Egbert (król Anglii)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Egbert
Król Wesseksu
Egbert.jpg
Król Wesseksu
Okres panowania od 802
do lipiec 839
Poprzednik Beorhtric
Następca Ethelwulf
Król Kentu
Okres panowania od 825
do lipiec 839
Poprzednik Baldred
Następca Ethelwulf
Król Esseksu
Okres panowania od 825
do lipiec 839
Poprzednik Sigered
Następca Ethelwulf
Król Susseksu
Okres panowania od 825
do lipiec 839]]
Poprzednik nieznany
Następca Ethelwulf
Król Mercji
Okres panowania od 829
do 830
Poprzednik Wiglaf
Następca Wiglaf
Dane biograficzne
Dynastia Dynastia Cedryka
Urodziny ok. 770
Wessex
Śmierć lipiec 839
Kornwalia
Ojciec Ealhmund (król Kentu)
Matka nieznana
Żona Redburga
Dzieci Ethelwulf
Galeria w Wikimedia Commons Galeria w Wikimedia Commons

Egbert (również Ecgbehrt lub Ecgbert, ur. ok. 770 w Wesseksie, zm. w lipcu 839 r. w Kornwalii) – anglosaski monarcha Wesseksu, bretwalda, zjednoczył większość królestw Heptarchii, a w latach 829–830 rządził całą Anglią, uznawany przez wielu za pierwszego króla Anglii, sam nigdy nie przyjął takiego tytułu (uczynił to dopiero jego potomek, Alfred Wielki).

Pochodzenie Egberta jest niepewne. Nie znamy imienia jego matki, a i o ojcu dane nie są pewne. Kronika Anglosaska pod datą 825 pisze, że król Egbert wysłał swojego syna Ethelwulfa do Kentu, gdzie miał dochodzić dziedzicznych praw ojca do korony. Ojciec Egberta nosi w tej kronice imię Ealhmund. Pod koniec VIII w. rzeczywiście rządził w Kencie król o imieniu Ealhmund, wspomniany w tej samej kronice pod datą 784 r. Historycy uważają go za ojca Egberta.

Egbert był kandydatem na tron Wesseksu już w 786 r. po zamordowaniu króla Cynewulfa. Tron zdobył jednak Beorhtric, sprzymierzeniec króla Mercji Offy. W 789 r. Beorhtric i Offa doprowadzili do wygnania Egberta, który udał się na kontynent, na dwór Karola Wielkiego. Nie wiadomo, ile czasu na nim przebywał. Niektórzy historycy twierdzą, że 3, inni, że 13 lat.

Po śmierci Beorhtrica w 802 r. Egbert zostaje uznany królem Wesseksu. Jego poprzednik rządził pod silnymi wpływami królestwa Mercji; Egbert był bardziej niezależny w swojej polityce, wykorzystując stopniowe osłabienie Mercji, które trwało od śmierci króla Offy w 796 r. Natychmiast po objęciu tronu Egbert musiał stawić czoło atakowi Æthelmunda, earlowi Hwicce. Æthelmund został jednak pokonany i zabity przez earla Wiltshire, Weoxtana, który również zginął w bitwie.

W 815 r. Egbert spustoszył terytoria zachodniej Walii, które to tereny historycy utożsamiają z obecną Kornwalią, która mniej więcej w tym czasie dostała się pod władzę monarchów z Wesseksu. Kolejnym ważnym wydarzeniem za panowania Egberta była bitwa w Ellandun, którą stoczył z królem Mercji Beornwulfem w 825[1] roku. Zwycięstwo uczyniło z Egberta najpotężniejszego z anglosaskich królów. W tym samym roku obalono promercjańskich władców Kentu, Esseksu i Susseksu, a ich korony przypadły Egbertowi. Mieszkańcy Anglii Wschodniej zbuntowali się w tym samym roku i wygnali popleczników króla Mercji. Swoim zwierzchnikiem (ale nie królem) uczynili Egberta. W 825 r. Egbert przyjął tytuł bretwaldy.

W 829[1] r. pokonał nowego króla Mercji Wiglafa i objął panowanie nad tym królestwem. Następnie wyprawił się na północ, do Nortumbrii. Tamtejszy król, Eanred, odmówił walki z Egbertem na polach Dore (ob. przedmieścia Sheffield) i uznał go za swojego zwierzchnika. W 830 r. Egbert przedsięwziął zwycięską wyprawę na Walię. W tym samym roku niepodległość odzyskała Mercja, której królem ponownie został Wiglaf. Nie wiadomo, czy stało się tak w wyniku zwycięskiej rebelii, czy też wskutek decyzji Egberta.

Pod koniec panowania Egbert musiał zmagać się z najazdami "duńskich ludzi", wikingów. W 836 r. poniósł z ich rąk klęskę, ale w stoczonej w 838 r. bitwie pod Hingston Down w Kornwalii odniósł nad wikingami i ich sojusznikami zwycięstwo.

Podczas pobytu na dworze Karola Wielkiego Egbert poślubił frankijską księżniczkę Redburgę, siostrę, siostrzenicę, córkę lub prawnuczkę cesarza. Mieli razem synów: Ethelwulfa, króla Wessexu, Ethelstana (zm. 851) i córkę, Edytę, zakonnicę.

Egbert zmarł latem 839 r. Tron odziedziczył jego najstarszy syn. Został pochowany w Old Minster w Winchesterze. Jego prochy zostały przeniesione do tamtejszej katedry w XI w. Podczas angielskiej wojny domowej w XVII w. żołnierze Parlamentu wyrzucili kości Egberta i pozostałych monarchów brytyjskich z trumien i użyli ich w celu wybicia okien kościoła.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Oxford – Wielka Historia Świata. Średniowiecze. Na Wyspach Brytyjskich. Karolingowie. T. 16. Poznań: Polskie Media Amer.Com, 2006, s. 49. ISBN 83-7425-568-4.