autorstwa Eilharda Lubinusa. W 1761 roku rosyjski malarz Ałeksandr Kocebu namalował obraz przedstawiający zdobycie twierdzy kołobrzeskiej w czasie wojny siedmioletniej.

Pod koniec II wojny światowej nazistowska propaganda wykorzystała wydarzenia z wojny napoleońskiej i obrony Kołobrzegu w 1807 roku, by nakręcić film Kolberg. Była to wielkobudżetowa produkcja ukazująca bohaterskich mieszczan i chłopów zjednoczonych ponad podziałami, którzy brali udział w walce z przeważającymi siłami francuskimi.

[edytuj] Życie kulturalne

Kołobrzeg jest także regionalnym ośrodkiem kulturalnym. W okresie letnim mają miejsce – liczne koncerty popularnych piosenkarzy, muzyków, kabarecistów. Miejski Ośrodek Kultury, znajduje się w ratuszu. Prowadzi stałe zajęcia artystyczno-plastyczne, teatralne oraz taneczne. Patronuje młodzieżowym zespołom wokalnym i chóralnym. Organizuje coroczny festiwal Interfolk, czyli Międzynarodowe Spotkanie z Folklorem, a także inne imprezy o charakterze kulturalnym. Kino Piast jest miejscem spotkań Dyskusyjnego Klubu Filmowego. W latach 1967-1990 w mieście odbywał się Festiwal Piosenki Żołnierskiej.

W Kołobrzegu organizowanych jest wiele wystaw stałych i czasowych o charakterze artystycznym oraz historycznym. W kołobrzeskim ratuszu mieści się Galeria Sztuki Współczesnej, w której eksponowane są wystawy kołobrzeskich plastyków, a także poza lokalnych środowisk artystycznych. Galeria prowadzi również działalność edukacyjną, m.in. organizowane są przez galerię lekcje sztuki dla dzieci i młodzieży ze szkół.

W mieście znajduje się Muzeum Oręża Polskiego, w którym prezentowane są zbiory militariów pochodzących od wczesnego średniowiecza do współczesności. W pałacyku Braunschweigów mieści się oddział muzeum zajmujący się ponadtysiącletnią historią miasta. W swoich zbiorach oddział prezentuje także kolekcję rzadko spotykanych narzędzi pomiarowych, a także specjalistycznych miar warsztatowych. Do tutejszego muzeum należy również zacumowany w porcie okręt patrolowy ORP Fala, zbudowany w 1964 roku, następnie po zakończeniu służby przekształcony w muzeum^[20].

W Kołobrzegu placówką gromadzącą zbiory biblioteczne jest Miejska Biblioteka Publiczna im. Galla Anonima. Posiada ona ok. 142 000 woluminów, z którego korzysta ok. 10 000 czytelników^{[potrzebne źródło]}. Biblioteka tworzy kilka placówek tj. wypożyczalnię ogólną, wypożyczalnię beletrystyki, bibliotekę młodzieżową i bibliotekę dziecięcą. W mieście działa także filia Biblioteki Pedagogicznej im. Zenona Klemensiewicza w Koszalinie, która posiada księgozbiór z 27499 woluminami^[21].

W Kołobrzegu znajduje się 1 salowe Kino Wybrzeże z 287 miejscami na widowni, w którym w 2007 roku odbyło się 1675 seansów filmowych^[3].

[edytuj] Imprezy cykliczne

Imprezy organizowane cyklicznie w Kołobrzegu (chronologicznie):

• Międzynarodowy Bieg Zaślubin – 15 marca, od 1986 r. – impreza ma na celu uczczenie Rocznicy Zakończenia Walk o Kołobrzeg i Zaślubin z Morzem, a także popularyzację biegania jako naturalnej formy ruchu. Bieg na dystansie 15 km^[22].
• Kołobrzeski Przegląd Piosenki Dziecięcej – kwiecień^[23] – impreza o randze powiatowej
• Regaty Smoczych Łodzi na rzece Parsęcie – czerwiec^[24] – impreza organizowana od 2001 roku, nie odbyły się w 2008
• Centralne Obchody Dni Morza – czerwiec^[25], nie odbyły się w 2008
• Pociąg specjalny Pirat prowadzony lokomotywą parową z okazji Dnia Dziecka
• "Bursztynowe Pióro"/"Połów w Kołobrzeg" – czerwiec – konkurs poetycki,wieczór poetycki
• Festyn Osiedla Ogrody "Bezpieczne Wakacje"
• Festiwal Szantowy "Na Fali" – 1. weekend lipca ^[26]
• Regaty "Srebrny Dzwon" – lipiec^[27]
• Kołobrzeski Piknik Wojskowy – lipiec^[28]
• Sunrise Festival – lipiec^[29]
• Międzynarodowy Festiwal "Muzyka w Katedrze" – lipiec^[30]
• Festiwal Piosenki Poetyckiej im. Jacka Kaczmarskiego "Nadzieja" – lipiec^[31]
• Międzynarodowy Festiwal Szachowy – sierpień^[32]
• Międzynarodowe Spotkania z Folklorem "Interfolk" – sierpień^[33]
• Obchody Regionalnych Światowych Dni Turystki – październik^[34]
• Międzynarodowy Konkurs Satyryczny "Papkinada" – październik^[35]

[edytuj] Rekreacja

Miasto posiada centrum widowiskowo-sportowe "Milenium", w którego skład wchodzą m.in: basen kryty, lodowisko, boisko do piłki nożnej oraz boisko do koszykówki.

[edytuj] Sport

[edytuj] Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji

Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji znajduje się przy ul. Łopuskiego, oferuje pełno usług dla swoich gości, w tym dla klubów sportowych, grup turystycznych oraz kuracyjnych. MOSiR składa się z obiektów:

• Hala Sportowa "Milenium", dwupoziomowy budynek: poziom górny: płyta boiska sportowego o wymiarach 24 x 48 m wraz z trybunami na 1307 miejsc, dwie mini-kawiarnie; poziom dolny: centrum fitnes, szatnie dla publiczności;
• Sztuczne lodowisko - wymiary: 60 m długości i 30 m szerokości;
• Hala Łucznicza - wymiary: 26 m x 12 m, przystosowana jest do treningów z łucznictwa, siatkówki, koszykówki, badmintona i tenisa ziemnego;
• Stadion sportowy, ul. Śliwińskiego;
• Sala zapaśnicza - wymiary: 12 m x 12 m, przeznaczenie: treningi sportów walki, karate itp;
• Sala Sportowa (ul. Wąska), przeznaczenie: treningi i mecze piłki koszykowej i siatkówki, sztuki walk wschodnich, wymiary: 28 m x 16m, sala na 400 miejsc dla widzów z balkonem i dodatkowo mini siłownia.

[edytuj] Kluby sportowe

Lista klubów sportowych biorących udział w rozgrywkach ogólnopolskich:

• SKK "Kotwica" Kołobrzeg
• Miejski Klub Piłkarski "Kotwica" Kołobrzeg
• KMKL Sztorm

[edytuj] Religia

W Kołobrzegu znajduje się konkatedra diecezji koszalińsko-kołobrzeskiej. Istnieje 5 parafii, które wchodzą w skład dekanatu Kołobrzeg i 1 parafia garnizonowa pw. św. Macieja. W mieście znajdują się dwa domy zgromadzeń zakonnych: franciszkanów i felicjanek^[36]. Miasto posiada także mniejsze wspólnoty religijne. Znajduje się tu cerkiew grekokatolicka Opieki Przenajświętszej Bogurodzicy (ul. Szpitalna) oraz kilka protestanckich kościołów ewangelicznych, do których należą: zbór zielonoświątkowy "Droga Życia", zbór Kościoła Chrystusowego oraz zbór Kościoła ewangelicznego (nabożeństwa odbywają się w mieszkaniu prywatnym). Wierni Kościoła Adwentystów Dnia Siódmego należą do zboru w pobliskim Grzybowie. Prócz wymienionych wspólnot protestanckich w mieście działa również zbór Świadków Jehowy^[37].

W latach 1000-1007 miasto było stolicą diecezji kołobrzeskiej, której ordynariuszem był biskup Reinbern. Od 1187 roku miasto należało do biskupów kamieńskich i wchodziło w skład biskupiego dominium zwanego księstwem kamieńskim. W XVI wieku w wyniku reformacji kołobrzeżanie przyjęli luteranizm. W 1557 r. Kołobrzeg stał się siedzibą superintendenta luterańskiego. W XVII wieku powstała w mieście parafia kalwińska. Do XIX wieku w mieście nie było parafii katolickiej. Wzrost liczby katolików spowodował jednak, że w 1889 roku powołano tu parafię rzymskokatolicką pw. św. Marcina. Podlegała ona początkowo pod diecezję wrocławską. Po I wojnie światowej pod diecezję berlińską. Natomiast po II wojnie światowej parafie protestanckie uległy likwidacji, a jedyna katolicka parafia w Kołobrzegu znalazła się w granicach administratury apostolskiej z siedzibą w Gorzowie Wielkopolskim. W 1972 r. rzymskokatolicka parafia kołobrzeska została włączona do diecezji koszalińskiej, nawiązującej tradycją do biskupstwa kołobrzeskiego. W latach 90. XX wieku po zniesieniu wielu ograniczeń administracyjno-prawnych^[38], w Kołobrzegu powołano kilka nowych parafii rzymskokatolickich, które wyodrębniły się z parafii konkatedralnej.

 Zobacz też: Historia Żydów w Kołobrzegu.

[edytuj] Polityka i administracja

Kołobrzeg ma status gminy miejskiej, której organem wykonawczym władz jest prezydent. Mimo że Kołobrzeg nie ma 100 000 mieszkańców, to ze względów historycznych i uzdrowiskowość, miastu przysługuje tytuł prezydenta. Organem uchwałodawczym i kontrolnym jest rada miasta, w której zasiada 21 radnych wybieranych w 4 okręgach wyborczych.

Prezydenci Kołobrzegu:

• Henryk Bieńkowski (1990 – 1998)
• Bogdan Błaszczyk (1998 – 2001)
• Zbigniew Błaszczuk (2001 – 2002)
• Henryk Bieńkowski (2002 – 2006)
• Janusz Gromek (od 2006)

Obszar miasta dzieli się na 9 osiedli m.in. Solne Zdroje, Śródmiejskie, Lęborskie, Ogrody, Rzemieślnicze, Podczele. Osiedla te są jednostkami pomocniczymi miasta, do których zadań należy dbanie o zbiorowe potrzeby mieszkańców^[39] i zapewnianie ścisłego współdziałania z organami władzy miasta.

Wyróżnia się także 6 dzielnic, które zostały włączone do miasta: Kostrzewno, Lubinia, Lubostronie, Podczele, Przylaski, Radzikowo, Radzikowskie Przedmieście, Żółczyce^[40].

Mieszkańcy Kołobrzegu wybierają parlamentarzystów z okręgu wyborczego Koszalin, a posłów do Parlamentu Europejskiego z okręgu wyborczego Gorzów Wielkopolski.

[edytuj] Bezpieczeństwo

W Kołobrzegu mieści się Komenda Powiatowa Państwowej Straży Pożarnej, której obszarem działania jest cały powiat kołobrzeski. W jej strukturach działa jedna jednostka ratowniczo-gaśniczą PSP.

W mieście działa także specjalistyczna jednostka płetwonurków Ochotniczej Straży Pożarnej "Tryton", której celem jest ratowanie ludzi na wodzie i pod wodą. Jednostka ta działa na terenie miasta, wód portowych, rzeki Parsęty oraz wód morskich przylegających do kąpieliska.

W Kołobrzegu znajduje się Brzegowa Stacja Ratownicza Służby SAR, która na swoim wyposażeniu posiada łódź ratowniczą, specjalistyczny samochód ratowniczy oraz sprzęt przeciwrozlewowy. Na nabrzeżu promowym w kołobrzeskim porcie cumuje morski statek ratowniczy Szkwał, którego załoga w ciągu 15 min. od zgłoszenia jest gotowa do akcji ratowania życia ludzkiego na morzu^[41].

Komenda Powiatowa Policji w Kołobrzegu prócz miasta działa także na terenie innych gmin powiatu. Kołobrzeg posiada także straż miejską.

W Kołobrzegu znajduje się placówka Straży Granicznej, która obsługuje morskie przejście graniczne w Kołobrzegu. Zasięgiem służbowym obejmuje powiat kołobrzeski i powiat białogardzki.

Do lat 90. XX wieku, stacjonowało tu dużo jednostek wojskowych, jednak obecnie siedzibę ma tutaj 8 Batalion Remontowy, wchodzący w skład 12 Szczecińskiej Dywizji Zmechanizowanej oraz Komenda Punktu Bazowania Okrętów 8 Flotylli Obrony Wybrzeża w dawnym porcie wojennym. Natomiast 8 Kołobrzeski Batalion Saperów obecnie stacjonuje w Dziwnowie.

[edytuj] Opieka zdrowotna

W Kołobrzegu znajduje się 20 aptek. W 2007 roku działało tu 18 niepublicznych zakładów opieki zdrowotnej oraz 1 publiczny ZOZ podległy samorządowi terytorialnemu. Praktyki lekarskie w Kołobrzegu prowadziło 37 lekarzy^[3]. Znajduje się tutaj Regionalny Szpital w Kołobrzegu z 15 oddziałami, szpitalnym oddziałem ratunkowym, 3 zakładami diagnostycznymi oraz 23 poradniami specjalistycznymi^[42]. Kolejną dużą placówką ochrony zdrowia jest 117 Szpital Wojskowy z Przychodnią SP ZOZ, który posiada 17 poradni specjalistycznych i 4 pracownie specjalistyczne^[43]. Przy szpitalu tym mieści się Międzynarodowe Centrum Dializ z poradnią nefrologiczną.

[edytuj] Komunikacja

[edytuj] Komunikacja drogowa

Z Kołobrzegu wychodzi droga krajowa nr 11 oraz 2 drogi wojewódzkie.

Drogi przechodzące przez Kołobrzeg

Droga	Trasa	Ulica
Droga krajowa nr 11	Kołobrzeg→ Koszalin→ Piła→ Poznań→ Lubliniec→ Bytom	ul. Portowa, ul. Kniewskiego, ul. Unii Lubelskiej, rodno Solidarności, ul. Koszalińska
Droga wojewódzka nr 102	Kołobrzeg→ Trzebiatów→ Dziwnów→ Międzyzdroje	ul. Kamienna, ul. Młyńska, ul. Trzebiatowska, ul. 6 Dywizji Piechoty
Droga wojewódzka nr 163	Kołobrzeg→ Białogard→ Połczyn-Zdrój→ Pojezierze Drawskie→ Czaplinek→ Wałcz	rodno Solidarności, ul. Bolesława Krzywoustego

Środkami komunikacji miejskiej w Kołobrzegu są autobusy należące do spółki Komunikacja Miejska Kołobrzeg, która świadczy usługi przewozowe na terenie miasta i przyległych terenach podmiejskich.

[edytuj] Komunikacja kolejowa

Kołobrzeg to ostatni przystanek wielu pociągów zmierzających na wybrzeże. Kołobrzeski dworzec kolejowy stanowi regionalny punkt wyjazdowy dla podróżnych, co sprawia, że latem dworzec potrafi być bardzo zatłoczony. Kołobrzeg łączy ze Szczecinem szynobus Urzędu Marszałkowskiego woj. zachodniopomorskiego.

Do miasta prowadzą dwie linie kolejowe:

• linia kolejowa nr 404, relacji Szczecinek→ Białogard→ Kołobrzeg,
• linia kolejowa nr 402, relacji Goleniów→ Kołobrzeg→ Koszalin.

 Osobny artykuł: Kołobrzeg (stacja kolejowa).

[edytuj] Komunikacja morska

Z portu w Kołobrzegu wypływają pasażerskie rejsy turystyczne na Bornholm do Nexø^[44], a także na Christiansø i Frederiksø^[45]. Od maja 2008 ma ruszyć kolejna całoroczna linia promowa do Nexø zabierająca prócz pasażerów także samochody i ciężarówki^[46].

W centrum Kołobrzegu, na wyspie Solnej zlokalizowany jest marina, której dwa baseny są przystosowane do przyjęcia ok. 50 jachtów. Pierwszym z basenów jest tzw. basen jachtowy, w którym cumują jednostki mające do 3 metrów zanurzenia. Drugi basen jest zdolny do przyjęcia jedynie łodzi, których zanurzenie wynosi do 1 metra. Dla okrętów, z większym zanurzeniem przewidziano keję z głębokością 5,5 m.

W porcie jachtowym znajduje się również zabytkowy fort.

 Zobacz też: Port Kołobrzeg.

[edytuj] Transport lotniczy

Niedaleko Kołobrzegu we wsi Bagicz znajduje się poradzieckie lotnisko wojskowe, które jest wykorzystywane przez Aeroklub Bałtycki. Miasto angażuje się finansowo w budowę regionalnego lotniska - Port lotniczy Koszalin/Kołobrzeg, oddalonego 50 km od Kołobrzegu. Obecnie najbliższy port lotniczy znajduje się pod Goleniowem - Port lotniczy Szczecin-Goleniów.

[edytuj] Honorowi obywatele Kołobrzegu

Lista osób, którym niemiecka rada miejska w Kołobrzegu nadała honorowe obywatelstwo miasta:

• Hermann Haken – burmistrz Kołobrzegu, nadburmistrz Szczecina
• Adolf Hitler

Lista osób, którym Rada Miasta Kołobrzeg nadała tytuł Honorowy Obywatel Miasta Kołobrzeg:

• Jan Paweł II – tytuł nadany 22 grudnia 2004 (a odczytany 22 maja 2005^[47]) za dawanie świadectwa prawdzie oraz pomoc udzielaną rodakom w najtrudniejszych przełomowych momentach dziejów Ojczyzny^[48]
• ks. bp Ignacy Jeż – nadany w 2007^[49]

[edytuj] Zasłużeni dla Miasta Kołobrzegu

Lista osób, którym Rada Miasta Kołobrzeg nadała tytuł Zasłużony dla Miasta Kołobrzegu:

• prof. Lech Leciejewicz^[50]
• Jan Olbryś^[51]
• płk dypl. Zbigniew Szymański^[52]
• Alex Lubawiński – przewodniczący Koła Przyjaciół Kołobrzegu w Berlinie Pankow^[53]
• Piotr Dernowski^[54]

[edytuj] Osoby związane z Kołobrzegiem

 Z tym tematem związana jest kategoria: Ludzie związani z Kołobrzegiem.

• Marcin Dunin (1774 - 1842) - arcybiskup poznańsko-gnieźnieński
• Lech M. Jakób - ur. 1953, pisarz
• Joanna Nowicka - łuczniczka
• Agnieszka Rylik - bokserka, reporterka TVN
• Sebastian Karpiniuk - polityk i prawnik, poseł na Sejm V i VI kadencji, samorządowiec
• Paweł Kikowski - koszykarz, reprezentant Polski
• Robert Szpak - oszczepnik
• Dariusz Trafas - oszczepnik
• Daria Onyśko-Korczyńska - biegaczka
• Ilona Ostrowska - aktorka filmowa i teatralna

[edytuj] Miasta partnerskie

Bad Oldesloe Barth Berlin Pankow Bruksela Koekelberg Follonica Landskrona

Nexø Nyborg Pori Simrishamn Teodozja

Przypisy

[edytuj] Bibliografia

1. Leciejewicz L.: Gdzie zostały umieszczone pierwsze siedziby biskupie na pomorzu, Zeszyty Kulickie, nr 2.;
2. Leciejewicz L.: Początki miast nadmorskich na Pomorzu Zachodnim, Warszawa- Kraków, 1962
3. Leciejewicz L.: Z badań nad początkami osad miejskich nad Bałtykiem we wczesnym średniowieczu, Archeologia Polski, t. VIII, z.2., Wrocław 1963
4. Thietmar z Merseburga: Kronika Biskupa Merseburskiego Thietmara, wyd. M.Z. Jedlicki, Poznań 1953
5. Widajewicz J.: Kilka uwag o genezie i przynależności etnicznej kultury pomorskiej, Zapiski Koszalińskie z. 3., Koszalin- Słupsk 1959, s. 2- 9.
6. Wikarjak J.: Pomorze zachodnie w żywotach Ottona, PWN, Warszawa, 1979

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Biuletyn Informacji Publicznej Urzędu Miasta Kołobrzeg
• Mapy: Autopilot • Google Maps • Targeo • Zumi
• Zdjęcia satelitarne: Google Maps • Wikimapia • Zumi

p • d • e Miasta województwa zachodniopomorskiego Miasta powiatowe Białogard • Choszczno • Drawsko Pomorskie • Goleniów • Gryfice • Gryfino • Kamień Pomorski • Kołobrzeg • Koszalin • Łobez • Myślibórz • Police • Pyrzyce • Sławno • Stargard Szczeciński • Szczecin • Szczecinek • Świdwin • Świnoujście • Wałcz  Miasta gminne Barlinek • Barwice • Biały Bór • Bobolice • Borne Sulinowo • Cedynia • Chociwel • Chojna • Czaplinek • Człopa • Darłowo • Dębno • Dobra Nowogardzka • Dobrzany • Drawno • Dziwnów • Golczewo • Ińsko • Kalisz Pomorski • Karlino • Lipiany • Maszewo • Mieszkowice • Międzyzdroje • Mirosławiec • Moryń • Nowe Warpno • Nowogard • Pełczyce • Płoty • Polanów • Połczyn-Zdrój • Recz • Resko • Sianów • Suchań • Trzcińsko-Zdrój • Trzebiatów • Tuczno • Węgorzyno • Wolin • Złocieniec

p • d • e Powiat kołobrzeski Miasta Kołobrzeg Gminy miejskie Kołobrzeg Gminy wiejskie Dygowo • Gościno • Kołobrzeg • Rymań • Siemyśl • Ustronie Morskie

p • d • e Powiat kołobrzeski (1946-1975) Siedziba powiatu – Kołobrzeg Przynależność wojewódzka woj. szczecińskie (1946-50) • woj. koszalińskie (1950-75) Miasta Karlino (do 1957 →) • Kołobrzeg Gminy wiejskie (1945-54 i 1973-75) Charzyno (do 1954) • Dygowo • Gościno • Kołobrzeg (od 1973) • Robuń (do 1954) • Rymań • Siemyśl • Sławoborze (do 1954) • Stary Borek (do 1954) • Ustronie Morskie • Wrzosowo (do 1954)