Czesław Janczarski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Nagrobek Czesława i Jacka Janczarskich na Cmentarzu Powązkowskim, Warszawa, 14 maja 2008
Wikiquote-logo.svg
Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
z Czesława Janczarskiego

Czesław Janczarski, pseudonim Jan Antkiewicz (ur. 2 września 1911 w Hruszwicy na Wołyniu, zm. 19 maja 1971 w Warszawie) - polski poeta piszący dla dzieci, a także tłumacz z języka rosyjskiego. Ojciec Jacka Janczarskiego.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

W 1932 rozpoczął studia na Wydziale Matematyczno-Przyrodniczym Uniwersytetu Lwowskiego, od 1934 studiował filologię polską na Uniwersytecie Warszawskim. W czasie studiów nawiązał kontakt z Józefem Czechowiczem oraz autentystami z kręgu "Okolicy Poetów".

Po wybuchu II wojny światowej wyjechał do Lwowa. W latach 1944-1946 mieszkał w Kurowie (gdzie urodził się jego syn - Jacek) i uczył w jednej ze szkół na Lubelszczyźnie (Wolica, gmina Abramów, powiat lubartowski), od 1946 mieszkał w Warszawie.

Pracował kolejno jako organizator zespołów "Żywego Słowa" (zespołów recytatorskich wyjeżdżających w teren) w wydawnictwie "Czytelnik" (1946-1950), jako członek zespołów redakcyjnych "Iskierek", a potem "Świerszczyka" (1950-1955). Z Tadeuszem Kubiakiem oraz Bogdanem Ostromęckim pracował w latach 1955-1957 w redakcji poezji Polskiego Radia.

Jest twórcą dwutygodnika dla najmłodszych "Miś". Od początku powstania tego pisma (1957) do końca swojego życia był również jego redaktorem naczelnym, jednak nadal współpracował z innymi tytułami, publikując dalej swoje wiersze w „Świerszczyku” i „Płomyczku”.

Był postacią niezwykłą, zwracała uwagę jego wyjątkowa elegancja, a jednocześnie był obdarzony olbrzymim humorem. Pod jego rządami redakcja „Misia” była zdecydowanie najweselszym miejscem w wydawnictwie „Nasza Księgarnia”. W jego piśmie debiutowało wiele, sławnych później, nazwisk literatury dla dzieci i młodzieży.

Jest twórcą literackiej postaci Misia Uszatka („misia z klapniętym uszkiem”), której plastyczny kształt wymyślił Zbigniew Rychlicki (wspólnie mieli prawa do tej postaci). Miś Uszatek był bohaterem kilku książek Janczarskiego, oraz przeszło stu zrealizowanych w Se-ma-forze telewizyjnych dobranocek z niezapomnianym Mieczysławem Czechowiczem jako narratorem.

Zmarł w wyniku ataku serca, który miał miejsce w czasie spotkania autorskiego z młodzieżą w szkole podstawowej w Siedlcach, a kilka dni później nastąpił zgon w szpitalu w Warszawie.

Kariera pisarska[edytuj | edytuj kod]

Pierwszy zbiorek liryków "Akwarelą" wydał w 1933 roku. W dwa lata później debiutował jako poeta dla dzieci w pisemku "Słonko", redagowanym przez Janinę Porazińską. Od tej pory uprawiał równolegle obydwa nurty swojej twórczości. Dla dorosłych wydał 7 zbiorków poetyckich. Twórczość dla dzieci stanowiła jednak główny nurt jego pisarstwa. jest autorem około 75 książek dla dzieci i młodzieży, a także licznych przekładów i luźnych wierszy, publikowanych w większości w "Płomyczku", "Świerszczyku" i "Misiu". Tematyka książek Janczarskiego oscyluje wokół spraw najbliższych dziecku – jego codziennego życia i sytuacji w domu czy przedszkolu. Za twórczość dla dzieci otrzymał w 1957 Złoty Krzyż Zasługi, w 1958 – nagrodę miasta stołecznego Warszawy, a w 1960 nagrodę Prezesa Rady Ministrów.

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

  • 1950 "Jak Wojtek został strażakiem"
  • 1952 "Przedszkole na Kole"
  • 1953 "Ślady"
  • 1956 "Wesoły Florek"
  • 1957 "Świerszczykowe nutki"
  • 1957 "Kopciuszek"
  • 1958 "Kto w lesie mieszka"
  • 1958 "Gdzie mieszka bajeczka"
  • 1959 "O królewnie Śnieżce i siedmiu krasnoludkach"
  • 1960 "Przygody i wędrówki Misia Uszatka"
  • 1960 "Srebrnogrzywek"
  • 1961 "Mieszkanie Hani"
  • 1962 "Abecadło przyrodnicze"
  • 1963 "Co się wkoło zieleni"
  • 1963 "Tygrys o złotym sercu"
  • 1963 "Nowi przyjaciele Misia Uszatka"
  • 1964 "Listy, listy, listy"
  • 1964 "Gromadka Misia Uszatka"
  • 1967 "Bajki Misia Uszatka"
  • 1968 "Przedszkole Krysi i Jurka"
  • 1970 "Zaczarowane kółko Misia Uszatka"

oraz pośmiertnie zbiór wierszy (w redakcji Elżbiety Brzozy)

  • 1972 "Nasza ziemia i słońce"

Ekranizacje[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Z tym tematem związana jest kategoria: Filmowe adaptacje utworów Czesława Janczarskiego.