Funkcjonalny magnetyczny rezonans jądrowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Skaner fMRI firmy Varian.

Funkcjonalny magnetyczny rezonans jądrowy (ang. functional Magnetic Resonance Imaging, fMRI) – wyspecjalizowana odmiana obrazowania rezonansu magnetycznego. Za pomocą tej metody mierzona jest hemodynamiczna odpowiedź ośrodkowego układu nerwowego. Istotą badania jest skoordynowany z bodźcem pomiar efektu BOLD (blood-oxygen-level-dependent contrast), który powstaje wskutek wzrostu przepływu i utlenowania aktywnej okolicy mózgu.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze udane badania fMRI przeprowadzono w 1992 roku. Liczba prac, dokumentujących kliniczne zastosowania fMRI, przekroczyła 25 tysięcy w roku 2012[potrzebne źródło].

Zastosowania[edytuj | edytuj kod]

Od początku lat dziewięćdziesiątych fMRI stał się dominującą metodą obrazowania mózgu ze względu na niską inwazyjność, brak promieniowania jonizującego i stosunkowo szeroki dostęp.

Podstawowymi obszarami zastosowań fMRI są w medycynie: psychiatria, neurologia i neurochirurgia, a także neuropsychologia kliniczna.

Badania fMRI są wykorzystywane ponadto w badaniach podstawowych, np. w eksperymentalnej psychologii i neurobiologii. fMRI jest jedyną techniką obiektywnie obrazującą poziom aktywności psychicznej, a w szczególności - w medycynie - zmienność tej aktywności wynikającą ze stanu klinicznego pacjenta (np. poprawę lub pogorszenie w trakcie leczenia).

Techniki[edytuj | edytuj kod]

Jako bodźców pobudzających pracę mózgu stosuje się różnorodne, z reguły proste zadania, jak np. wybór "tak" lub "nie" w odpowiedzi na pytanie zadane badanemu. Odpowiedzi są udzielane z reguły przez naciśnięcie przycisku. Treść pytań i typ zadań określają aktywność BOLD w różnych częściach mózgu. Optymalny pomiar efektu BOLD uzyskiwany jest za pomocą skanerów MRI indukujących pole magnetyczne 3 tesle (3T)[potrzebne źródło]. Stosowanie skanerów o mniejszej sile, np. 1,5T, wymaga powtarzania badań, ażeby zróżnicować sygnał odpowiedzi od szumu, co często jest trudne lub niemożliwe. Istnieje możliwość prowadzenia złożonych badań łączących fMRI z innymi technikami, np. z EEG, NIRS lub TMS.

Analiza danych[edytuj | edytuj kod]

Researcher checking fMRI images
Naukowiec analizujący dane fMRI

Celem analizy danych fMRI jest wykrycie korelacji między aktywnością mózgu a zadaniem wykonywanym przez badanego w trakcie skanowania. Badane są również wzory aktywacji mózgu wywołane przez poszczególne stany poznawcze (np. procesy pamięciowe lub językowe).[1] Wzory aktywacji BOLD są stosunkowo słabe, więc należy kontrolować możliwe źródła zakłóceń. Oznacza to, że należy wykonać serię procesów obróbki i przetwarzania przed przeprowadzeniem testów statystycznych.[2]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. N. K. Logothetis (2008). What we can do and what we cannot do with fMRI. Nature, 453, 869–78.
  2. Huettel, Song, and McCarthy (2009). Functional Magnetic Resonance Imaging. Massachusetts: Sinauer.

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.