Demokracja rad

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Demokracja rad – forma ustrojowa w ZSRR i zastosowana przez różne państwa powstałe pod wpływem rewolucji październikowej, oparta na przedstawicielstwie rad pracowniczych, z języka rosyjskiego "sowietów", od tego zwana także demokracją sowiecką.

Demokracja rad miała być ustrojem w czasie dyktatury proletariatu, zgodnie z Konstytucją Rosyjskiej Federacyjnej Republiki Radzieckiej oraz dołączoną do niej Deklaracji praw ludu pracującego i wyzyskiwanego Rosja stała się republiką Rad Delegatów Robotniczych, Chłopskich i Czerwonoarmijskich a liszeńcy czyli kapitaliści i kler stracili prawa wyborcze czynne i bierne.

Rady Delegatów były wybierane na szczeblu lokalnym i centralnym, lecz pierwsza rada powstała w czasie rewolucji w 1905 roku, w Iwanowie. Jako Parlament, Zjazd Rada miał zgodnie z konstytucją władzę ustawodawczą i wykonawczą, wybierał ze swojego grona Komitet Wykonawczy (tak jak każda rada).

"Cała władza w ręce rad", te słowa wypowiedziane przez Lenina stały się mottem przewodnim demokracji rad, nie były przyjęte z entuzjazmem, bo w czasie gdy je wypowiadał SDPRR(b) miała w nich mniejszość (ok 10%). Dopiero kiedy jego partia przewodniczyła rewolucji październikowej zdobyła większość w radach, szczególnie w wielkich miastach, Moskwie i Petersburgu.

Najważniejsze przejęcia władzy przez Rady Delegatów[edytuj | edytuj kod]