Bentewi ciemny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Bentewi ciemny
Griseotyrannus aurantioatrocristatus
(Orbigny & Lafresnaye, 1837)
Bentewi ciemny
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Nadrząd neognatyczne
Rząd wróblowe
Podrząd pierwowróblowce
Rodzina tyrankowate
Rodzaj Griseotyrannus
W. E. Lanyon, 1984
Gatunek bentewi ciemny
Synonimy
  • Tyrannus aurantio-atro cristatus d'Orbigny & Lafresnaye, 1837
  • Empidonomus aurantioatrocristatus (d'Orbigny & Lafresnaye, 1837)
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[1]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Bentewi ciemny (Griseotyrannus aurantioatrocristatus) – gatunek małego ptaka z rodziny tyrankowatych. Jedyny przedstawiciel rodzaju Griseotyrannus. Występuje w Ameryce Południowej. Niezagrożony wyginięciem. Jego nazwa naukowa jest najdłuższą binominalną nazwą naukową nadaną ptakowi.

Etymologia nazwy naukowej[edytuj | edytuj kod]

Nazwa rodzajowa Griseotyrannus pochodzi od łacińskiego słowa griseus (szary), drugi zaś jej człon nawiązuje do rodzaju Tyrannus. Nazwa gatunkowa, aurantioatrocristatus, pochodzi od trzech łacińskich słów: aurantius (barwy pomarańczowej), ater, atri (czarny) oraz cristatus (czubaty). Nazwa naukowa bentewi ciemnego jest najdłuższą nazwą naukową nadaną jakiemukolwiek gatunkowi ptaka[2].

Podgatunki i zasięg występowania[edytuj | edytuj kod]

Wyróżnia się następujące podgatunki[3]:

  • G. a. pallidiventris (Hellmayr, 1929) – wschodnia Brazylia,
  • G. a. aurantioatrocristatus (d'Orbigny & Lafresnaye, 1837) – wschodnia Boliwia do Paragwaju, północna Argentyna, Urugwaj i północna Brazylia.

Częściowo wędrowny. Zimowiska znajdują się w północno-zachodniej Brazylii, północno-wschodnim Peru, wschodnim Ekwadorze, południowej i wschodniej Kolumbii oraz w południowej Wenezueli[4]. W trakcie zimowania przebywa na polanach i obrzeżach wilgotnych lasów. Na terenach, na których przebywa cały rok, zasiedla niezbyt gęste lasy, zakrzewienia i sawanny[5].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Długość ciała wynosi 17,5–18 cm[5], w tym ogona 8 cm[6]. Smukły, z wierzchu szary; wierzch głowy czarny. Czub żółty, nie zawsze widoczny. Pokrywy uszne ciemniejsze od reszty głowy. Brzuch i okolice kloaki żółtawe, w szczególności u podgatunku pallidiventris. U osobników młodych krawędzie sterówek rude[5].

Lęgi[edytuj | edytuj kod]

Gniazda z jajami obserwowano od listopada do stycznia. Gniazda są kuliste do owalnych lub o kształcie kubeczka. Budulec stanowią małe patyczki i łodygi liści. Zewnętrzna jego średnica to około 12–16 cm, zaś wysokość 5–7 cm. Komora na jaja ma wysokość 5–7 cm.

Jaja barwy białej, składane w liczbie 2–3, pokryte brązowymi lub czerwonobrązowymi plamkami. Mają wymiary 19–21,5 × 14–16 mm[7]. Inkubacja trwa 15–16 dni. Młode pozostają w gnieździe około 16 dni od wyklucia[8].

Przypisy

  1. Griseotyrannus aurantioatrocristatus. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
  2. James A. Jobling: Helm Dictionary of Scientific Bird Names. Christopher Helm Publishers Ltd, 2009, s. 179 i 61. ISBN 1408125013.
  3. F. Gill & D. Donsker: Tyrant Flycatchers & cotingas. IOC World Bird List (v3.5). [dostęp 5 października 2013].
  4. Crowned Slaty Flycatcher Empidonomus aurantioatrocristatus. BirdLife International. [dostęp 5 października 2013].
  5. 5,0 5,1 5,2 Robert S. Ridgely & William L. Brown: The Birds of South America. T. 2. The Suboscine Passerines. University of Texas Press, 1994, s. 668. ISBN 9780292770638.
  6. Dr. Emilia Snethlage. Catalogo das Aves Amazonicas. „Boletim do Museu Goeldi (Museu Paraense) de Historia Natural e Ethnographia”. 8, s. 382, 1911. Museum Goeldi. 
  7. E. Hartert & S. Venturi. Notes sur les oiseaux de la Republique Argentine. „Novitates Zoologicae”. 16, s. 23, 1909. 
  8. Roger Robb: Crowned Slaty Flycatcher. Life History. The Cornell Lab of Ornithology. Neotropical Birds. [dostęp 5 października 2013].