Europejska Wspólnota Węgla i Stali

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
European Coal and Steel Community
Europejska Wspólnota Węgla i Stali
1952-2002 Unia Europejska
Flaga
Flaga
ECSC52.png
Państwa członkowskie, w prawym górnym rogu pierwsza flaga EWWiS (do 1973)
Siedziba Bruksela, Luksemburg, Strasburg
Utworzenie 1952
Rozwiązanie 2002
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Europejska Wspólnota Węgla i Stali – historyczna, funkcjonująca w latach 19522002 ponadnarodowa organizacja gospodarcza, której powstanie zapoczątkowało europejskie procesy integracyjne[1].

Historia[edytuj | edytuj kod]

W pierwszych latach powojennych wobec ogromu zniszczeń jakich dokonała II wojna światowa, powszechnie zadawano sobie pytanie, co zrobić, aby podobna tragedia więcej się nie wydarzyła. Szybko zdano sobie również sprawę, że okupacja Niemiec nie może trwać w nieskończoność. Palącą pozostawała jednak sprawa kontroli nad przemysłem ciężkim tego kraju i tkwiący korzeniami w czasach rewolucji przemysłowej konflikt francusko-niemiecki. Miał on bardzo silnie podłoże gospodarcze, węgiel i stal były surowcami strategicznymi, a Niemcy dzięki złożom w Zagłębiu Ruhry i Saary dysponowały ponad sześciokrotnie większymi zasobami węgla niż Francuzi. Ci natomiast posiadali bogate pokłady rudy żelaza w nieodległej Lotaryngii. Doktryny mocarstwowe obu krajów zakładały, że kto posiada Zagłębie Saary, Ruhry i Lotaryngię dominuje na kontynencie, co sprzyjało konfliktom[2].

Szybko odrzucono pomysł nadzorowania przemysłu wyłącznie niemieckiego. Działania Francuzów we własnej strefie okupacyjnej (dążenie do trwałego osłabienia potęgi gospodarczej sąsiada) wywoływały nowe napięcia. Takie rozwiązanie wydawało się mało stabilne i sprzyjające nadużyciom[3]. Francuski komisarz planowania Jean Monnet zaproponował prosty, technokratyczny mechanizm wspólnego, kontrolowanego, francusko-niemieckiego rynku surowców. Pomysł przedstawiony Ministrowi Spraw Zagranicznych Robertowi Schumanowi zaowocował słynną deklaracją[4] z 9 maja 1950, w której pomysł Monneta został rozszerzony o możliwość uczestniczenia w projekcie innych europejskich krajów.[3]

18 kwietnia 1951 na mocy traktatu paryskiego podpisanego w Sali Zegarowej pałacu Quai d'Orsay przez Belgię, Francję, Holandię, Luksemburg, RFN oraz Włochy powstała Europejska Wspólnota Węgla i Stali. Traktat wszedł w życie 23 lipca 1952, a czas jego ważności określono w umowie na 50 lat.[5]

Zadania[edytuj | edytuj kod]

Państwa założycielskie
Belgia Belgia Włochy Włochy Luksemburg Luksemburg

Holandia Holandia Francja Francja Niemcy Zachodnie Niemcy

Unia Europejska Portal: Unia Europejska

Art. 2 traktatu stanowił, że głównym celem Wspólnoty i jej organów było wspieranie rozwoju gospodarczego, zwiększanie zatrudnienia i wzrost standardów życiowych w państwach członkowskich poprzez tworzenie i regulowanie wspólnego rynku:

Główne organy[edytuj | edytuj kod]

Zgodnie z traktatem powstały cztery główne instytucje:

Późniejsze zmiany[edytuj | edytuj kod]

W wyniku zadowalających efektów działania Wspólnoty kraje członkowskie postanowiły kontynuować proces gospodarczej integracji i 1 stycznia 1958 w traktatach rzymskich powołały do życia:

Aby zminimalizować koszty administracyjne, stopniowo integrowano kolejne organy trzech Wspólnot. Na mocy Konwencji o niektórych wspólnych instytucjach Wspólnot Europejskich Trybunał i Wspólne Zgromadzenie EWWIS zostało połączone z Trybunałem i Zgromadzeniem Parlamentarnym EWG i Euratomu. Kolejnych zmian instytucjonalnych dokonał traktat fuzyjny z 1965 r. Utworzona na jego mocy Rada zastąpiła odrębne Rady Ministrów dla EWWIS, EWG i Euratomu. Nowa Komisja zajęła miejsce dwóch Komisji funkcjonujących w EWG i Euratomie oraz Wysokiej Władzy EWWIS[6].

W 2002 r. wobec wygaśnięcia 50-letniej ważności traktatu paryskiego organizacja przestała istnieć, jej kompetencje przejęła Wspólnota Europejska. W 2009 roku, na mocy traktatu lizbońskiego, kompetencje te przejęła Unia Europejska.[1]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Europejska Wspólnota Węgla i Stali. www.stosunkimiedzynarodowe.info. [dostęp 2012-12-09].
  2. Andrzej Krawczyk, Droga do gwiazdek. www.polityka.pl/historia, 2009-10-04. [dostęp 2012-12-09].
  3. 3,0 3,1 Max Kohnstamm, The European Coal and Steel Community (wersja angielska). www.cvce.eu. [dostęp 2012-12-09].
  4. Deklaracja Schumana z 9 maja 1950 r. (wersja angielska). www.europa.eu. [dostęp 2012-12-09].
  5. Treaty establishing the European Coal and Steel Community. www.europa.eu. [dostęp 2012-12-08].
  6. Traktat ustanawiający Europejską Wspólnotę Gospodarczą, traktat EWG – tekst pierwotny. www.europa.eu. [dostęp 2012-12-09].

Dokumenty[edytuj | edytuj kod]

  1. The Schuman Declaration – 9 May 1950 (wersja angielska). www.europa.eu. [dostęp 2012-12-09].
  2. Traktat ustanawiający Europejską Wspólnotę Węgla i Stali (wersja angielska). www.cvce.eu. [dostęp 2012-12-09].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Waszkiewicz Aleksander, Wspólnoty Europejskie 1951-1999 – zarys przemian społecznogospodarczych i instytucjonalnych w krajach Wspólnot Europejskich w latach 1951-1999, Toruń 2002, ISBN 83-7322-037-2
  2. Unia Europejska: geneza, rozwój, instytucje : antologia / oprac. Zdzisław Najder, Częstochowa 1997, ISBN 83-87458-20-1
  3. Max Kohnstamm, The European Coal and Steel Community (wersja angielska). www.cvce.eu. [dostęp 2012-12-09].
  4. Andrzej Krawczyk, Droga do gwiazdek. www.polityka.pl/historia, 2009-10-04. [dostęp 2012-12-09].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]