Azydek sodu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Azydek sodu
Azydek sodu
Nazewnictwo
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny NaN3
Masa molowa 65,01 g/mol
Wygląd biały krystaliczny proszek
Identyfikacja
Numer CAS 26628-22-8
PubChem 33557[4]
Podobne związki
Inne aniony cyjanek sodu, amidek sodu
Inne kationy azydek ołowiu, azydek miedzi, azydek litu
Podobne związki azotek sodu
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

Azydek sodu – nieorganiczny związek chemiczny, sól azotowodoru i sodu o wzorze NaN3.

Występuje w postaci białego proszku lub kryształów o gęstości 1,8 g/cm3. Rozpuszczalny w wodzie, gdzie powoli hydrolizuje do toksycznego azotowodoru HN3 (także podczas reakcji z silnymi kwasami). Jest toksyczny.

Azydek sodu można otrzymać w dwuetapowej reakcji:

2Na + 2NH3 → 2NaNH2 + H2
2NaNH2 + N2O → NaN3 + NaOH + NH3

Stosowany jest w syntezie organicznej, np. do otrzymywania azydków alkilowych w reakcji z halogenkami alkilowymi[5], w produkcji materiałów wybuchowych, a także jako czynnik generujący gaz w poduszkach powietrznych.

Ze względu na bardzo dużą toksyczność wobec mikroorganizmów, w praktyce laboratoryjnej azydek sodu (w stężeniu rzędu 0,1%) wykorzystywany jest do zabezpieczania roztworów buforowych i in. przed rozwojem pleśni i bakterii.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Azydek sodu (pol.). Karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich dla Polski.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Department of Chemistry, The University of Akron: Sodium azide (ang.). [dostęp 2012-03-02].
  3. 3,0 3,1 Informacje o klasyfikacji i oznakowaniu substancji według Rozporządzenia 1272/2008, zał. VI: Azydek sodu (pol.) w bazie European chemical Substances Information System. Instytut Ochrony Zdrowia i Konsumenta. [dostęp 2012-03-02].
  4. Azydek sodu – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.
  5. W preparatyce organicznej azydek sodu często jest zastępowany trudniej dostępnym azydkiem litu ze względu na znacznie lepszą rozpuszczalność LiN3 w rozpuszczalnikach organicznych