Centrum handlowe

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Największe centum handlowe - New South China Mall

Centrum handlowe – miejsce skupiające wiele sklepów i punktów usługowych.

Każdy ze sklepów występuje tam pod własną marką, natomiast samo centrum promuje się pod swoją nazwą. Obiekty tego typu znajdują się w kontekście podmiejskim, są najczęściej jedno- ale także dwu- lub trzykondygnacyjne, posiadają wewnętrzną strukturę zorganizowaną wokół przeszklonego pasażu, zaś parkingi organizuje się jako terenowe.

Zasadniczo (z w/w definicji) centra handlowe to pośrednio to samo co dawniej dom towarowy, a nazwy w rodzaju galerii handlowych to tylko nazwy handlowe. Różnica w j.ang to fakt istnienia jednej marki z wieloma produktami w domu towarowym, a wielu marek i np. oddzielnych sklepów w centrum handlowym. Przykładowo produkt B firmy może być sprzedawany przez Dom Towarowy (który de facto jest w j. polskim centrum handlowym, w znaczeniu centralnego punktu do handlu), albo w sklepie firmy B lub jakiegoś sklepu sieciowego który znajduje się w "galerii handlowej" (centrum handlowym w j. angielskim)[1].

Historycznie ujmując galerią handlową wg współczesnego nazewnictwa, a z pewnością centrum handlowym jest Kryty Bazar - Kapalıçarş w Istambule[2], z racji zakrytych ulic sklepy są pod zadaszeniem i de facto jest to jeden budynek biorąc pod uwagę wymogi formalne dla budynków(jeden dach) traktowanych jako całość[3].

Domy towarowe zaś często były zasadniczo budynkami jednej firmy, grupy, która zazwyczaj sama sprzedawała swoje produkty i de facto taki dom (jak np. istniejący Harrods w Londynie) wręcz nawet sprzedawał(sprzedaje) produkty pod własną marką. Jednakże te dość luksusowe sklepy(zazwyczaj największe i najwyższe, gdyż wówczas zakryte ulice były znacząco niższymi budynkami), zaczęły tracić rynek w XX wieku i wpuszczać inne marki(sklepów) pod własny dach.

W 1965 roku otwarto Southdale Center w Edinie - pierwsze nowoczesne, w pełni zamknięte centrum handlowe na wzór którego zaczęto budować od tej pory wszystkie inne[4]. Drugstore, czyli nowe centra handlowe oprócz zakupów oferowały także rozrywkę. Jean Baudrillard zauważa, że nie są to już domy towarowe zachowujące w sobie coś z epoki, w której po raz pierwszy do dóbr codziennej konsumpcji dostęp zyskały całe masy ludności. W domach towarowych nastąpiła centralizacja produktów, natomiast w drugstore towary i usługi łączone są w niespodziewane zestawienia[5].

Dobrym przykładem centrum handlowego jest Główny Powszechny Dom Towarowy(GUM w Moskwie) - za czasów komunizmu znacjonalizowany dom handlowy(który sam powstał na miejsce bazaru i chaotycznej sprzedaży w zniszczonej przez wojska napoleońskie Moskwie)i traktowany jako dom towarowy pod jedną marką(zasadniczo właścicielem domu i wszystkich sklepów było państwo), później stał się "galerią handlową", która jest nadal reklamowana pod marką Głównego Powszechnego Domu Towarowego(GUM), a tak naprawdę przez cały okres była niczym innym jak centrum handlowym. [6]

Dlatego też niektórzy rozróżniają galerie handlowe oraz domy towarowe jako kolejne generacje centrum handlowego(choć sama nazwa centrum handlowe jest używana oficjalnie często w określeniu do 1 generacji tego rozróżnienia)[7]:

  1. hipermarket + kilka sklepów
  2. mniej więcej pół dla hipermarketu a pół powierzchni dla innych mniejszych sklepów
  3. hipermarket, kilka relatywnie dużych szeroko reklamowanych marek sklepów, minimalna część rozrywkowa
  4. to samo co trzecia generacja ale z naciskiem na "klimat miasta", relatywnie spory budynek, z bardzo dobrymi połączeniami transportowymi, w sąsiedztwie także biur, popularnych miejsc spędzania czasu, przesiadkowych, lub znanych z innych powodów, np. w centrum miasta
  5. Mega-budynek(zasadniczo w większości projekty), który staje się czymś w rodzaju centrum miasta, być może także biurami, miejscami edukacji, spędzania czasu, a sam w sobie może być osią tworzenia miasta czy "centrum" połączeń transportowych. Przykładowo New Century Global Centre w Chinach(największy budynek świata wg stanu na 2013) może być tak klasyfikowany, gdyż ma 500 m długości, 400 szerokości i 100 m wysokości, a jego powierzchnia użytkowa to 1,7 mln metrów kwadratowych, wewnątrz znajdują się dwa centra handlowe, dwa pięciogwiazdkowe hotele, kompleks uniwersytecki, kino IMAX, biura i sale konferencyjne[8][9].

Największym tego typu obiektem w Polsce jest łódzka Manufaktura (powierzchnia GLA: 110 000), drugim w kolejności jest Port Łódź (powierzchnia GLA: 103 000), natomiast trzecim warszawska Arkadia (powierzchnia GLA: 103 000). W skali świata to obiekty relatywnie niewielkie - New South China Mall jest sześć razy większa od łódzkiej i ma 659 tys. m² powierzchni na sklepy[10].

Istnieją także internetowe odpowiedniki centrum handlowego skupiające wiele sklepów internetowych.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

galeria handlowa; dom towarowy

Przypisy