Željko Ražnatović

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Željko Ražnatović (serb. cyryl. Жељко Ражнатовић, znany pod pseudonimem "Arkan", ur. 17 kwietnia 1952 w Brezicach w Słowenii, zm. 15 stycznia 2000 w Belgradzie) - nacjonalistyczny polityk serbski, dowódca paramilitarnego oddziału "Tygrysów".

Był synem pułkownika armii jugosłowiańskiej. W latach 80. przebywał w Europie Zachodniej. Po powrocie do kraju w 1986 założył w Belgradzie cukiernię. Od 1990 był przywódcą klubu kibiców Crvenej Zvezdy. Dzięki jego oddaniu i staraniom (dzięki zastraszaniu zawodników przeciwnych drużyn i sędziów[1]) doprowadził klub do rozkwitu. W 1991 wraz ze swoimi ludźmi skupionymi wokół klubu utworzył paramilitarną Serbską Gwardię Ochotniczą, zwanej "Tygrysami", która walczyła w Chorwacji i Bośni w latach 1991-1995.

Po wybuchu wojny domowej w Jugosławii jego organizacja znacząco wzmocniła siły armii federalnej oraz zapewniła ochronę cywilnej ludności serbskiej. "Tygrysy" walczyły w latach 1991-1995 z wojskami chorwackimi o zamieszkaną głównie przez Serbów Krajinę, m.in udział w walkach podczas oblężenia Vukovaru. "Arkan" i jego ludzie powiązani byli z masakrą w szpitalu w Vukovarze. Wielu pacjentów - głównie żołnierzy chorwackich zostało wówczas rozstrzelanych. Po zakończeniu działań wojennych ludzie "Arkana" podejrzewani byli o dopuszczanie się najbardziej brutalnych czystek etnicznych podczas walk Bośni.

Był jednym z najbardziej poszukiwanych ludzi w Europie przez Trybunał Haski, jako podejrzany o ludobójstwo, zbrodnie przeciw ludzkości i zbrodnie wojenne.

Był założycielem popieranej przez Miloševicia Partii Jedności Serbskiej (Stranka Srpskog Jedinstva).

Swój majątek Ražnatović zbił na wojennych łupach, handlu bronią, paliwem oraz na hazardzie. Zgromadzone fundusze chciał przeznaczyć na zakup klubu Crvenej Zvezdy. Gdy władze klubu odmówiły jego sprzedaży, Ražnatović w 1996 kupił II-ligowy belgradzki klub Obilić. Jego nazwa nawiązuje do przekazu o serbskim rycerzu Obiliciu, który według legendy przed bitwą o Kosowo w 1389 roku, wdarł się do obozu Turków i ugodził sułtana Murada zatrutym sztyletem. "Arkan" zmienił barwy klubowe na żółte, a w godle umieścił tygrysa w hołdzie swym oddziałom. Twardą ręką rządził drużyną i doprowadził klub do tytułu mistrzowskiego w Serbskiej Superlidze Piłkarskiej w sezonie 1997/1998.

W 2000 roku "Arkan" został postrzelony przez zamachowca w belgradzkim hotelu Intercontinental, obrażenia odnieśli też jego dwaj towarzysze. Ciężko ranny został przywieziony do szpitala przez swojego ochroniarza, gdzie zmarł jeszcze tego samego dnia. W dniu kiedy został zamordowany, był największym i najbardziej wpływowym politykiem w Serbii.

Był mężem Cecy, słynnej serbskiej piosenkarki turbo-folkowej, która jednocześnie była formalną przewodniczącą Obilicia.

Przypisy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Carole Rogel: The breakup of Yugoslavia and the War in Bosnia. Greenwod Press: 1998, s. 107-108. (ang.)
  • L. Silber, A. Little, The Death of Yugoslavia, London 1995.