Europejska Agencja Kosmiczna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Europejska Agencja
Kosmiczna
Logo Europejskiej Agencji Kosmicznej
Logo Europejskiej Agencji Kosmicznej
Siedziba Paryż, Francja
Data powołania 1975[1]
Data utworzenia 1975[1]
Organizacja Wspólnota Europejska
Dyrektor Jean-Jacques Dordain
Budżet €4.28 miliarda (2013)[2]
Położenie na mapie Europy
Mapa lokalizacyjna Europy
Europejska AgencjaKosmiczna
Europejska Agencja
Kosmiczna
Ziemia 48°51′36″N 2°21′00″E/48,860000 2,350000
Strona internetowa

Europejska Agencja Kosmiczna (ang. European Space Agency, ESA) – międzynarodowa organizacja krajów europejskich, której celem jest eksploracja i wykorzystanie przestrzeni kosmicznej.

Siedziba organizacji znajduje się w Paryżu. Agencja została powołana na mocy konwencji z 30 maja 1975. Mimo, że sama konwencja weszła w życie dopiero 30 października 1980, organizacja zaczęła działać już w 1975 roku. Powstała z połączenia jej poprzedniczek – Europejskiej Organizacji Badań Kosmicznych (ESRO) i Europejskiej Organizacji Rozwoju Rakiet Nośnych (ELDO).

Budżet ESA w roku 2012

     Kraje członkowskie ESA

     Kraje, które podpisały umowę ECS

     Kraje, które podpisały Umowę o Współpracy

ESA zatrudnia ok. 1900 osób, a jej budżet na rok 2012 wynosi 4 mld euro[1]. Główny ośrodek ESTEC (European Space Research and Technology Centre) znajduje się w Noordwijk aan Zee w Holandii, Instytut Badawczy ESRIN (European Space Research Institute) mieści się we Frascati (Włochy), zaś siedzibą Centrum Operacji Kosmicznych ESOC (European Space Operations Centre) jest niemieckie miasto Darmstadt. W Niemczech (Kolonia) znajduje się też ośrodek szkolenia astronautów EAC (European Astronauts Centre). Kosmodrom należący do ESA znajduje się w Kourou w Gujanie Francuskiej, gdzie znajduje się Gujański Ośrodek Kosmiczny. Położenie blisko równika sprzyja zadaniu wysyłania na orbitę sztucznych satelitów.

Obecnym dyrektorem generalnym ESA jest Jean-Jacques Dordain. Asystuje mu 11 dyrektorów, odpowiedzialnych za poszczególne oddziały ESA i za zarządzanie agencją (zobacz pełną listę).

Kraje członkowskie[edytuj | edytuj kod]

Od listopada 2012 roku w skład ESA wchodzi 20 państw członkowskich. Poniższa tabela zawiera przegląd wszystkich państw członkowskich oraz ich wkład finansowy w ESA w 2012 roku.

Państwo członkowskie Wstąpienie do ESA Krajowy program Wkład
(mln €)
Wkład
(%)
 Francja 1980-10-3030 października 1980 CNES 751,4 18,8%
 Niemcy 1980-10-3030 października 1980 DLR 713,8 17,9%
 Włochy 1980-10-3030 października 1980 ASI 350,5 8,7%
 Wielka Brytania 1980-10-3030 października 1980 UKSA 240,0 6,0%
 Hiszpania 1980-10-3030 października 1980 INTA 184,0 4,6%
 Belgia 1980-10-3030 października 1980 BELSPO 169,8 4,2%
 Holandia 1980-10-3030 października 1980 SRON 60,3 1,5%
 Szwajcaria 1980-10-3030 października 1980 SSO 105,6 2,6%
 Szwecja 1980-10-3030 października 1980 SNSB 65,3 1,6%
 Dania 1980-10-3030 października 1980 DNSC 27,8 0,7%
 Irlandia 1980-12-1010 grudnia 1980 SI 15,6 0,4%
 Norwegia 1986-12-3030 grudnia 1986 NSC 63,1 1,6%
 Austria 1986-12-3030 grudnia 1986 ASA 52,2 1,3%
 Finlandia 1995-01-011 stycznia 1995 TEKES 19,4 0,5%
 Portugalia 2000-11-1414 listopada 2000 FCT SO 15,8 0,4%
 Grecja 2005-03-099 marca 2005 ISARS 8,6 0,2%
 Luksemburg 2005-06-3030 czerwca 2005 Luxinnovation 15,0 0,4%
 Czechy 2008-07-088 lipca 2008 CSO 11,5 0,3%
 Rumunia 2011-12-2323 grudnia 2011 ROSA 7,6 0,2%
 Polska 2012-11-1919 listopada 2012[3] POLSA 36,3 0,9%
Suma nakładów państw członkowskich 2877,3 71,6%
 Kanada 1979-01-011 stycznia 1979 CSA 18,7 0,5%
 Unia Europejska 2004-05-2828 maja 2004 ESP 867,7 21,6%
Państwa ECS różne różne 5,8 0,1%
Inne źródła 246,5 6,1%
Całe ESA 4016,0 100,0%

Członkowie stowarzyszeni[edytuj | edytuj kod]

Obecnie jedynym członkiem stowarzyszonym ESA jest Kanada[1]. Wcześniej do grona zrzeszonych należały Austria, Norwegia i Finlandia, które później dołączyły do ESA jako pełnoprawni członkowie.

Kanada[edytuj | edytuj kod]

Od 1 stycznia 1979 Kanada posiada specjalny status kraju współpracującego z ESA. Jej przedstawiciele biorą udział przy podejmowaniu decyzji, kanadyjskie firmy mogą otrzymywać kontrakty na realizację programów kosmicznych.

Rozszerzenie[edytuj | edytuj kod]

Ceremonia podpisania umowy o przystąpieniu Polski do ESA, 13 września 2012 r.

Obecnie państwa wyrażające chęć przystąpienia do Europejskiej Agencji Kosmicznej muszą przejść następujące etapy:

  • podpisanie Umowy o Współpracy (ang. Cooperation Agreement) między państwem kandydackim a ESA;
  • podpisanie porozumienia o Europejskim Państwie Współpracującym (ang. European Cooperating State – ECS);
  • uczestnictwo (także finansowe) w pięcioletnim Planie dla Europejskich Państw Współpracujących (ang. Plan for European Cooperating State, PECS), który ma przygotować je do członkostwa w ESA – przedsiębiorstwa z tych państw w określonym zakresie mogą brać udział w programach kosmicznych ESA (do wysokości wnoszonej przez dane państwo kwoty składki na PECS);
  • z upływem okresu obowiązywania PECS – rozpoczęcie negocjacji o przystąpieniu do ESA bądź stowarzyszeniu, albo przedłużenie okresu obowiązywania PECS.

Węgry podpisały pięcioletni Plan dla Europejskich Państw Współpracujących.

Dnia 27 kwietnia 2007 porozumienie PECS zostało podpisane przez przedstawicieli Polski i ESA. Umowa została ratyfikowana 28 kwietnia 2008 i opublikowana w Dzienniku Ustaw dnia 26 sierpnia[4]. Nadzór nad wdrażaniem porozumienia PECS sprawuje Ministerstwo Gospodarki. Negocjacje akcesyjne rozpoczęły się 28 listopada 2011 roku[5] i zakończyły się w kwietniu 2012 roku[6]. 12 czerwca 2012 r. rząd podjął decyzję o przystąpieniu do ESA[7]. Formalnie członkostwo Polska uzyskała 19 listopada 2012, wraz ze złożeniem kompletu dokumentów akcesyjnych u depozytariusza traktatu powołującego ESA.

26 czerwca 2007 Umowę o Współpracy z ESA podpisała Estonia, a 27 maja 2008 – Słowenia.

Państwo ubiegające się o członkostwo Umowa o współpracy Umowa ECS Wstąpienie do PECS Konwencja ESA Program Krajowy
 Węgry 1991 7 kwietnia 2003 5 listopada 2003
26 września 2008
2014 lub później HSO
 Turcja 15 lipca 2004 TÜBİTAK
 Estonia 26 czerwca 2007 10 listopada 2009 22 września 2010
 Ukraina 25 stycznia 2008 NSAU
 Słowenia 28 maja 2008 22 stycznia 2010 30 listopada 2010
 Łotwa 23 lipca 2009
 Cypr 27 sierpnia 2009
 Słowacja 28 kwietnia 2010
 Litwa 7 października 2010
 Izrael 30 stycznia 2011 ISA
 Malta 20 lutego 2012

Przedsięwzięcia[edytuj | edytuj kod]

Siedziba ESA w Paryżu
Rakieta nośna Ariane 42P z satelitą Posejdon na kosmodromie Kourou
Łączność zapewnia sieć anten satelitarnych systemu ESTRACK

Rakiety nośne[edytuj | edytuj kod]

Jednym z głównych celów Europejskiej Agencji Kosmicznej jest stworzenie floty rakiet nośnych wszystkich typów. Obecnie ESA posiada trzy rodzaje rakiet:

  • Ariane 5 – pod przewodnictwem ESA rozwinięta przez CNES (Francuską Agencję Kosmiczną) głównie we współpracy z EADS i SNECMA, w użyciu od 1997 r.
  • Sojuz STBrosyjska rakieta wykorzystywana przez ESA od 2007 r.
  • Vega – wyprodukowana przez ESA, pierwszy start 13 lutego 2012 r.

Europejskie rakiety Ariane 1, 2, 3 i 4 zostały już wycofane z eksploatacji.

Nawigacja satelitarna[edytuj | edytuj kod]

Wybrane misje kosmiczne zakończone oraz aktualnie trwające[edytuj | edytuj kod]

Misje realizowane wraz z NASA[edytuj | edytuj kod]

Przyszłe misje[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons