Arch Linux

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Arch Linux
Rodzina systemów operacyjnych Linux
Logo
Logo systemu
Interfejs
Interfejs użytkownika
Producent Aaron Griffin (wcześniej Judd Vinet)
Platforma sprzętowa i686, x86_64
Pierwsze wydanie 11 marca 2002
Aktualna wersja 2014.11.01
Wydana 1 listopada 2014
Jądro monolityczny
Typ pakietów pkg.tar.xz
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Arch Linux w serwisie distrowatch.com
Oficjalna strona

Arch Linuxdystrybucja Linuksa stworzona przez Judda Vineta. Stawia ona sobie za cel łatwość konfiguracji i użytkowania systemu operacyjnego, a także dostępność znacznej ilości aktualnego oprogramowania, którym można w prosty i wygodny sposób zarządzać. Łatwość ta nie jest jednak osiągana przez dużą ilość graficznych konfiguratorów, a poprzez przemyślnie rozmieszczone i zaprojektowane pliki konfiguracyjne, skrypty i programy. Dlatego też Arch Linux, mimo swojej prostoty, może nie być odpowiednim systemem dla osób nie mających wcześniej styczności z Linuksem ani dla tych, dla których używanie konsoli oraz edycja plików tekstowych w celu zmiany ustawień mogą sprawiać problemy.

Inspiracją dla Judda Vineta była inna, wcześniejsza dystrybucja Linuksa – CRUX. Arch jest oparty na systemie pakietów binarnych kompilowanych dla architektur i686 oraz x86_64 zarządzanych przez specjalnie do tego zadania stworzony program o nazwie pacman. Umożliwia on instalację, aktualizację oraz usuwanie pakietów. Pakiety mogą być także budowane ze źródeł przy pomocy ABS (Arch Linux Build System) – systemu podobnego do portów FreeBSD. Umożliwia on proste i szybkie budowanie pakietów i włączanie ich do systemu. Instalacja przebiega w trybie tekstowym, a użytkownik może dokonać konfiguracji systemu edytując odpowiednie pliki.

Filozofia[edytuj | edytuj kod]

Arch Linux został zaprojektowany jako prosty (w konstrukcji) system operacyjny dla zaawansowanych użytkowników. Nie posiada żadnych zbędnych ozdóbek, graficznych narzędzi konfiguracyjnych itp. Filozofia jego konstrukcji jest w tym podobna do tej, zastosowanej w systemie CRUX, iż użytkownik musi posiadać pewien poziom wiedzy, aby przygotować system do działania. Poziom ten nie jest szczególnie wysoki, jednak Arch Linux nie jest najlepszym rozwiązaniem dla absolutnie początkujących użytkowników. Społeczność Arch Linuksa ma do dyspozycji rozbudowaną i wysokiej jakości dokumentację (serwis internetowy stworzony w oparciu o wiki), która stanowi podstawową pomoc w jego poznawaniu i rozwiązywaniu pojawiających się problemów. Dużą aktywnością charakteryzuje się też forum dyskusyjne użytkowników tej dystrybucji i jest miejscem, gdzie często można uzyskać pomoc i porady dotyczące działania systemu i jego oprogramowania.

Filozofia Arch Linuksa zawiera się, przede wszystkim, w trzech głównych zasadach:

  • Prostota i „lekkość”, czyli generalnie podążanie za zasadą KISS.
  • Stosowanie graficznych narzędzi do podstawowej konfiguracji systemu jest niekorzystne dla użytkownika. Osoba, poprzez użytkowanie systemu poszerza swoją wiedzę na jego temat, co sprawia że takie narzędzia są w pewnym momencie całkowicie zbędne. Zyskuje się na tym czas, który byłby poświęcony na tworzenie takich narzędzi oraz eliminowanie problemów, wynikających z ich użytkowania.
  • Wkład użytkowników jest dozwolony, a nawet pożądany, jeśli istnieje zgodność z filozofią konstrukcji systemu.

Historia powstania[edytuj | edytuj kod]

Idea powstania Arch Linuksa powstała w marcu 2002 roku, kiedy to Judd Vinet, zirytowany brakiem sposobu na łatwą aktualizację systemu, z którym przyszło mu pracować, rozpoczął pracę nad nowym systemem. Arch powstawał jednocześnie z menadżerem pakietów do niego — Pacmanem. Koncepcję budowy systemu Judd zaczerpnął z CRUX-a, który był bardzo prosty i szybki w działaniu, jednak trudny w konfiguracji dla początkującego użytkownika. Również koncepcja działania Pacmana została zaczerpnięta z innego oprogramowania — pakietu pkgtools pochodzącego z dystrybucji Slackware[1].

Wymowa nazwy[edytuj | edytuj kod]

Wymowa nazwy Arch Linux niekiedy jest tematem dyskusyjnym i można spotkać się z różnymi wariantami jej interpretacji. Jednak twórca Archa i jednocześnie pomysłodawca nazwy wymawia[2] słowo Arch jak archer, czyli w polskim zapisie fonetycznym Arcz Linuks.

Repozytoria pakietów[edytuj | edytuj kod]

Pliki konieczne do działania programów Arch Linuksa są dostępne w postaci pakietów, które zgrupowane są w pięciu odrębnych repozytoriach:

  • core — podstawowe oprogramowanie wymagane do działania systemu
  • extra — dodatkowe programy, których instalacja jest opcjonalna; tutaj znajdują się np. większe środowiska graficzne, pakiety biurowe.
  • community — pakiety, którymi zajmują się użytkownicy systemu; obecność programu w repozytorium określana jest w drodze głosowania.
  • testing — oprogramowanie, które często zawiera błędy i konieczne jest jego testowanie; repozytorium domyślnie niedostępne.
  • community-testing - pakiety będące kandydatami do repozytorium community
  • multilib - pakiety 32 bitowe przystosowane do działania z systemami 64 bitowymi (np. Wine)
  • multilib-testing - pakiety będące kandydatami do repozytorium multilib

Aktywowanie, bądź deaktywowanie, poszczególnych repozytoriów możliwe jest poprzez edycję pliku /etc/pacman.conf. W tym pliku można również dodać inne, nieoficjalne serwery z pakietami. W pliku /etc/pacman.d/mirrorlist znajduje się lista serwerów (i jednocześnie ich priorytety).

Wydania[edytuj | edytuj kod]

Co pewien czas wydawane są kolejne wersje Arch Linuksa pod postacią obrazów płyt. Jednakże dotychczasowi użytkownicy Archa nie mają potrzeby korzystania z nich, ponieważ ich system – zaktualizowany za pomocą Pacmana w momencie wydania kolejnej wersji – jest identyczny z wydaniem płytowym. Kolejne wydania to po prostu „migawka” stanu pakietów, często ze zmienionym instalatorem. Wraz z wydaniem wersji „Duke” zmieniło się numerowanie wersji, które aktualnie zawiera rok oraz miesiąc ukazania się obrazów płyt, zamiast stosowanych wcześniej kolejnych cyfr. Od wydania 2008.06 dostarczane są również obrazy dysków USB, dzięki których możemy zainstalować system prosto z pendrive.

Wersja Data wydania Nazwa kodowa Uwagi
2012.12.01[3] 1 grudnia 2012 2012.12.01 Nowa wersja instalatora, linux 3.6.8, systemd 196.
2012.11.01[4] 2 listopad 2012 2012.11.01 Linux 3.6
2012.09.07[5] 8 września 2012 2012.09.07 Linux 3.5.3, nowe wersje initscripts, systemd oraz netcfg.
2012.07.15[6] 22 lipca 2012 2012.07.15 usunięcie AIF i zastąpienie skryptami instalacyjnymi, obraz do instalacji dostępny wyłącznie w wersji netinstall
2011.08.19[7] 18 sierpnia 2011 2011.08.19 Linux 3.0.3-1, syslinux, btrfs i nilfs2
2010.05[8] 17 maja 2010 2010.05 Wsparcie dla trybu isohybrid.
2009.08[9] 10 sierpnia 2009 2009.08 pacman w wersji 3.3
2009.02[10] 16 lutego 2009 2009.02 Dołączenie AIF (Arch Linux Installation Framework).
2008.06[11] 24 czerwca 2008 Overlord Dostępne także jako Live USB.
2007.08-2 7 października 2007 Don't Panic
2007.08.1 10 września 2007 Don't Panic
2007.08[12] 5 sierpnia 2007 Don't Panic
2007.05[13] 17 maja 2007 Duke pacman w wersji 3
0.8[14] 30 marca 2007 Voodoo
0.7.2 23 maja 2006 Gimmick
0.7.1 5 stycznia 2006 Noodle
0.7[15] 24 stycznia 2005 Wombat
0.6[16] 1 marca 2004 Widget Dodanie wsparcia dla systemów plików JFS i XFS.
0.5[17] 21 czerwca 2003 Nova Wprowadzenie wsparcia dla PAM, LVM i GRUB.
0.4[18] 18 grudnia 2002 Dragon
0.3[19] 7 sierpnia 2002 Firefly
0.2[20] 17 kwietnia 2002 Vega
0.1[21] 11 marca 2002 Homer Pierwsze wydanie, stworzone od podstaw ((ang.) from scratch).

ArchBang[edytuj | edytuj kod]

ArchBang Linux jest prostą, lekką, uaktualnianą na bieżąco dystrybucją Linuksa opartą na uproszczonej wersji Arch Linuksa, której menadżerem okien jest Openbox[22]. Zaletą ArchBanga jest wydajne działanie na sprzęcie przestarzałym lub o słabych parametrach technicznych. Celem twórców ArchBanga jest stworzenie odmiany Arch Linuksa, prostej i nie wymagającej większej modyfikacji po pierwotnej instalacji.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Wywiad z Juddem Vinetem.
  2. Wypowiedź Judda Vineta odnośnie wymowy słowa Arch.
  3. Pierre Schmitz (2012.12.01) December: time for a new install medium.
  4. Pierre Schmitz (2012.11.01) November release of install media available.
  5. Pierre Schmitz (2012.09.07) New install medium 2012.09.07.
  6. Pierre Schmitz (2012.07.22) News: Install media 2012.07.15 released.
  7. Dieter Plaetinck (2011.08.20) 2011.08.19 installation media.
  8. Dieter Plaetinck (2010.05.17) 2010.05 snapshots. Less is more..
  9. Dieter Plaetinck (2009.08.10) 2009.08 images.
  10. Aaron Griffin (2009.02.16) 2009.02 ISO Release.
  11. Simo Leone (2008.06.24) 2008.06 Overlord ISOs released.
  12. Tobias Powalowski (2007.08.05) 2007.08 Don't Panic ISOs released.
  13. Tobias Powalowski (2007.05.17) 2007.05 Duke ISOs released.
  14. Tobias Powalowski (2007.03.31) 0.8 Voodoo ISOs finally released!
  15. Judd Vinet (2005.01.24) Arch Linux 0.7 (Wombat) Released!
  16. Judd Vinet (2004.03.01) Arch Linux 0.6 Released.
  17. Judd Vinet (2003.07.21) Arch Linux 0.5 Released.
  18. Judd Vinet (2002.12.18) Arch Linux 0.4 Released.
  19. Judd Vinet (2002.08.07) Arch Linux 0.3 Released.
  20. Judd Vinet (2002.04.17) Arch Linux 0.2 Released.
  21. Judd Vinet (2002.03.11) Arch Linux 0.1 Released.
  22. ArchBang - a lightwight and up-to-date Linux distribution w serwisie makeuseof.com