Anna Rajecka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Dziewczyna z gołąbkiem,
(Alegoria utraconej niewinności), 1790
Portret Ignacego Potockiego, 1784

Anna Rajecka (ur. ok. 1762 w Warszawie, zm. 1832 w Paryżu) – polska malarka i rysowniczka.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Uczennica Ludwika Marteau i Marcello Bacciarellego. Przebywała na dworze Stanisława Augusta Poniatowskiego. Do historii przeszła jej potyczka słowna z Ignacym Krasickim, która miała miejsce w trakcie jednego z obiadów czwartkowych, w której poeta użył słów: "Jam Krasicki z Krasic, tyś Rajecka z Rajec...". Była uznawana za królewską córkę z nieprawego łoża. Według tradycji, król darował jej dwór w Starej Wsi koło Białej Rawskiej. Od 1783 kształciła się jako stypendystka króla w Paryżu. Uczęszczała do jednej ze szkół prywatnych, przeznaczonych dla kobiet w Luwrze, jej nauczycielem był najprawdopodobniej Jean-Baptiste Greuze. W 1788 malarka wyszła za mąż i zdecydowała się pozostać na stałe we Francji, jej mężem został piszący książki na temat estetyki, malarz miniaturzysta Pierre-Maxie Gault de Saint-Germain[1].

Pomimo, że decyzja pozostania we Francji mocno zawiodła Stanisława Augusta Poniatowskiego, który planował dla niej stanowisko profesorskie w Warszawie[2], Anna otrzymywała jeszcze w 1792 wsparcie finansowe od króla. Swoją sympatię do polskiego monarchy artystka manifestowała uzupełniając podpis o zwrot ancien pensionaire du Roi de Pologne, czyniła tak jeszcze wiele lat po śmierci króla[3].

W czasie rewolucji francuskiej Anna wraz z mężem schroniła się Clermont-Ferrand, po latach powróciła do Paryża, jednak nie zachowały się pewne informacje o jej losach w tym czasie. Zmarła w Paryżu w 1832, ostatnie lata życia była ociemniała.

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Anna Rajecka malowała głównie portrety, rzadziej sceny rodzajowe. Posługiwała się przede wszystkim pastelami, wykonywała wiele rysunków, zajmowała się miniaturą, kopiowała również prace wybitnych malarzy. W okresie warszawskim portretowała głównie króla i osoby z jego otoczenia, we Francji dzięki protekcji Louisa de Silvestre klientów znajdowała wśród miejscowej arystokracji. W 1791 jako pierwsza Polka wystawiła swoje obrazy w paryskim Salonie. Jej prace, a w szczególności przesycone delikatnym erotyzmem portrety dziewcząt inspirowane były twórczością Jeana-Baptiste Greuze`a.

Do jej najlepszych prac należą portrety Anny z Sapiehów Potockiej, Ignacego i Stanisława Potockich i Aleksandry z Lubomirskich Potockiej (1789). W zbiorach polskich znajdują się między innymi Dziewczyna z gołąbkiem (1790) w Muzeum Narodowym w Warszawie[4] i Portret Ignacego Potockiego w Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie[5].

Przypisy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons
  • Stefan Kozakiewicz, Malarstwo polskie. Oświecenie. Klasycyzm. Romantyzm, Warszawa 1976.