Jean-Baptiste Greuze

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Jean-Baptiste Greuze
Jean-Baptiste Greuze Self Portrait.jpg
Autoportret (ok. 1785)
Data i miejsce urodzenia 21 sierpnia 1725 Tournus
Data i miejsce śmierci 4 marca 1805 Paryż
Narodowość francuska
Dziedzina sztuki malarstwo
Styl rokoko, neoklasycyzm
Ważne dzieła Rozbite lustro, Ojcowskie przekleństwo, Rozpieszczone dziecko, Martwy ptaszek, Gitarzysta
Galeria w Wikimedia Commons Galeria w Wikimedia Commons
Gitarzysta (1757)
Nagrobek artysty na cmentarzu Montmartre

Jean-Baptiste Greuze (ur. 21 sierpnia 1725 w Tournus, zm. 4 marca 1805 w Paryżu) – francuski "malarz moralista"[1] i rysownik, wolnomularz. [2]

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Uczył się początkowo w Lyonie, później w Królewskiej Akademii Malarstwa i Rzeźby w Paryżu. W latach 17551757 przebywał we Włoszech, studiując dzieła starych mistrzów. Wystawiał w paryskim Salonie, szybko zdobywając znaczną popularność. W 1755 został członkiem stowarzyszonym Akademii Francuskiej, jednak nigdy nie uzyskał pełnego członkostwa.

Twórczość Greuze’a łączy cechy rokoka i neoklasycyzmu. Artysta szukał inspiracji w malarstwie holenderskim i włoskim. Najbardziej znane są jego sentymentalne sceny rodzajowe o głębokiej wymowie moralizatorskiej, których bohaterami byli przedstawiciele niższych klas społecznych. Na temat tych prac entuzjastycznie pisał Denis Diderot, który podkreślał ich związek z poglądami Jana Jakuba Rousseau[3]. Oprócz scen rodzajowych artysta tworzył również portrety. Szczególnie cenione są przedstawienia młodych kobiet zawierające subtelne, erotyczne podteksty.

Po rewolucji francuskiej Greuze stracił zarówno popularność, jak i środki do życia. Za panowania Napoleona Bonaparte bezskutecznie próbował odzyskać utraconą pozycję. Zmarł w biedzie i samotności w 1805[4].

W zbiorach Muzeum Narodowego w Warszawie znajduje się jego obraz Gitarzysta namalowany w czasie pobytu autora w Rzymie[5].

Wybrane dzieła[edytuj | edytuj kod]

  • Młody mężczyzna w kapeluszu - 1750, 61 x 50 cm, Ermitaż, Sankt Petersburg
  • Portret Louisa de Silvestre’a, dyrektora Akademii Królewskiej - 1753, 73 x 60 cm, Stara Pinakoteka, Monachium
  • Gitarzysta lub Ptasznik strojący gitarę - 1755-57, 64 x 48 cm, Muzeum Narodowe w Warszawie
  • Gitarzysta - 1755-60, 71 x 65 cm, Musée des Beaux-Arts, Nantes
  • Chłopiec z książką do nauki - ok. 1757, 62 x 48 cm, National Gallery of Scotland, Edynburg
  • Ange Laurent de Lalive de Jully - ok. 1759, 117 x 88,5 cm, National Gallery of Art, Waszyngton
  • Portret młodej dziewczyny - 1760, 47 x 38,9 cm, Wallraf-Richartz-Museum, Kolonia
  • Danae - 1760-70, 33 x 41 cm, Luwr, Paryż
  • Wiejska narzeczona (Wiejskie zrękowiny) - 1761, 90 x 118 cm, Luwr, Paryż
  • Praczka - 1761, 40,6 x 32,7 cm, J. Paul Getty Museum, Los Angeles
  • Portret mężczyzny - 1763, 64,7 x 54,8 cm, National Gallery w Londynie
  • Rozbite lustro - 1763, 56 x 46 cm, Wallace Collection, Londyn
  • Georges Wille - 1763, 149 x 124,5 cm, Musée Jacquemart-André, Paryż
  • Claude Henri Watelet - 1763-65, 115 × 188 cm, Luwr, Paryż
  • Paralityk albo dobre wychowanie dzieci - 1763, 116 x 146 cm, Ermitaż, Sankt Petersburg
  • Rozpieszczone dziecko - 1765, 67 x 56 cm, Ermitaż, Sankt Petersburg
  • Zeus pod postacią orła nawiedza nimfę Ajginę - 1768-71, 146,7 x 195,9 cm, Metropolitan Museum of Art, Nowy Jork
  • Étienne Jeaurat - ok. 1769, 81 x 65 cm, Luwr, Paryż
  • Cesarz Septymiusz Sewerus upominający Karakallę - 1769, 142 x 160 cm, Luwr, Paryż
  • Sophie Arnould - ok. 1773, 49,6 x 39,3 cm, Wallace Collection, Londyn
  • Mleczarka - 106 x 86 (owal), Luwr, Paryż
  • Dobroczynna dama - 1775, 114 x 147 cm, Musée des Beaux-Arts, Lyon
  • Ojcowskie przekleństwo (Niewdzięczny syn) - 1777, 130 x 162 cm, Luwr, Paryż
  • Ojcowskie przekleństwo (Ukarany syn) - (1777), 130 x 163 cm, Luwr, Paryż
  • Lament nad upływającym czasem lub Skarga zegarka - ok. 1775, 79 x 60 cm, Stara Pinakoteka, Monachium
  • Portret księcia Pawła Stroganowa jako dziecka - 1778, 50 x 40 cm, Ermitaż, Sankt Petersburg
  • Poranna modlitwa - ok. 1780, 66,5 × 52 cm, Musée Fabre, Montpellier
  • Młoda kobieta w białym kapeluszu - 1780, 56,8 × 46,5 cm, Museum of Fine Arts, Boston
  • Autoportret - 1780-90, 56 x 46 cm, Ermitaż, Sankt Petersburg
  • Bachantka - 1780-90, 45,7 x 37,3 cm, Wallace Collection, Londyn
  • Autoportret - ok. 1785, 73 x 59 cm, Luwr, Paryż
  • Rozbity dzban - 1785, 108 x 86 cm, Luwr, Paryż
  • Wizyta księdza (Wdowa i ksiądz) - 1786, 126 x 160,5 cm, Ermitaż, Sankt Petersburg
  • Kontemplacja - ok. 1790, 41 x 32,4 cm, Metropolitan Museum of Art, Nowy Jork
  • Dziewczynka z lalką - ok. 1795, 47 x 38 cm, Luwr, Paryż
  • Portret pani de Porcin - 1799, 72 x 57 cm, Musée des Beaux-Arts, Angers
  • Martwy ptaszek - 1800, 68 x 55 cm, Luwr, Paryż

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Sceny rodzajowe[edytuj | edytuj kod]

Portrety[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • 111 Arcydzieł Muzeum Narodowego w Warszawie, pod red. Doroty Folgi-Januszewskiej, Warszawa: Krajowa Agencja Wydawnicza ; Muzeum Narodowe w Warszawie, 2000, ISBN 83-88072-31-5 (KAW).
  • Leksykon malarstwa od A do Z, Warszawa: Muza S.A., 1992, ISBN 83-7079-076-3
  • Waldemar Łysiak, Malarstwo białego człowieka, t. 6, wyd. 2, Warszawa: Noblis, 2011. ISBN 978-83-60297-148-3
  • Christine Stukenbrock, Barbara Toepper, Arcydzieła malarstwa europejskiego, Koenigswinter: h. f. ullmann, 2007, ISBN 978-3-8331-2131-9

Literatura dodatkowa[edytuj | edytuj kod]

  • Waldemar Łysiak: Malarstwo białego człowieka. T. 7. Warszawa: Chicago : Wydawnictwo Andrzej Frukacz "Ex Libris" – Galeria Polskiej Książki, 2000. ISBN 83-88455-01-X (t. 7).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]