Czystek
| Czystek | |
|---|---|
 Morfologia (Cistus ladaniferus)
|
|
| Systematyka[1] | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | rośliny |
| Klad | rośliny naczyniowe |
| Klad | rośliny nasienne |
| Klasa | okrytonasienne |
| Klad | klad różowych |
| Rząd | ślazowce |
| Rodzina | czystkowate |
| Rodzaj | czystek |
| Nazwa systematyczna | |
| Cistus L. Sp. Pl. 523. 1 Mai 1753 |
|
 Systematyka w Wikispecies |
|
 Zdjęcia i grafiki w Commons |
|
Czystek (Cistus L.) – rodzaj krzewów należący do rodziny czystkowatych (posłonkowatych). Liczy kilkanaście gatunków ograniczonych występowaniem do basenu Morza Śródziemnego i Wysp Kanaryjskich[2]. Stanowią ważny składnik frygany i makii oraz świetlistych lasów sosnowych i dębowych[3]. Większość z nich rośnie na Półwyspie Iberyjskim. W Polsce tylko w uprawie.
Spis treści |
Morfologia [edytuj]
Zimozielone krzewy lub półkrzewy, zwykle o wysokości do 60-100 cm. Kwiaty spodeczkowate, o pomarszczonych płatkach korony w kolorze od białego przez różowy po purpurowy wielkości od 2,5 do 7,5 centymetra. U podstawy każdego płatka często znajduje się czerwona lub purpurowa plama. Papierowe płatki otwierają się rano, a odpadają przed zapadnięciem zmroku. W okresie kwitnienia regularnie rozwijają się nowe pąki. Rośliny tego rodzaju łatwo można pomylić z posłonkiem (Helianthemum)[3].
Systematyka [edytuj]
Rhodocistus Spach
- Pozycja systematyczna wg APweb (aktualizowany system system APG III z 2009)
Należy do rodziny czystkowatych Cistaceae, rzędu ślazowców, kladu różowych (rosids) w obrębie okrytonasiennych (Magnoliophyta )[1][4].
- Pozycja w systemie Reveala (1993-1999)
Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa ukęślowe (Dilleniidae Takht. ex Reveal & Tahkt.), nadrząd Malvanae Takht., rząd czystkowce (Cistales Rchb.), podrząd Cistineae Rchb., rodzina czystkowate (Cistaceae Juss.), podrodzina Cistoideae Eaton, plemię Cisteae Rchb., rodzaj czystek (Cistus L.)[5].
- Gatunki (wybór)
- czystek ladanowy (Cistus ladanifer L.)
- czystek szałwiolistny (Cistus salvifolius L.)
- czystek szary (Cistus creticus L.)
- czystek wawrzynolistny[6] (Cistus laurifolius L.)
- Cistus albidus L.
- Cistus crispus L.
- Cistus incanus L.
- Cistus monspeliensis L.
- Cistus pilosus L.
- Cistus populifolius L.
Zastosowanie [edytuj]
Dzięki ozdobnym kwiatom i długotrwałemu kwitnieniu są uprawiane jako rośliny ozdobne.
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-02-11].
- ↑ Geoff Burnie i inni: Botanica. Rośliny ogrodowe. Könemann, 2005. ISBN 3-8331-1916-0.
- ↑ 3,0 3,1 Dr D.G. Hessayon: Krzewy kwitnące. Warszawa: Muza, 1998, s. 28. ISBN 83-7079-997-3.
- ↑ 4,0 4,1 United States Department of Agriculture Agricultural Research Service: Family: Malvaceae Juss. (ang.). Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-02-19].
- ↑ Reveal James L. System of Classification. PBIO 250 Lecture Notes: Plant Taxonomy. Department of Plant Biology, University of Maryland, 1999. Systematyka rodzaju Cistus wg Reveala
- ↑ Ludmiła (red.) Karpowiczowa: Słownik nazw roślin obcego pochodzenia łacińsko-polski i polsko-łaciński. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 1973.
