Aju

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Aju
Plecoglossus altivelis[1]
(Temminck & Schlegel, 1846)
Aju
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada promieniopłetwe
Rząd stynkokształtne
Rodzina stynkowate
Rodzaj Plecoglossus
Temminck & Schlegel, 1846
Gatunek aju
Synonimy
  • Plecoglossus altevalis (Temminck & Schlegel, 1846)
  • Plecoglossus altivelis altivelis (Temminck & Schlegel, 1846)
  • Plecoglossus altivelis chinensis Wu & Shan, 2005
  • Plecoglossus altivelis ryukyuensis Nishida, 1988
  • Salmo altivelis Temminck & Schlegel, 1846
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Aju (Plecoglossus altivelis) – gatunek stynkokształtnej ryby amfidromicznej, cenionej w Japonii ryby konsumpcyjnej znanej głównie ze sposobu jej poławiania przez japońskich rybaków – przy użyciu tresowanych kormoranów. Jest jedynym przedstawicielem rodzaju Plecoglossus.

Zasięg i środowisko występowania[edytuj | edytuj kod]

Plecoglossus altivelis występują w północno-zachodnim Pacyfiku wzdłuż wschodnich wybrzeży Azji – od Hokkaido po Tajwan. Od późnej jesieni do wiosny przebywają w przybrzeżnych wodach morskich, w marcu – przy temperaturze około 10 °C – wstępują do rzek i jezior, zwłaszcza w Japonii. Wędrówki aju nie są związane z tarłem. Poza formą amfidromiczną aju wytwarza też formy wyłącznie rzeczne lub wyłącznie jeziorowe.

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Z wyglądu aju jest podobna do stynki, w podobny sposób składa też ikrę. Drobne różnice anatomiczne, w tym różnice w uzębieniu skłoniły ichtiologów, by zaliczyli aju do odrębnego rodzaju – jest jedynym przedstawicielem rodzaju Plecoglossus, wyodrębnianym do niedawna w monotypową rodzinę Plecoglossidae, w 2006 włączoną w randze podrodziny Plecoglossinae do stynkowatych[2]. Aju osiąga zwykle 30, maksymalnie 70 cm długości. Jest rybą żyjącą krótko, formy rzeczne rzadko dłużej niż rok, formy jeziorowe dwa lub trzy lata. Tarło odbywa w rzekach wczesną jesienią. Po tarle część dorosłych osobników ginie, pozostałe przy życiu oraz larwy spływają do morza i tam zimują. Larwy żywią się planktonem. Po osiągnięciu 5–7 cm długości młode ryby wędrują do rzek, gdzie żywią się glonami i owadami. Dojrzałość płciową uzyskują przy długości około 20 cm.

Znaczenie gospodarcze[edytuj | edytuj kod]

Aju opiekane na straganie z żywnością

W Japonii ryby te mają duże znaczenie gospodarcze. Ich mięso ma słodkawy posmak, stąd angielska nazwa sweetfish – słodka ryba. Są poławiane z łowisk naturalnych oraz hodowane w akwakulturze. Japońscy rybacy wykorzystują do ich połowu oswojone i tresowane kormorany japońskie (Phalacrocorax capillatus) trzymane na uwięzi. Ptakom nakładana jest obroża uniemożliwiająca połknięcie ryby. Kormorany nurkują w poszukiwaniu zdobyczy, a pochwycone ryby aportują rybakowi lub są przez niego ściągane przy pomocy linki[3].

Podgatunki[edytuj | edytuj kod]

Wyróżniono trzy podgatunki aju[1][4]:

  • Plecoglossus altivelis altivelis (Temminck and Schlegel, 1846)podgatunek nominatywny,
  • Plecoglossus altivelis ryukyuensis Nishida, 1988, występujący na ograniczonym obszarze Wysp Nansei w południowej Japonii,
  • Plecoglossus altivelis chinensis Wu & Shan, 2005, występujący w Chinach i na Tajwanie.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Plecoglossus altivelis w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. Joseph S. Nelson: Fishes of the World. John Wiley & Sons, 2006. ISBN 0-471-25031-7.
  3. Załachowski, 1997
  4. FishBase.org, 2009

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]