Filament pośredni

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Filamenty pośrednie (ang. intermediate filaments) – grupa białek włókienkowych (średnica 10 nm) stanowiących jeden z głównych komponentów cytoszkieletu komórkowego oprócz mikrotubul (średnica 24 nm) i mikrofilamentów aktynowych bądź miozynowych (średnica odpowiednio 7 i 15 nm). Są one bardzo wytrzymałe, przez co chronią komórkę przed mechanicznymi uszkodzeniami na skutek rozciągania. Znajdują się one w cytoplazmie, gdzie otaczają jądro komórki i rozciągają do jej krańców.

Budowa[edytuj | edytuj kod]

Filamenty pośrednie zbudowane są z wielu skręconych razem białek włóknistych. Białka te składają się z globularnej głowy ulokowanej na końcu aminowym, globularnego ogona na końcu karboksylowym i domeny środkowej. Pary filamentów tworzą tzw. dimery. Łączą się one ze sobą dzięki strukturze domeny środkowej, która posiada charakter helisy α, umożliwiający dwóm filamentom owinąć się wokół siebie w strukturę superhelisy. Dimery z kolei tworzą tetramer, który poprzez wiązanie kowalencyjne łączy się z drugim tetramerem, tworząc ostatecznie filament pośredni[1].

Typy[edytuj | edytuj kod]

Na podstawie homologii sekwencji aminokwasowej domen centralnych oraz struktury drugorzędowej i domenowej podjednostki filamentów pośrednich podzielono na sześć typów. Do poszczególnych typów należą[2][3]:

Typ I – keratyny kwaśne
Typ II – keratyny obojętne i zasadowe
Typ III – desmina, wimentyna, synemina, paranemina, oraz kwaśne białka glejowe
Typ IV – neurofilamenty
Typ V – laminy kwaśne i obojętne
Typ VI – nestyny

Przypisy

  1. B. Alberts, D. Bray, K. Hopkin, A. Johnson, J. Lewis, M. Raff, K. Roberts, P. Walter: Podstawy biologii komórki. Część 2. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2007. Wyd. 2.
  2. Kłyszejko-Stefanowycz L., Cytobiochemia, Wyd. PWN Warszawa 2002
  3. Foisner R., Intermediate filaments, Encyclopedia of Life Sciences, Nature Publishing Group 2001, www.els.net

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]