Biblioteka Śląska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Biblioteka Śląska w Katowicach
gmach Biblioteki Śląskiej w Katowicach
gmach Biblioteki Śląskiej w Katowicach
Data założenia 1922
Dyrektor prof. zw. dr hab. Jan Malicki
Wielkość zbiorów 2 300 000 woluminów i jednostek
Lokalizacja Polska Katowice
Adres plac Rady Europy 1
40-021 Katowice
Oficjalna strona biblioteki
Położenie na mapie Katowic
Mapa lokalizacyjna Katowic
Biblioteka Śląska w Katowicach
Biblioteka Śląska w Katowicach
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Biblioteka Śląska w Katowicach
Biblioteka Śląska w Katowicach
Ziemia 50°15′07,65″N 19°01′53,42″E/50,252125 19,031506
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

Biblioteka Śląska w Katowicach – biblioteka publiczna i wojewódzka o statusie naukowym, samorządowa jednostka kultury. Gromadzi, opracowuje i udostępnia różnorodne zbiory, ze szczególnym uwzględnieniem piśmiennictwa dotyczącego Śląska i Zagłębia Dąbrowskiego oraz nauk społecznych i humanistycznych. Książnica śląska jest jedną z piętnastu bibliotek w Polsce, które mają prawo do egzemplarza obowiązkowego wszystkich publikacji ukazujących się w kraju. Dzięki temu jej księgozbiór jest na bieżąco uzupełniany o nowości wydawnicze i może służyć jako podstawa źródłowa do badań prowadzonych w ośrodkach akademickich.

Informacje ogólne[edytuj | edytuj kod]

Biblioteka Śląska realizuje przedsięwzięcia dokumentacyjne i badawcze, których wynikiem są specjalistyczne publikacje: katalogi zbiorów bibliotecznych, bibliografie, opracowania z dziedziny szeroko pojętej wiedzy o książce oraz prace śląskoznawcze. Jest również organizatorem konferencji naukowych i szkoleń. Od 2000 roku (zachowując status naukowy) pełni też funkcję placówki wojewódzkiej – sprawującej opiekę merytoryczną nad publicznymi bibliotekami samorządowymi w województwie śląskim.

Biblioteka Śląska jest prężnym ośrodkiem kultury, miejscem wystaw, koncertów, spotkań autorskich oraz wielu cyklicznych imprez o zasięgu ponadlokalnym. Śląska Fotografia Prasowa[1] Śląski Wawrzyn Literacki, Międzynarodowy Przegląd Ekslibrisu Drzeworytniczego i Linorytniczego, Katowickie Prezentacje Biblioteczne[2] oraz Ogólnopolski Festiwal Ekspresji Dziecięcej i Młodzieżowej to tylko ważniejsze inicjatywy książnicy. Z nowych propozycji cykl koncertów Śląskiej Orkiestry Kameralnej zatytułowany „Filharmonia w starej Bibliotece”, poświęconych ludziom zasłużonym dla województwa.

Siedziby[edytuj | edytuj kod]

Budynek główny Biblioteki Śląskiej
Biblioteka Śląska, budynek na ul. Francuskiej 12
Biblioteka Śląska, budynek na ul. Ligonia 7
Wejście do filii nr 1 Biblioteki Śląskiej (Ligonia 7)

Biblioteka posiada 3 budynki. Gmach Główny Biblioteki znajduje się na Placu Rady Europy 1. Znajduje się w nim większość zbiorów oraz działów i czytelń. Na ul. Francuskiej 12 znajduje się stary budynek główny Biblioteki, w którym obecnie działa Dom Oświatowy Biblioteki Śląskiej oraz Dział Starego Zasobu. Trzeci budynek Biblioteki znajduje się na ul. Ligonia 7. Funkcjonują w nim: Dział Integracyjno-Biblioterapeutyczny, Dział Mediów Cyfrowych „Digitarium” - Społeczna Pracownia Digitalizacji oraz Instytut Badań Regionalnych Biblioteki Śląskiej.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Biblioteka Śląska jest najstarszą książnicą na Górnym Śląsku. Powołano ją do życia na przełomie 1922 i 1923 roku jako Bibliotekę Sejmu Śląskiego i od tej pory stała się jedną z najprężniejszych instytucji krzewiących kulturę w regionie. Lata trzydzieste zaowocowały przekształceniem jej w bibliotekę publiczną o profilu naukowym. Funkcję tę pełni po dziś dzień. Początkowo zbiory Biblioteki ograniczały się jedynie do niewielkiego księgozbioru prawniczego, jednak z czasem zasoby książnicy rozrosły się i zupełnie zmieniły swój charakter. Dziś możemy znaleźć tu książki z każdej dziedziny wiedzy, najnowsze periodyki, ale również ogromnie ciekawy zbiór starodruków. W 1934 roku Biblioteka Śląska przeprowadziła się do wieloletniej siedziby przy ulicy Francuskiej w Katowicach. Gmach od początku nie spełniał potrzeb tak ogromnej książnicy. Brakowało miejsca na godne przechowywanie cennych zbiorów, nie istniały możliwości konserwacji szczególnie narażonych na zniszczenie wiekowych książek. Magazyny znajdujące się przy ul. Francuskiej obliczone były na 100 tys. woluminów, podczas gdy potrzeby były pięć razy (!) większe. Dyskomfort odczuwali również czytelnicy. Książki rozproszone były w czterech różnych miejscach, a jeden z magazynów znajdował się w Bytomiu. W czerwcu 1989 roku rozstrzygnięto konkurs na projekt nowego gmachu Biblioteki, dwa lata później położono kamień węgielny pod fundamenty budynku. Budynek został zaprojektowany przez grupę ARAR (w składzie Marek Gierlotka, Jurand Jarecki, Stanisław Kwaśniewicz).

Osiągnięcia[edytuj | edytuj kod]

Wielkim sukcesem było otwarcie 24 października 1998 roku nowego gmachu, będącego wówczas jednym z najnowocześniejszych w Europie. Inwestycja została wyróżniona przez Polski Związek Inżynierów i Techników Budownictwa nagrodą III stopnia w konkursie Budowa Roku 1998. W budynku przy placu Rady Europy 1 zastosowano nowatorskie rozwiązania, takie jak automatyzacja procesu dostarczania zamówionych woluminów i zastąpienie katalogów kartkowych – cyfrowymi. Wyrazem uznania dla tych osiągnięć były przyznane w 1998 roku prestiżowe nagrody: Lider Informatyki oraz Złoty Laur Umiejętności i Kompetencji.

Biblioteka Śląska prowadzi specjalistyczną agendę, zajmującą się m.in. gromadzeniem książek mówionych i brajlowskich oraz organizacją zajęć integracyjnych i biblioterapeutycznych. Za tę działalność w 2009 roku książnica otrzymała wyróżnienie w konkursie Katowice bez Barier, a także nagrodę Oskar PFRON-u, przyznawaną przez zarząd Państwowego Funduszu Rehabilitacyjnego Osób Niepełnosprawnych. Wielokrotnie doceniano rolę Biblioteki Śląskiej jako instytucji kultury inicjującej działania o znaczeniu ponadregionalnym. Jednym z nich było przedsięwzięcie artystyczno-edukacyjne Czesław Miłosz for People! (uznane przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego za najlepszy projekt zgłoszony do programu Czesław Miłosz 2011 – Promesa).

Wśród wielu nagród i wyróżnień, którymi uhonorowano śląską książnicę, znalazły się m.in.: Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (1984); Medal Bibliotheca Magna – Perennisque (1998), przyznany przez Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich; Srebrny Medal Jana Masaryka (2007), nadany przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych Republiki Czeskiej za długoletnią współpracę z czeskimi instytucjami kulturalnymi; Śląska Nagroda im. Juliusza Ligonia (2007); Honorowa Nagroda im. Wojciecha Korfantego (2008); Srebrny Medal Zasłużony Kulturze – Gloria Artis (2010).

Zbiory[edytuj | edytuj kod]

Biblioteka posiada w swoich zbiorach:

Zbiory specjalne[edytuj | edytuj kod]

Hol główny, wypożyczalnia książek
magazyn automatyczny
magazyn kompaktowy

Zbiory specjalne to ważna i cenna część zasobów śląskiej książnicy, o jej wartości decyduje nie tylko obecność unikatowych lub niezwykle rzadkich obiektów zabytkowych, ale również regionalny charakter. Wybrane obiekty zostały zdigitalizowane w ramach projektu Śląskiej Internetowej Biblioteki Zbiorów Zabytkowych.

Do najstarszych i najciekawszych zabytków rękopiśmiennych należy manuskrypt z XV w., zawierający traktaty wykładowców Akademii Krakowskiej, m.in. Jana z Głogowa (Miscellanea astrologia et alchymica[3]). W kolekcji rękopisów znajduje się wiele cennych źródeł do dziejów Śląska i Zagłębia, np.: pergaminowy testament Georga von Schönaich[4], właściciela dóbr Siedlisko-Bytom Odrzański (1610), księgi cechowe[5] miasta Woźniki, księga miasta Będzina[6], a także monografie miejscowości, dokumenty z okresu powstań śląskich i plebiscytu oraz archiwa organizacji (np. Towarzystwa Górnośląskiego we Wrocławiu[7]).

Unikatową kolekcją jest Biblioteka Teatru Lwowskiego[8], zbiór ponad 5000 egzemplarzy teatralnych, które trafiły do Katowic w 1945 wraz z polskim zespołem teatru lwowskiego.

W dużym zasobie starych druków (ok. 28 tys.) najcenniejsze są inkunabuły, a wśród nich Opus restitutionum[9] wydany w Krakowie w 1475 r. (jeden z czterech pierwszych druków wytłoczonych na ziemiach polskich), polonika XVI wieku, a także unikatowe edycje (np. holenderskie wydanie dzieła Denisa Diderota Kubuś fatalista i jego pan (Haga 1793)[10].

Biblioteka posiada również bogatą kolekcję kartografii (ponad 22 tys. planów, map i atlasów), m.in. szesnastowieczne wydania mapy Śląska Martina Helwiga oraz Atlas Silesiae Johanna Wolfganga Wielanda i Matthäusa Schubarta (Nürnberg 1752).

W zbiorach ikonograficznych znajdują się m.in.:

- grafiki takich artystów jak: Daniel Chodowiecki, Alexander Duncker, Friedrich August Tittel, Carl Mattis, Ernest Wilhelm Knippel,

- fotografie, m.in dawne zdjęcia Katowic (Album von Kattowitz[11], ok. 1872) oraz album wkroczenia wojsk polskich na Śląsk w 1922 r.[12], a także prace nadsyłane na konkurs Śląskiej Fotografii Prasowej,

- pocztówki dawne i współczesne, głównie z widokami Śląska i Zagłębia,

- ekslibrisy (w tym pokłosie Międzynarodowego Przeglądu Ekslibrisu Drzeworytniczego i Linorytniczego im. Pawła Stellera), a także kolekcja Jana Sakwerdy[13] .

Bogaty jest także zbiór druków ulotnych, w którym najwięcej jest materiałów propagandowych z czasów powstań i plebiscytu na Śląsku oraz z lat I wojny światowej[14], a w kolekcji muzykaliów znajdują się rękopisy, druki muzyczne (m.in. spuścizna Śląskiego Związku Chórów i Orkiestr) oraz dokumenty dźwiękowe.

W 1999 roku śląska książnica zakupiła od spadkobierców Benicjusza Nycza, miłośnika kina, jedną z największych w Polsce kolekcji wydawnictw filmowych. Obejmuje ona ponad 10 tys. publikacji (głównie obcojęzycznych) zarówno o charakterze popularyzatorskim, jak i naukowym. Dopełnieniem księgozbioru są katalogi festiwalowe, foldery oraz kilka tysięcy afiszów filmowych, wśród których można znaleźć m.in. cenione dzieła twórców polskiej szkoły plakatu. W zasobach Biblioteki Śląskiej znajdują się również materiały podarowane przez Janusza Kidawę, reżysera filmów dokumentalnych i fabularnych, związane z jego działalnością twórczą.

Zbiory śląskie[edytuj | edytuj kod]

Od pierwszych lat działalności Biblioteki Śląskiej najważniejszym zadaniem jest gromadzenie, opracowywanie i udostępnianie materiałów dotyczących historycznego i współczesnego Śląska. Dzięki konsekwentnej realizacji tego zamierzenia powstała bogata i różnorodna kolekcja regionaliów. Zebrano publikacje związane ze Śląskiem wydawane od 1800 roku do czasów obecnych, zarówno polskie, jak i obce (starsze druki wchodzą w skład zbiorów specjalnych). Początek zbiorom śląskim dała kolekcja zakupiona w 1928 roku od Konstantego Prusa, później zasób regionalny powiększał się nie tylko dzięki zakupom i wymianom, ale również za sprawą licznych darów, przekazywanych przez instytucje oraz osoby prywatne. Na wzbogacenie księgozbioru wpłynęło także przyznanie Bibliotece Sejmu Śląskiego w 1934 roku prawa do otrzymywania egzemplarza obowiązkowego publikacji wydanych w województwie śląskim. W Czytelni Zbiorów Śląskich udostępniany jest także księgozbiór dotyczący Arnolda Zweiga, wybitnego pisarza niemieckojęzycznego, mieszkającego w dzieciństwie w Katowicach. Materiały regionalne są stale uzupełniane zarówno o bieżącą literaturę, jak i o wydawnictwa dawne. Zbiory te należą do największych kolekcji o profilu śląskim i służą jako podstawa źródłowa do badań naukowych nad historią i szeroko pojętą kulturą regionu, prowadzonych w wielu ośrodkach w Polsce i za granicą.

Przechowywanie zbiorów[edytuj | edytuj kod]

Dążenie do usprawnienia pracy biblioteki – przez skrócenie czasu dostarczenia zamówionej pozycji – zadecydowało o zastosowaniu niekonwencjonalnego rozwiązania, jakim jest przechowywanie woluminów w zautomatyzowanym magazynie wysokiego składowania. Zajmuje on dwie ostatnie kondygnacje głównego budynku Biblioteki Śląskiej. Pomieszczenie, w którym zgromadzono 16 tys. pojemników zawierających najczęściej wypożyczane książki, podzielone zostało na 5 sekcji. Pomiędzy półkami przemieszcza się 5 robotów, nazywanych Mustangami, które podają pojemniki. Duża prędkość (3 metry na sekundę), z jaką poruszają się maszyny, pozwala na odnalezienie potrzebnej pozycji w niecałe 3 minuty. Przekazaniu woluminów bezpośrednio do wypożyczalni lub czytelni służy sterowany elektronicznie system transportu wewnętrznego Telelift-UniCar, złożony z wózków, sieci torów i stacji odbiorczych. System wysokiego składowania oraz metoda szybkiego przesyłania książek umożliwiają zrealizowanie zamówienia w ciągu 17 minut.

Śląska Biblioteka Cyfrowa[edytuj | edytuj kod]

Z inicjatywy Biblioteki Śląskiej w 2006 roku została utworzona Śląska Biblioteka Cyfrowa. Powstanie zasobu zainaugurowało zawarcie umowy o współpracy z Uniwersytetem Śląskim w Katowicach. Porozumienie o współtworzeniu ŚBC ma charakter otwarty – nadal mogą do niego przystępować instytucje i organizacje zainteresowane prezentowaniem w Internecie kulturowego dziedzictwa regionu historycznego Śląska i dzisiejszego województwa śląskiego. ŚBC należy do Federacji Bibliotek Cyfrowych (ogólnopolskiej sieci bibliotek i repozytoriów internetowych), a opisy jej publikacji są indeksowane przez globalne wyszukiwarki internetowe. Od grudnia 2009 roku do publikacji ŚBC można dotrzeć za pośrednictwem portalu Europeana, przedstawiającego cyfrowe zbiory europejskich bibliotek, archiwów i muzeów.

W październiku 2007 roku rozpoczęła działalność Społeczna Pracownia Digitalizacji, której wyposażenie zostało ufundowane ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu Mecenat 2007. Do głównych celów Pracowni należą: publikacja w formie cyfrowej zbiorów Biblioteki Śląskiej i instytucji współtworzących ŚBC, prowadzenie szkoleń, a także podnoszenie kompetencji w dziedzinie digitalizacji i mediów elektronicznych.

Trzon zespołu skanującego stanowią wolontariusze, głównie seniorzy – słuchacze Uniwersytetu Trzeciego Wieku. Pracownia prowadzona przez Bibliotekę Śląską wzbudza zainteresowanie jako innowacyjny model organizacji prac digitalizacyjnych.

Działalność naukowa[edytuj | edytuj kod]

Biblioteka Śląska organizuje (samodzielnie bądź we współpracy z ośrodkami badawczymi) konferencje o zasięgu lokalnym, ogólnopolskim, a także międzynarodowym. Przedmiotem spotkań naukowych w śląskiej książnicy są często problemy współczesnego bibliotekarstwa, jak również zagadnienia dotyczące wiedzy o książce i edytorstwa. Od 2004 roku organizowane są Katowickie Prezentacje Biblioteczne, podczas których – obok różnorodnych imprez popularyzujących czytelnictwo wśród dzieci – odbywa się sesja z udziałem znawców literatury dla młodego odbiorcy. Ogólnopolskie konferencje naukowe z cyklu „Sztuka i edukacja, edukacja przez sztukę” towarzyszą Festiwalowi Ekspresji Dziecięcej i Młodzieżowej – przygotowywanemu wspólnie z Instytutem Pedagogiki Uniwersytetu Śląskiego. Odrębną grupę tworzą sympozja poświęcone działalności instytucji kultury. Biblioteka Śląska brała udział w organizacji Kongresu Kultury Województwa Śląskiego 2010 oraz konferencji „Twórca a polityka kulturalna samorządów w województwie śląskim” (2011). Warto wspomnieć o – współrealizowanych przez Bibliotekę Śląską – przedsięwzięciach służących propagowaniu wzorów poprawnego języka (m.in. Ogólnopolskie Dyktando – 2009; Dyktando Mistrzów – 2010; Ambasador Polszczyzny – 2008, 2011). Do najważniejszych z nich należał Kongres Języka Polskiego, obradujący od 4 do 6 maja 2011 roku w Katowicach, który był pierwszym spotkaniem z międzynarodowego cyklu „Języki narodowe w zjednoczonej Europie”

Spotkania edukacyjne[edytuj | edytuj kod]

Śląska książnica jest organizatorem wielu imprez edukacyjnych adresowanych do szerokiego grona odbiorców. Rozwijaniu aktywności artystycznej dzieci służy zwłaszcza Ogólnopolski Festiwal Ekspresji Dziecięcej i Młodzieżowej, będący przedsięwzięciem realizowanym od 2003 roku przez Bibliotekę Śląską oraz Instytut Pedagogiki Uniwersytetu Śląskiego we współpracy z uczelniami wyższymi i instytucjami kultury. Coroczny przegląd twórczości dziecięcej obejmuje: występy muzyczne i taneczne, spektakle teatralne, a także wystawy prac plastycznych oraz prezentacje literackie. Pokazom artystycznym towarzyszą warsztaty – zarówno dla młodych twórców, jak i osób pracujących z nimi na co dzień. Ważnym celem Festiwalu – obok zwrócenia uwagi na znaczenie działań artystycznych w rozwoju dzieci (również tych o specjalnych potrzebach edukacyjnych) – jest integracja środowiska badaczy zajmujących się problematyką dziecięcej ekspresji twórczej, nauczycieli i terapeutów. W Bibliotece Śląskiej odbywa się też koncert finałowy Wojewódzkiego Festiwalu Muzycznego „Młody Amadeusz” (organizowanego od 2007 roku przez Stowarzyszenie Ognisk Edukacyjno-Artystycznych Amadeusz). Impreza sprzyja promocji młodych muzyków (uczniów szkół podstawowych, gimnazjalnych i średnich). Miejscem całorocznych spotkań kulturalnych i edukacyjnych jest również Dział Integracyjno-Biblioterapeutyczny Biblioteki Śląskiej przy ul. Ligonia 7. W agendzie prowadzone są zajęcia arteterapeutyczne dla osób niepełnosprawnych, warsztaty dla dzieci (m.in. literackie i przyrodnicze), organizowane są imprezy popularyzujące kulturę muzyczną, a także prelekcje.

Wydawnictwa Biblioteki Śląskiej[edytuj | edytuj kod]

Charakter publikacji śląskiej książnicy wyznaczany jest w dużej mierze przez jej zadania statutowe – jako biblioteki naukowej i regionalnej. Dlatego do najważniejszych wydawnictw należą bibliografie rejestrujące materiały dotyczące Śląska oraz katalogi i inwentarze prezentujące jej bogate i różnorodne zbiory. Istotne miejsce w planie wydawniczym śląskiej książnicy zajmują publikacje naukowe. W serii Folia Scientica Bibliothecae Silesianae ukazują się opracowania, których przedmiotem są zagadnienia mało znane szerokiemu gronu odbiorców. W śląskiej książnicy mieści się redakcja „Guliwera” – czasopisma o książce dla dziecka, a także „Zarania Śląskiego” (seria druga) – periodyku naukowego, ukazującego się od 1908 roku. Od 2010 roku Biblioteka jest współwydawcą miesięcznika społeczno-kulturalnego „Śląsk”.

Ośrodek kultury[edytuj | edytuj kod]

Hol główny
Hol główny
Witraż

Od 1999 roku wszyscy zainteresowani literaturą współczesną mogą spotykać się w Klubie Dobrej Książki. W Bibliotece Śląskiej w ostatni czwartek miesiąca zaproszeni goście – krytycy literaccy, badacze i znawcy literatury – przedstawiają nominacje do nagrody Śląski Wawrzyn Literacki, przyznawanej za najlepszą książkę roku. Po cyklu spotkań czytelnicy biblioteki wybierają spośród rekomendowanych utworów ten, który – ich zdaniem – najbardziej zasługuje na wyróżnienie. Jej laureatami byli: Tadeusz Różewicz Czesław Miłosz, Ewa Lipska, Walery Pisarek, Maciej Maleńczuk, Janusz Głowacki, Jan Paweł II, Ryszard Kapuściński, Henryk Waniek, Jacek Dehnel, Olga Tokarczuk, Aleksander Nawarecki, Zbigniew Białas i Szczepan Twardoch (Śląski Wawrzyn Literacki 2012) oraz w głosowaniu internetowym (2009) Beata Nowacka i Zygmunt Ziątek za publikację Ryszard Kapuściński. Biografia pisarza. Biblioteka Śląska przyznaje również nagrodę Amicus Librorum, której laureatką została m.in. senator Krystyna Bochenek. Biblioteka współuczestniczy w przyznawaniu Nagrody Śląskiego Środowiska Bibliotekarskiego im. Józefa Lompy.

Biblioteka Śląska od 2003 roku ogłasza konkurs Śląska Fotografia Prasowa. W rywalizacji uczestniczy kilkudziesięciu fotoreporterów z województw śląskiego, dolnośląskiego i opolskiego, a także z regionu morawsko-śląskiego (od 2009 roku, gdy do organizacji przedsięwzięcia włączył się Syndykat Dziennikarzy Republiki Czeskiej). Celem konkursu jest nie tylko wybór fotografii doskonałych pod względem artystycznym i warsztatowym, ale także integracja środowiska twórczego oraz ukazanie zmieniającego się obrazu Śląska.

W skład jury Śląskiej Fotografii Prasowej wchodzą m.in.: prof. Jan Malicki, prof. Marian Oslislo, a także przedstawiciele Syndykatu Dziennikarzy Republiki Czeskiej w Ostrawie oraz Związku Polskich Artystów Fotografików. Jury konkursu przyznaje trzy nagrody główne, a także – od 2010 roku – Nagrodę im. Jana Suchana. W 2011 roku po raz pierwszy wręczono Wielki Splendor Śląskiej Fotografii Prasowej, honorujący twórców o ogromnym dorobku. Wśród zwycięzców kolejnych edycji konkursu Śląska Fotografia Prasowa znajdują się fotoreporterzy, współpracujący na co dzień z prasą regionalną i ogólnopolską, m.in.: Józef Wolny, Marta Błażejowska, Tomasz Jodłowski, Arkadiusz Gola, Radosław Kaźmierczak, Jacenty Dędek, Roman Koszowski oraz Ireneusz Dorożański.

Przeglądy ekslibrisu (Międzynarodowy Przegląd Ekslibrisu Drzeworytniczego i Linorytniczego im. Pawła Stellera) odbywają się w Katowicach już od 1992 roku. Organizatorem dwóch pierwszych edycji (1992, 1996) była Wojewódzka Biblioteka Publiczna, a następnych (2001, 2004, 2006, 2008, 2010) – Biblioteka Śląska, kontynuująca zadanie popularyzowania tradycyjnych technik graficznych i podtrzymywania zwyczaju oznaczania księgozbiorów znakami własnościowymi.

Wnętrza trzech budynków Biblioteki Śląskiej stale służą jako miejsca ekspozycji o zróżnicowanym charakterze i dużej rozpiętości tematycznej. Znaczącą część propozycji wystawowej stanowią pokazy przygotowywane na podstawie zbiorów książnicy. Często organizowane są wystawy okolicznościowe związane z istotnymi wydarzeniami kulturalnymi i rocznicami. Ekspozycje stwarzają możliwość zobaczenia wybranych kolekcji bibliotecznych. Przedstawiane są przede wszystkim zbiory, które mają nie tylko wartość poznawczą, ale są również atrakcyjne pod względem wizualnym, takie jak chociażby plakaty filmowe, grafika czy dawne widokówki. Odbywają się też pokazy cymeliów Biblioteki Śląskiej. Częstymi tematami wystaw są: historia książki, typografia i sztuka edytorska. Szczególną wagę przywiązuje się do popularyzowania osiągnięć w dziedzinie projektowania książek dla dzieci. Na osobne wyróżnienie zasługują wystawy prac nadesłanych na konkursy: Śląska Fotografia Prasowa oraz Międzynarodowy Przegląd Ekslibrisu Drzeworytniczego i Linorytniczego im. Pawła Stellera, a także prezentacja książek nominowanych do nagrody Śląski Wawrzyn Literacki. Współpraca z innymi ośrodkami kultury, stowarzyszeniami oraz placówkami badawczymi pozwala na przygotowanie wystaw interdyscyplinarnych, o zróżnicowanej tematyce, a przy tym odznaczających się wysokim poziomem merytorycznym

Przypisy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Biblioteka Śląska 1922-1972, pod red. Jana Kantyki, Katowice 1973.
  • Teresa Roszkowska, 80 lat Biblioteki Śląskiej. Katalog wystawy jubileuszowej, Katowice 2003.
  • Barbara Maresz, Teresa Roszkowska, Lucyna Solarz, 90 lat Biblioteki Śląskiej dziewiąta dekada 2002-2012. Katalog wystawy jubileuszowej, Katowice 2012.
  • Agnieszka Magiera, Agnieszka Matusiak, Anita Tomanek, Zawsze Silesianka, prolegomena bibliograficzne za lata 1923-1939, Katowice 2012.
  • Biblioteka Śląska w Katowicach, Katowice 2012

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]