Węgierska Republika Rad
 |
Ten artykuł od 2010-07 wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji. Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte. Aby uczynić artykuł weryfikowalnym, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach. |
| Magyarországi Tanácsköztársaság Węgierska Republika Rad |
|||||
|
|||||
|
|||||
| Hymn: Internacionálé (Międzynarodówka) |
|||||
| Język urzędowy | węgierski | ||||
| Stolica | Budapeszt | ||||
| Typ państwa | republika socjalistyczna | ||||
| Ostatnia głowa państwa | Béla Kun | ||||
| Ostatni szef rządu | premier Sándor Garbai | ||||
| Data powstania | 21 marca 1919 | ||||
| Data likwidacji | 6 sierpnia 1919 | ||||
 |
|||||
|
Tereny pod kontrolą WRR Tereny opanowane przez rewolucyjne wojska węgierskie Okupacja rumuńska Okupacja francusko-serbska |
|||||
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|||||
Węgierska Republika Rad (węg. Magyarországi Tanácsköztársaság) – krótkotrwały twór polityczny, który istniał na Węgrzech od 21 marca 1919 do 6 sierpnia 1919 (133 dni).
Historia [edytuj]
Po odsunięciu nacjonalistycznego rządu Dénesa Berinkeya władzę przejęła koalicja socjaldemokratów i komunistów, pod przywództwem Béli Kuna.
Była to druga po Rosji udana próba przewrotu komunistycznego. Funkcję rządu pełniła Rządząca Rada Rewolucyjna, która utworzyła Armię Czerwoną i Straż Czerwoną pełniącą funkcje policyjne. Faktycznym przywódcą Republiki był Béla Kun. Rozpoczęła się nacjonalizacja przemysłu oraz rolnictwa. Komuniści ogłosili także dekret o unii z Sowiecką Rosją i wystąpili do Rady Komisarzy Ludowych z propozycją nawiązania ścisłych kontaktów politycznych i wojskowych. Rada natychmiast rozkazała dowódcy Frontu Ukraińskiego Wołodymyrowi Antonowowi-Owsijence podjęcie działań w celu nawiązania bezpośredniego kontaktu z Węgierską Armią Czerwoną przez terytorium Galicji Wschodniej i Bukowiny. Dowództwo radzieckie ustaliło kierunek ataku na Kołomyję-Syhot-Budapeszt, jednak atak nie doszedł do skutku. Spowodował to bunt 6 Ukraińskiej Dywizji Radzieckiej pod dowództwem Matwija Hryhorijiwa, który pod koniec kwietnia opanował południowe tereny Ukrainy i toczył walkę z Armią Czerwoną do końca maja.
Rządy terroru sprawiły, że szerokie masy społeczne odwróciły się od organizatorów Węgierskiej Republiki Rad. Zewnętrzne działania polityczne, przede wszystkim przeprowadzona za zgodą Ententy interwencja rumuńskich wojsk 16 kwietnia 1919, doprowadziła do jej rychłego upadku. Wejście wojsk rumuńskich do Budapesztu miało miejsce 6 sierpnia. Po upadku Republiki Rad w kraju doszło do aktów przemocy zwanych białym terrorem.
