Dom Towarowy Smyk w Warszawie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Dom Towarowy Smyk
Dom Towarowy Smyk
Państwo  Polska
Miejscowość Warszawa
Adres skrzyżowanie Al. Jerozolimskie i Krucza
Styl architektoniczny modernizm
Architekt Zbigniew Ihnatowicz
Ukończenie budowy 22.07.1951
Położenie na mapie Warszawy
Mapa lokalizacyjna Warszawy
Dom Towarowy Smyk
Dom Towarowy Smyk
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Dom Towarowy Smyk
Dom Towarowy Smyk
Ziemia 52°13′52,55″N 21°01′00,88″E/52,231264 21,016911Na mapach: 52°13′52,55″N 21°01′00,88″E/52,231264 21,016911
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Dom Towarowy Smyk – kilkukondygnacyjna placówka handlowa zlokalizowana w Warszawie u zbiegu ulic Brackiej, Widok, Kruczej i al. Jerozolimskich. Budynek zaprojektowany został w latach 1947-1948 przez Zbigniewa Ihnatowicza oraz Jerzego Romańskiego i oddany do użytku 22 lipca 1951 jako Centralny Dom Towarowy (CDT). CDT jest przykładem architektury powojennego modernizmu. Gmach ukończono już po wprowadzeniu doktryny realizmu socjalistycznego (1949), przez co jego forma architektoniczna spotkała się z ostrą krytyką[1]. Budynek był jak na ówczesne czasy bardzo nowoczesny i funkcjonalny. Aktualnym właścicielem jest firma „Centrum Development & Investements Polska Sp. z o.o.”

Architektura[edytuj | edytuj kod]

Był to budynek jak na czasy, w których powstał, bardzo nowoczesny. Był to jeden z pierwszych budynków w PRL wyposażonych w parking podziemny. Obiekt wolno stojący, składający się z 3 brył. Pierwsza ustawiona była frontem do Al. Jerozolimskich, druga w zamierzeniu miała być halą spożywczą ułożoną w kierunku północnym, trzecia natomiast miała być biurowcem usytuowanym od strony ulicy Widok. Budynek miał olbrzymie, szklane, okładane dębem okna. Zainstalowano w nim niestosowane dotychczas w Polsce urządzenia przeciwsłoneczne. Na południowej stronie elewacji przewidziano umieszczenie specjalnej konstrukcji na reklamy i urządzenia przeciwpożarowe. Fasada od strony Al. Jerozolimskich była ozdobiona neonem w kształcie spiralki z ułożonymi pionowo literami „CDT”. Wnętrza budynku były przestronne i doskonale doświetlone dzięki ogromnym przeszkleniom aż do czasu przebudowy kiedy wymieniono przezroczyste szyby na przyciemniane, które nie oddają już uroku i wrażenia oryginalnej i nowoczesnej architektury domu towarowego. Oryginalne wnętrza „CDT” przed przebudową można zobaczyć w filmie barwnym "Ósmy dzień tygodnia" z 1958 roku. Do czasów przebudowy obiektu na pierwszym piętrze znajdował się otwarty taras będący popularną kawiarnią z pięknym widokiem na Aleje Jerozolimskie. Dom Towarowy jest również wyposażony w taras na dachu, który wykorzystywano w czasach PRL do pokazów mody i sesji fotograficznych z modelkami.

Komunikacja[edytuj | edytuj kod]

W środku budynku komunikacja była zapewniona poprzez 6 ośmioosobowych wind, a każde piętro wyposażone było w niezależne od pozostałych schody ruchome, były to drugie ruchome schody w Warszawie. Budynek posiadał również 4 windy towarowe. Dogodne wyjścia zapewniały 4 klatki schodowe, z których 2 skrajne, jako schody bezpieczeństwa, wyprowadzały bezpośrednio na Bracką i Kruczą. W holu części handlowej przewidziano terakotę, na piętrach posadzkę dębową, a w podziemiach podłogę z betonu wzmacnianego szkłem lub stalowymi opiłkami.

Pożar[edytuj | edytuj kod]

W niedzielę, 21 września 1975 roku ok. 2000 w Centralnym Domu Towarowym wybuchł pożar. Zapaliło się 6-te piętro z dywanami, wykładzinami podłogowymi i tkaninami. Podczas pożaru spadały kawałki sufitu. Pożar objął 3 piętra budynku. Ogień przemieszczał się ruchomymi schodami. Ok. 2030 nastąpił wybuch od strony ul. Kruczej i Alei. Wypadły szyby, a o godzinie 2200 płonął już cały budynek. Ogniem zajęły się towary z tworzyw sztucznych, płomienie miały barwy jasnoniebieskie, seledynowe i fioletowe. Pożar ugaszono po północy, na szczęście cała betonowa konstrukcja CDT-u ocalała. Za przyczynę pożaru przyjęto zatarcie łożysk niewyłączonego mechanizmu schodów ruchomych. Władze postanowiły wyremontować CDT. Pożar strawił całkowicie wnętrze, a po odbudowie budynek nie odzyskał już swej dawnej świetności. Zmieniono wiele z pierwotnego wyglądu budowli. Uproszczono fasadę i zrezygnowano z detali wykończenia.

Dalsze losy[edytuj | edytuj kod]

W latach 80 dawny "CDT" nazywano już "Smyk" i stał się częścią Domów Towarowych Centrum. W 2000 roku DH Smyk został wydzielony ze spółki Domy Towarowe Centrum i powołano spółkę Smyk Sp. z o.o., która utworzyła markę sklepów z artykułami dla dzieci. Ta forma działalności przetrwała do dziś. Obecny właściciel, czyli firma CDI, chce przywrócić Smykowi dawną świetność. Po planowanym remoncie budynek ma wyglądać dokładnie tak, jak wyobrażali go sobie jego twórcy. CDT odzyska wiele atutów min.: oryginalność, bogatą elewację z pionowymi i poziomymi podziałami. Na fasadę powróci słynny neon (spiralna strzałka i napis CDT). Koncepcję rewitalizacji i rozbudowy Smyka przygotowali Andrzej Chołdzyński i Wojciech Grabianowski.

Przypisy

  1. Krzysztof Mordyński, CDT – maszyna do kupowania, „Stolica” 2009, nr 12, s. 12–14.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. http://warszawa.naszemiasto.pl/wydarzenia/922509.html naszemiasto.pl
  2. Ognisty wrzesień 1975 ŻycieWarszawy.pl
  3. Architektura Nr 4 z 1952
  4. Architektura Nr 5 z 1948
  5. Architektura Nr 6 z 1958
  6. Express Wieczorny 19.07.1951
  7. Express Wieczorny 21.07.1951
  8. Express Wieczorny 24_27.12.1964
  9. Express Wieczorny 26.07.1951
  10. Express Wieczorny 28.11.1948
  11. Stolica Nr 3 z 1952
  12. Stolica Nr 15 z 1951
  13. Życie Warszawy 19.07.1951
  14. Życie Warszawy 21.09.1975
  15. Życie Warszawy 23.09.1975
  16. Życie Warszawy 31.01.1950
  17. Życie Warszawy 28.11.1948
  18. T. Przemysław Szafer "Współczesna architektura polska", Warszawa 1988, Arkady, str.55-57