Czerwień Kongo

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Czerwień Kongo
Czerwień Kongo
Czerwień Kongo
Nazewnictwo
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C32H22N6Na2O6S2
Masa molowa 696,66 g/mol
Wygląd brunatnawoczerwony proszek[6], bez zapachu[3]
Identyfikacja
Numer CAS 573-58-0
PubChem 11313[7]
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

Czerwień Kongoorganiczny związek chemiczny z grupy barwników azowych, stosowany m.in. jako chemiczny wskaźnik pH. Zmiana barwy z niebieskiej (odczyn kwasowy) na czerwoną (odczyn zasadowy) następuje w zakresie pH 3,0–5,0[8].

Ponieważ zmiana barw jest przeciwna do zmiany barw lakmusu, czerwieni Kongo używa się do wykonania żartobliwego doświadczenia chemicznego. Polega ono na zanurzeniu niebieskiego papierka lakmusowego (stosowanego do wykrywania odczynu kwasowego, pod wpływem którego zmienia barwę na czerwoną) do roztworu o odczynie kwasowym z dodatkiem czerwieni Kongo. Roztwór ten jest zabarwiony na niebiesko, a równie niebieski papierek lakmusowy zmienia barwę na czerwoną. Analogicznie użycie zasadowego roztworu z dodatkiem czerwieni Kongo (o czerwonej barwie) oraz czerwonego papierka lakmusowego (stosowanego do wykrywania odczynu zasadowego, pod wpływem którego zmienia barwę na niebieską) pozwala z zmienić kolor czerwony na niebieski w czerwonym roztworze[9].

Czerwień Kongo umiarkowanie rozpuszcza się w wodzie z wytworzeniem roztworu koloidalnego[2]. Silnie (lecz nie kowalencyjnie) wiąże się z włóknami celulozowymi, co wykorzystywano do barwienia materiałów zawierających celulozę (takich jak bawełna, drewno, papier). Ze względu na toksyczność i tendencję do zmiany barwy pod wpływem potu od dawna nie jest stosowany.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Czerwień Kongo została otrzymana po raz pierwszy w 1883 przez Paula Bottigera pracującego dla firmy Bayer w Elberfeld (Niemcy). Bottiger poszukiwał barwnika do wyrobów tekstylnych, który nie wymagałby etapu zaprawiania. Ponieważ firma nie była zainteresowana jasnoczerwoną substancją zsyntetyzowaną przez Bottigera, opatentował on ją na swoje nazwisko i sprzedał firmie AGFA, która wprowadziła barwnik na rynek pod nazwą czerwień Kongo. Oczekiwano, że nazwa ta wzbudzi szczególne zainteresowanie ze względu na odbywającą się Konferencję Berlińską poświęconą uregulowaniu europejskiego kolonializmu w Afryce. Ponieważ barwnik okazał się jednym z większych sukcesów komercyjnych AGFY, kolejne barwniki także zawierały w nazwie człon "Kongo", np. błękit Kongo, oranż Kongo, brąz Kongo i in.[10]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Czerwień Kongo (ang.) w bazie ChemIDplus. United States National Library of Medicine. [dostęp 2012-07-71].
  2. 2,0 2,1 2,2 Gefahrstoffdatenbank der Länder (niem.). [dostęp 2009-02-03].
  3. 3,0 3,1 3,2 Czerwień Kongo (ang.). The Chemical Database. The Department of Chemistry, University of Akron. [dostęp 2012-07-17].
  4. 4,0 4,1 4,2 Czerwień Kongo (pol.). Karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich dla Polski.
  5. 5,0 5,1 Informacje o klasyfikacji i oznakowaniu substancji wg Rozporządzenia 1272/2008, zał. VI: Czerwień Kongo (pol.) w bazie European chemical Substances Information System. Instytut Ochrony Zdrowia i Konsumenta. [dostęp 2012-07-17].
  6. Polskie Towarzystwo Farmaceutyczne: Farmakopea Polska VIII. Warszawa: Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, 2008, s. 3491. ISBN 978-8388157-53-0.
  7. Czerwień Kongo – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.
  8. CRC Handbook of Chemistry and Physics. Wyd. 83th. Boca Raton: CRC Press, 2003, s. 8-16–8-18.
  9. Krzysztof Orliński: Żart chemiczny (pol.). Młody Technik, e-suplement, 2013-07-09. [dostęp 2013-07-12].
  10. Steensma DP. "Congo" red: out of Africa?. „Archives of pathology & laboratory medicine”. 125 (2), s. 250–252, luty 2001. PMID 11175644.