Antyferromagnetyzm

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Antyferromagnetyczne ustawienie elementarnych momentów magnetycznych

Antyferromagnetyzm – magnetyczna struktura materiału polegająca na antyrównoległym uporządkowaniu elementarnych momentów magnetycznych w podsieciach sieci krystalicznej. Typowym przykładem antyferromagnetyzmu jest mangan. Antyferromagnetyzm występuje również w płaszczyznach CuO znajdujących się w większości badanych nadprzewodników wysokotemperaturowych.

Antyferromagnetyzm to szczególny przypadek ferrimagnetyzmu. Sieć antyferromagnetyku może być rozpatrywana jako wiele podsieci, z których w każdej momenty magnetyczne mają identyczny kierunek, ale przeciwne zwroty (np. dla antyferromagnetyka II rodzaju o sieci przestrzennie centrowanej (bcc) można wyróżnić 4 różne sieci o uporządkowaniu ferromagnetycznym - czyli dwie prostopadłe do siebie podsieci o uporządkowaniu antyferromagnetycznym). Moment magnetyczny całej sieci jest przy tym zerowy. Modyfikacja tego uporządkowania może jednak doprowadzić do wytworzenia spontanicznego namagnesowania całej sieci (taki efekt może być spowodowany zanieczyszczeniami lub wzajemnymi nachyleniami spinów, powodującymi, że nie będą równoległe do siebie). Minerały takie nazywamy niedoskonałymi antyferromagnetykami lub antyferrimagnetykami. Przykładem antyferrimagnetyka jest rozpowszechniony w przyrodzie minerał żelaza – hematyt.

Zjawisko antyferromagnetyzmu jest zależne od temperatury. Powyżej temperatury Néela uporządkowanie antyferromagnetyczne ulega zniszczeniu, a substancja staje się paramagnetyczna.

W przypadku hematytu jego antyferrimagnetyzm jest niszczony w temperaturze poniżej -10 °C. Wtedy to spiny układają się równolegle i hematyt staje się doskonałym antyferromagnetykiem.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Tadeusz Magiera: Wykorzystanie magnetometrii do oceny zanieczyszczenia gleb i osadów jeziornych, Instytut Podstaw Inżynierii Środowiska PAN, Zabrze 2004 (ISBN 83-913824-8-6; PL ISSN 0208-4112)