Anatolian

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Anatolian
Kral jrrrrrrrrrrrrrrrrrrrr.jpg
Kangal / Karabash
Inne nazwy tur. anadolu çoban köpeği,
ang. anatolian shepherd dog, anatolian karabash, karabash, kangal dog, turkish mountain dog,
anatolijski pies pasterski, owczarek anatolijski
Kraj patronacki Turcja
Kraj pochodzenia Anatolia
Wymiary
Wysokość psy: 74–81 cm, suki: 71–79 cm
Masa psy: 50–65 kg, suki: 40–55 kg
Klasyfikacja
FCI Grupa II, sekcja 2.2, wzorzec nr 331[1]
AKC Working
ANKC Group 6 (Utility)
CKC Miscellaneous class
KC(UK) Pastoral
NZKC Working
UKC Grupa 1 – Guardian Dog
Wzorce rasy
FCI AKC ANKC CKC KC(UK) NZKC
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Akbaş uznawany jest za odmianę anatoliana lub za odrębną rasę
Owczarek anatolijski

Anatolian (oryginalna nazwa anadolu çoban köpeği) – rasa psa zaliczana do grupy molosów w typie górskim, wyhodowana w Anatolii (Turcja) jako pies pasterski do pilnowania owiec. W języku polskim używane są jeszcze nazwy anatolijski pies pasterski i owczarek anatolijski. Nie podlega próbom pracy[2].

Rys historyczny[edytuj | edytuj kod]

Duże tureckie psy pasterskie (w języku tureckim çoban köpeği oznacza „pies pasterski”) wywodzą się prawdopodobnie od molosów, które zostały sprowadzone przez plemiona przybyłe około 1000 lat temu na tereny obecnej Turcji[3]. Ich wcześniejsze pochodzenie nie jest jasne.[potrzebne źródło]

Wygląd[edytuj | edytuj kod]

  • Akbash ma umaszczenie jednolicie białe, włos przeważnie długi.
  • Kangal (kangal i karabasz według jednych autorów (Hans Räber) są traktowane jako jedna rasa w dwóch odmianach, według innych autorów [4] kangal i karabasz to ta sama rasa, bez rozróżnienia na odmiany) ma włos krótki lub średni, bardzo gęsty, umaszczenie płowe, beżowe lub szare z czarną maską, rzadziej występujące pręgowane, białe lub czarne.
  • Anatolian (owczarek anatolijski) – według wzorca FCI spotykane jest różne umaszczenie.

Zachowanie i charakter[edytuj | edytuj kod]

Tureckie psy pasterskie cechuje lojalność wobec przewodnika. W większości są nieufne w stosunku do obcych i wymagają szkolenia w zakresie posłuszeństwa. Są odporne na surowe warunki klimatyczne.

Użytkowość[edytuj | edytuj kod]

Hodowana w okolicach Sivas odmiana kangal jest wykorzystywana przez chłopów i wojsko do stróżowania i obrony.

Psy pasterskie określane jako çoban köpeği, o silnym instynkcie terytorialnym, broniły stad zwierząt hodowlanych i domostw przed wilkami oraz złodziejami.

Zasięg występowania akbasha obejmuje tereny na zachód od Ankary. Pies ten jest tam wykorzystywany jako typowy pies pasterski. Obecnie cieszy się największą popularnością w Stanach Zjednoczonych.

Klasyfikacja[edytuj | edytuj kod]

Według niektórych autorów (m.in. Hansa Räbera) nazwa owczarka anatolijskiego odnosi się do grupy tureckich psów pasterskich, zbliżonych do siebie wyglądem i użytkowością. Międzynarodowa Federacja Kynologiczna (FCI) uznała jeden wzorzec dla owczarka anatolijskiego. Psy takie jak: sivas-kangal, karabasz czy akbash ujęte są jako odmiany jednej rasy, co u niektórych kynologów i hodowców tureckich wywołało głosy sprzeciwu. Działania klubów zarówno w Stanach Zjednoczonych (Akbash Dog Association International – prowadzący księgę hodowlaną akbashów) czy w Wielkiej Brytanii (Anatolian (Karabash) Dog Klub – posiada ustalony wzorzec karabasza) zmierzają do traktowania tych odmian jako ras i zachowania ich odrębnych hodowli. Rasa akbash dog został w 1998 zarejestrowana przez United Kennel Club.[potrzebne źródło]

W klasyfikacji FCI rasa „anatolian” (Coban Köpegi) została zaliczona do grupy II – Pinczery, sznaucery, molosy i szwajcarskie psy do bydła, sekcja 2.1 – Molosy typu górskiego[5]. W polskim tłumaczeniu wzorca rasa nazwana została „anatolijski pies pasterski”[1]. Nie podlega próbom pracy.

Prawo[edytuj | edytuj kod]

W Polsce anatolian karabash oraz akbash dog zostały ujęte w wykazie ras psów uznawanych za agresywne[6].

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

Oczekiwana długość życia owczarków anatolijskich to 10–11 lat[3].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Wzorzec rasy nr 331 (FCI Standard N° 331) (pdf), Związek Kynologiczny w Polsce – Zarząd Główny
  2. Alain Fournier: Ilustrowana encyklopedia psów rasowych. s. 93.
  3. 3,0 3,1 Bruce Fogle: Wielka encyklopedia : Psy [Encyclopedia of the dog]. (tłum.) Marcin Gorazdowski. Warszawa: MUZA SA, 1996, s. 263. ISBN 83-7079-672-0.
  4. Eva-Maria Krämer: Rasy psów. Warszawa: MULTICO Oficyna Wydawnicza, 2003, s. 320. ISBN 83-7073-372-7.
  5. Systematyka ras według FCI z uwzględnieniem polskiego nazewnictwa ras (pdf), Związek Kynologiczny w Polsce – Zarząd Główny
  6. Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 kwietnia 2003 r. w sprawie wykazu ras psów uznawanych za agresywne (Dz. U. z 2003 r. Nr 77, poz. 687)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Alain Fournier: Ilustrowana encyklopedia psów rasowych. Warszawa: Carta Blanca. Grupa Wydawnicza PWN, 2012. ISBN 978-83-7705-179-5.
  • Wzorzec rasy nr 331 (FCI Standard N° 331) (pdf) (pol.), Związek Kynologiczny w Polsce – Zarząd Główny
  • Hans Räber "Encyklopedia psów rasowych" tom I, Oficyna Wydawnicza MULTICO, Warszawa 1999