Czystek

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Czystek
Morfologia (Cistus ladaniferus)
Morfologia (Cistus ladaniferus)
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad klad różowych
Rząd ślazowce
Rodzina czystkowate
Rodzaj czystek
Nazwa systematyczna
Cistus L.
Sp. Pl. 523. 1 Mai 1753
"(systm)" Systematyka w Wikispecies
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons

Czystek (Cistus L.) – rodzaj krzewów należący do rodziny czystkowatych (posłonkowatych). Liczy kilkanaście gatunków ograniczonych występowaniem do basenu Morza Śródziemnego i Wysp Kanaryjskich[2]. Stanowią ważny składnik frygany i makii oraz świetlistych lasów sosnowych i dębowych[3]. Większość z nich rośnie na Półwyspie Iberyjskim. W Polsce tylko w uprawie.

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Zimozielone krzewy lub półkrzewy, zwykle o wysokości do 60-100 cm. Kwiaty spodeczkowate, o pomarszczonych płatkach korony w kolorze od białego przez różowy po purpurowy wielkości od 2,5 do 7,5 centymetra. U podstawy każdego płatka często znajduje się czerwona lub purpurowa plama. Papierowe płatki otwierają się rano, a odpadają przed zapadnięciem zmroku. W okresie kwitnienia regularnie rozwijają się nowe pąki. Rośliny tego rodzaju łatwo można pomylić z posłonkiem (Helianthemum)[3].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Synonim[4]

Rhodocistus Spach

Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system system APG III z 2009)

Należy do rodziny czystkowatych Cistaceae, rzędu ślazowców, kladu różowych (rosids) w obrębie okrytonasiennych (Magnoliophyta )[1][4].

Pozycja w systemie Reveala (1993-1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa ukęślowe (Dilleniidae Takht. ex Reveal & Tahkt.), nadrząd Malvanae Takht., rząd czystkowce (Cistales Rchb.), podrząd Cistineae Rchb., rodzina czystkowate (Cistaceae Juss.), podrodzina Cistoideae Eaton, plemię Cisteae Rchb., rodzaj czystek (Cistus L.)[5].

Gatunki (wybór)

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Dzięki ozdobnym kwiatom i długotrwałemu kwitnieniu są uprawiane jako rośliny ozdobne.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 P.F. Stevens: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-02-11].
  2. Geoff Burnie i inni: Botanica. Rośliny ogrodowe. Könemann, 2005. ISBN 3-8331-1916-0.
  3. 3,0 3,1 Dr D.G. Hessayon: Krzewy kwitnące. Warszawa: Muza, 1998, s. 28. ISBN 83-7079-997-3.
  4. 4,0 4,1 United States Department of Agriculture Agricultural Research Service: Family: Malvaceae Juss. (ang.). Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-02-19].
  5. James L. Reveal System of Classification. PBIO 250 Lecture Notes: Plant Taxonomy. Department of Plant Biology, University of Maryland, 1999. Systematyka rodzaju Cistus według Reveala
  6. Ludmiła (red.) Karpowiczowa: Słownik nazw roślin obcego pochodzenia łacińsko-polski i polsko-łaciński. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 1973.