Chlebowiec

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Chlebowiec
Morfologia Artocarpus altilis
Morfologia Artocarpus altilis
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad klad różowych
Rząd różowce
Rodzina morwowate
Rodzaj chlebowiec
Nazwa systematyczna
Artocarpus J.R. Forst. & G. Forst
Charact. Gen. 51. 29 Nov 1775
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Owoce A. hetrophyllus

Chlebowiec (Artocarpus J. R. Forst. & G. Forst.) – rodzaj roślin obejmujący około 40 gatunków z rodziny morwowatych. Chlebowce pochodzą z tropikalnej Azji i dostarczają jadalnych owoców.

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Wiecznie zielone drzewa podobne do figowców. Kora, łodygi i liście po uszkodzeniu wydzielają sok mleczny[2]. Kwiaty rozdzielnopłciowe, kwiaty żeńskie gęsto skupione na krótkich i mięsistych szypułkach[2]. Owoc mięsisty.

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Synonimy[3]

Polyphema Lour., Radermachia Thunb., Sitodium Parkinson

Pozycja systematyczna według APweb (2001...)

Rodzaj należący do rodziny morwowatych (Moraceae Link), która wraz z siostrzanym kladem pokrzywowatymi należy do kladu kladu różowych w obrębie okrytonasiennych[1].

morwowate

Artocarpeae



Moreae




Maclureae




Dorstenieae




Ficeae



Castilleae






Pozycja w systemie Reveala (1993-1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa ukęślowe (Dilleniidae Takht. ex Reveal & Tahkt.), nadrząd Urticanae Takht. ex Reveal, rząd pokrzywowce (Urticales Dumort.), rodzina morwowate (Moraceae Link.), podrodzina Artocarpoideae R. Br. ex Arn., plemię Artocarpeae Lam. & DC., podplemię Artocarpinae (Lam. & DC.) Miq. in Mart., rodzaj chlebowiec (Artocarpus J. R. Forst. & G. Forst.)[4].

Gatunki (wybór)[5]
  • chlebowiec różnolistny, drzewo bochenkowe (Artocarpus heterophyllus) – o owocach do 30 kg wagi, uprawiany w Indiach i Indonezji.
  • chlebowiec właściwy, drzewo chlebowe (Artocarpus altilis) – o owocach do 5 kg wagi, uprawiany głównie w Polinezji i na Antylach.
  • Artocarpus blancoi (Elmer) Merr.
  • Artocarpus camansi Blanco
  • Artocarpus chama Buch.-Ham.
  • Artocarpus elasticus Reinw. ex Blume
  • Artocarpus gomezianus Wall. ex Trecul
  • Artocarpus hirsutus Lam.
  • Artocarpus hypargyreus Hance ex Benth.
  • Artocarpus integer (Thunb.) Merr.
  • Artocarpus lacucha Buch.-Ham.
  • Artocarpus mariannensis Trecul
  • Artocarpus odoratissimus Blanco
  • Artocarpus ovatus Blanco
  • Artocarpus rigidus Blume
  • Artocarpus tamaran Becc.
  • Artocarpus tonkinensis A. Chev. ex Gagnep.
  • Artocarpus venenosa Zoll. & Moritzi

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Owoce chlebowca różnolistnego spożywa się przeważnie na surowo, a nasiona pieczone, zaś owoce i nasiona chlebowca właściwego po upieczeniu.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-01-19].
  2. 2,0 2,1 Geoff Burnie i inni: Botanica. Rośliny ogrodowe. Könemann, 2005. ISBN 3-8331-1916-0.
  3. Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-03-26].
  4. Crescent Bloom: Artocarpus (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 13 grudnia 2008].
  5. Artocarpus (ang.). Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 13 grudnia 2008].