János Áder

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
János Áder
Ader Janos.jpg
Data i miejsce urodzenia 9 maja 1959
Csorna
Prezydent Węgier
Przynależność polityczna Fidesz
Okres urzędowania od 10 maja 2012
Poprzednik László Kövér (p.o.)
Przewodniczący Zgromadzenia Narodowego
Przynależność polityczna Fidesz
Okres urzędowania od 18 czerwca 1998
do 15 maja 2002
Poprzednik Zoltán Gál
Następca Katalin Szili
Odznaczenia
Krzyż Wielki z Kollaną Orderu Zasługi Republiki Węgierskiej (cywilny)
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Kolekcja cytatów w Wikicytatach Kolekcja cytatów w Wikicytatach

János Áder (wym. [jaːnoʃ aːdɛr]; ur. 9 maja 1959 w Csornie) – węgierski polityk i prawnik, przewodniczący węgierskiego parlamentu w latach 1998–2002, eurodeputowany od 2009 do 2012. Prezydent Węgier od 10 maja 2012.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w 1959 w Csornie jako najstarszy z rodzeństwa. Jego ojciec był zastępcą kierownika w lokalnym sklepie, a matka pracowała w służbie zdrowia. Edukację rozpoczynał w swym rodzinnym mieście, po czym ukończył szkołę średnią w Győr. W 1983 ukończył studia prawnicze na Uniwersytecie im. Loránda Eötvösa w Budapeszcie[1]. János Áder jest żonaty z Anitą Herczegh, z zawodu sędzią, ma czworo dzieci[1][2].

Po ukończeniu studiów pracował przez pewien czas w Departamencie Mieszkalnictwa VI dzielnicy Budapesztu (Terézváros). Następnie od 1986 do 1990 był zatrudniony w Instytucie Socjologii Węgierskiej Akademii Nauk (Magyar Tudományos Akadémia)[1][3].

Pod koniec lat 80. zaangażował się w działalność polityczną. W 1987 uczestniczył w spotkaniu opozycyjnych działaczy w Lakitelek, w czasie którego zadecydowano o utworzeniu Węgierskiego Forum Demokratycznego. W 1988 znalazł się wśród założycieli Związku Młodych Demokratów, na bazie którego powstała partia Fidesz. W 1989 brał udział w rozmowach opozycji z władzami przy okrągłym stole na temat transformacji ustrojowej w kraju i zakończenia jednopartyjnych rządów Węgierskiej Socjalistycznej Partii Robotniczej[1].

Od 1990 do 2009 sprawował mandat posła do Zgromadzenia Narodowego. Od 18 czerwca 1998 do 15 maja 2002 zajmował stanowisko jego przewodniczącego, a w latach 1997–1998 oraz 2006–2009 wiceprzewodniczącego. W wyborach w 1990, 1994 oraz w 1998 kierował kampanią wyborczą swojego ugrupowania. Od 1996 do 2002 pełnił funkcję szefa klubu parlamentarnego Fideszu, a w latach 2002–2003 prezesa partii[1][3][4].

W wyborach europejskich w 2009 uzyskał mandat deputowanego do Parlamentu Europejskiego z czwartego miejsca listy krajowej swojego ugrupowania. Pełnił funkcję wiceprzewodniczącego Komisji ds. Środowiska, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywnościowego. Był członkiem grupy Europejskiej Partii Ludowej[3][1].

Po rezygnacji ze stanowiska szefa państwa przez Pála Schmitta w związku z wykryciem plagiatu w jego pracy doktorskiej, został 16 kwietnia 2012 wyznaczony przez premiera Viktora Orbána, a następnie zatwierdzony przez klub parlamentarny Fideszu, kandydatem na urząd nowego prezydenta[2]. 2 maja 2012 został wybrany na ten urząd przez Zgromadzenie Narodowe. Był jedynym kandydatem, uzyskując poparcie 262 ze 386 deputowanych. 40 deputowanych opozycyjnej partii Jobbik zagłosowało przeciwko jego kandydaturze, podczas gdy deputowani pozostałych dwóch partii opozycyjnych, Węgierskiej Partii Socjalistycznej i stronnictwa Polityka Może Być Inna, zbojkotowali głosowanie. Urząd prezydenta objął 10 maja 2012[4][1].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 Curriculum vitae of János Áder (ang.). keh.hu. [dostęp 2012-06-08].
  2. 2,0 2,1 Hungarian PM nominates Janos Ader as president (ang.). chinadaily.com.cn, 17 kwietnia 2012. [dostęp 2012-06-08].
  3. 3,0 3,1 3,2 János Áder. europarl.europa.eu. [dostęp 2012-06-08].
  4. 4,0 4,1 Janos Ader nowym prezydentem Węgier. onet.pl, 2 maja 2012. [dostęp 2012-05-02].