Egzemplarz obowiązkowy
Egzemplarz obowiązkowy – nałożony na wydawców obowiązek dostarczania do określonych bibliotek nieodpłatnie druków, książek oraz dokumentów dźwiękowych i audiowizualnych. W Polsce prawo to obowiązuje dla wydawnictw wydawanych w kraju lub za granicą przez polskie placówki. Drukarnie polskie działające na zlecenie wydawcy zagranicznego powinny przekazać po jednym egzemplarzu do Biblioteki Narodowej i Biblioteki Jagiellońskiej.
Biblioteka Narodowa i Biblioteka Jagiellońska jeden z otrzymywanych egzemplarzy przechowują wieczyście. Pozostałe biblioteki mają obowiązek przechowywania egzemplarza obowiązkowego przez co najmniej pięćdziesiąt lat.
Egzemplarze obowiązkowe otrzymują: [1]
- Biblioteka Jagiellońska (2 egzemplarze)
- Biblioteka Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego
- Biblioteka Narodowa (2 egzemplarze)
- Biblioteka Publiczna m.st. Warszawy
- Biblioteka Sejmowa w Warszawie - tylko dzienniki urzędowe
- Biblioteka Śląska w Katowicach
- Biblioteka Uniwersytecka w Poznaniu
- Biblioteka Uniwersytecka w Toruniu
- Biblioteka Uniwersytecka w Warszawie
- Biblioteka Główna Uniwersytetu Gdańskiego
- Biblioteka Uniwersytetu im. M. Curie-Skłodowskiej w Lublinie
- Biblioteka Uniwersytetu Łódzkiego
- Biblioteka Uniwersytetu Opolskiego
- Biblioteka Uniwersytetu Wrocławskiego
- Filmoteka Narodowa - tylko filmy
- Książnica Podlaska w Białymstoku
- Książnica Pomorska im. Stanisława Staszica w Szczecinie
Historia [edytuj]
Na świecie ustawę o egzemplarzu obowiązkowym najwcześniej wprowadziła Francja, w XVI wieku[2].
Twórcą idei egzemplarza obowiązkowego w Polsce był Michał Jerzy Wandalin Mniszech, twórca pierwszej ustawy tego typu uchwalonej w 1780 roku. Na mocy tego aktu wszyscy drukarze w Koronie mieli obowiązek wysłać za darmo jeden egzemplarz każdego wydanego przez siebie tytułu do Biblioteki Rzeczypospolitej – dawnej Biblioteki Załuskich oraz do Biblioteki Wileńskiej z terenu Litwy.
W trakcie zaborów obowiązek egzemplarza obowiązkowego egzekwowany był przez biblioteki państw zaborczych. Po odzyskaniu niepodległości sprawy te regulowało Prawo Prasowe z 1919 roku.
Przypisy
- ↑ Wykaz bibliotek uprawnionych do otrzymywania bibliotecznych egzemplarzy obowiązkowych
- ↑ O książce : mała encyklopedia dla nastolatków. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1987, s. 110. ISBN 83-04-01898-5.
Linki zewnętrzne [edytuj]
- Rozporządzenie Ministra Kultury i Sztuki z dnia 6 marca 1997 r. w sprawie wykazu bibliotek uprawnionych do otrzymywania egzemplarzy obowiązkowych poszczególnych rodzajów publikacji oraz zasad i trybu ich przekazywania (Dz. U. z 1997 r. Nr 29, poz. 161).
