Węgierska Republika Rad

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Magyarországi Tanácsköztársaság
Węgierska Republika Rad
Demokratyczna Republika Węgierska 1919 Królestwo Węgier (1920-1946)
Flaga Węgierskiej Republiki Rad
Godło Węgierskiej Republiki Rad
Flaga Węgierskiej Republiki Rad Godło Węgierskiej Republiki Rad
Hymn: Internacionálé
(Międzynarodówka)
Język urzędowy węgierski
Stolica Budapeszt
Typ państwa republika socjalistyczna
Ostatnia głowa państwa Béla Kun
Ostatni szef rządu premier Sándor Garbai
Data powstania 21 marca 1919
Data likwidacji 6 sierpnia 1919
Mapa Węgierskiej Republiki Rad

     Tereny pod kontrolą WRR

     Tereny opanowane przez rewolucyjne wojska węgierskie

     Okupacja rumuńska

     Okupacja francusko-serbska

Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Béla Kun na wiecu w 1919 roku

Węgierska Republika Rad (węg. Magyarországi Tanácsköztársaság) – krótkotrwały twór polityczny, który istniał na Węgrzech od 21 marca 1919 do 6 sierpnia 1919 (133 dni).

Historia[edytuj | edytuj kod]

Po odsunięciu nacjonalistycznego rządu Dénesa Berinkeya władzę przejęła koalicja socjaldemokratów i komunistów, pod przywództwem Béli Kuna.

Była to druga po Rosji udana próba przewrotu komunistycznego. Funkcję rządu pełniła Rządząca Rada Rewolucyjna, która utworzyła Armię Czerwoną i Straż Czerwoną pełniącą funkcje policyjne. Faktycznym przywódcą Republiki był Béla Kun. Rozpoczęła się nacjonalizacja przemysłu oraz rolnictwa. Komuniści ogłosili także dekret o unii z Sowiecką Rosją i wystąpili do Rady Komisarzy Ludowych z propozycją nawiązania ścisłych kontaktów politycznych i wojskowych. Rada natychmiast rozkazała dowódcy Frontu Ukraińskiego Wołodymyrowi Antonowowi-Owsijence podjęcie działań w celu nawiązania bezpośredniego kontaktu z Węgierską Armią Czerwoną przez terytorium Galicji Wschodniej i Bukowiny. Dowództwo radzieckie ustaliło kierunek ataku na Kołomyję-Syhot-Budapeszt, jednak atak nie doszedł do skutku. Spowodował to bunt 6 Ukraińskiej Dywizji Radzieckiej pod dowództwem Matwija Hryhorijiwa, który pod koniec kwietnia opanował południowe tereny Ukrainy i toczył walkę z Armią Czerwoną do końca maja.

Rządy terroru sprawiły, że szerokie masy społeczne odwróciły się od organizatorów Węgierskiej Republiki Rad. Zewnętrzne działania polityczne, przede wszystkim przeprowadzona za zgodą Ententy interwencja rumuńskich wojsk 16 kwietnia 1919, doprowadziła do jej rychłego upadku. Wejście wojsk rumuńskich do Budapesztu miało miejsce 6 sierpnia. Po upadku Republiki Rad w kraju doszło do aktów przemocy zwanych białym terrorem.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]