Cerkiew Mądrości Bożej w Sofii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Cerkiew Mądrości Bożej w Sofii
Софийската църква "Света София"
cerkiew
Fasada cerkwi
Fasada cerkwi
Państwo  Bułgaria
Miejscowość Sofia
Wyznanie prawosławne
Kościół Bułgarski Kościół Prawosławny
Wezwanie Mądrość Boża
Położenie na mapie Sofii
Mapa lokalizacyjna Sofii
Cerkiew Mądrości Bożej w Sofii
Cerkiew Mądrości Bożej w Sofii
Położenie na mapie Bułgarii
Mapa lokalizacyjna Bułgarii
Cerkiew Mądrości Bożej w Sofii
Cerkiew Mądrości Bożej w Sofii
Ziemia 42°41′48″N 23°19′51″E/42,696667 23,330833Na mapach: 42°41′48″N 23°19′51″E/42,696667 23,330833
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wnętrze cerkwi

Cerkiew Mądrości Bożej (bułg.Света София) – świątynia prawosławna znajdująca się w centrum Sofii.

Pierwsza świątynia na miejscu obecnej cerkwi zbudowana została w latach 311-313. W późniejszym okresie, za czasów cesarza Konstantyna Wielkiego, wybudowano na jej miejscu katedrę pod wezwaniem Mądrości Bożej, w której w 343 r. odbył się sobór w Serdyce.

Zniszczoną w wyniku barbarzyńskich najazdów świątynię odbudował cesarz Justynian I Wielki, ponownie nadając jej wezwanie Mądrości Bożej. W średniowieczu mieściła się w niej katedra, siedziba lokalnego biskupa.

Po podboju Bułgarii Turcy przebudowali świątynię na meczet, dobudowując do niej minaret. W tej roli pozostała ona przez kilka wieków. Kilkakrotnie była niszczona przez trzęsienia ziemi, ostatni raz w 1858 r. Po tym ostatnim, które zburzyło m.in. minaret, Turcy nie odbudowali już meczetu przekonani, że zniszczył go gniew chrześcijańskiego Boga. Na poły zrujnowana budowla służyła jako skład i remiza strażacka. Po wyzwoleniu Bułgarii spod okupacji tureckiej przez jakiś jeszcze czas pozostała w tej roli, choć 4 stycznia 1878 r. odprawiono przed nią dziękczynne nabożeństwo z okazji odzyskania niepodległości, w którym wzięli udział żołnierze rosyjscy wraz z generałem Hurką.

Odbudowa cerkwi rozpoczęła się dopiero w latach 20. XX w. 21 września 1930 r. cerkiew została ponownie poświęcona, jednak aż do 1935 r. trwały prace wykończeniowe pod kierunkiem profesora Bogdana Fiłowa i architekta Aleksandra Raszenowa. Nie przywrócono jej jednak funkcji cerkwi katedralnej, którą przejął wzniesiony przez Rosjan sobór św. Aleksandra Newskiego w Sofii.

Pod względem architektonicznym jest to trójnawowa, krzyżowo-kopułowa bazylika z transeptem i trójboczną absydą. Kopuła na przecięciu nawy głównej i transeptu pozbawiona jest bębna. Fasada nieco zmieniona po rekonstrukcji, z dobudowanymi po obu stronach niskimi, okrągłymi wieżami.

Poczynając od XIII wieku od wezwania tej cerkwi mieszkańcy ówczesnego Sredca zaczęli nazywać również swoje miasto Sofia. W 1378 r. nazwa ta po raz pierwszy pojawiła się w oficjalnych dokumentach carów bułgarskich i do XVI wieku całkowicie wyparła starą nazwę.