Góropatwa skalna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Góropatwa skalna
Alectoris graeca[1]
(Meisner, 1804)
Góropatwa skalna
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Nadrząd neognatyczne
Rząd grzebiące
Rodzina kurowate
Rodzaj Alectoris
Gatunek góropatwa skalna
Synonimy
  • Perdix graeca Meisner, 1804[2]
Podgatunki
  • A. g. saxatilis (Bechstein, 1805)
  • A. g. graeca (Meisner, 1804)
  • A. g. orlandoi Priolo, 1984
  • A. g. whitakeri Schiebel, 1934
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3]
Status iucn3.1 NT pl.svg
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Góropatwa skalna, kuropatwa skalna[4] (Alectoris graeca) – gatunek średniego ptaka z rodziny kurowatych (Phasianidae). Zamieszkuje południową Europę. Osiadły.

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Wyróżniono kilka podgatunków A. graeca[5][2]:

Może tworzyć mieszańce z góropatwą czerwoną (A. rufa) i introdukowaną do Europy góropatwą azjatycką (A. chukar) na terenach, na których zasięg tych gatunków pokrywa się z zasięgiem góropatwy skalnej.

Młoda góropatwa skalna

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Trudna do odróżnienia od innych gatunków góropatw, zwłaszcza od góropatwy azjatyckiej, od której różni się czysto białym, a nie kremowym gardłem, czarnym kantarkiem, gęściej pręgowanymi bokami oraz bardziej błękitnym, niż brązowym odcieniem szarego grzbietu.

Wygląd zewnętrzny: Obie płci ubarwione podobnie, ale samica nieco mniejsza od samca, z mniej wyrazistym wzorem. U samca obecne guzki na skoku. Młode mniej kontrastowo ubarwione.

Rozmiary: długość ciała 33-37 cm, rozpiętość skrzydeł 46-53 cm

Masa ciała: samiec 550-850 g, samica 410-650 g

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Środowisko[edytuj | edytuj kod]

Stoki górskie z wapiennymi skałami, niską trawą oraz pojedynczymi drzewami i krzewami. Bardziej niż góropatwa azjatycka związana z terenami wysokogórskimi.

Zasięg występowania[edytuj | edytuj kod]

Alpy, półwysep Apeniński i Bałkański

Pożywienie[edytuj | edytuj kod]

Dominuje pokarm roślinny: nasiona, owoce i zielone części roślin. Samice i młode chętnie uzupełniają dietę owadami, głównie konikami polnymi, chrząszczami, mrówkami, larwami muchówek i motyli.

Tryb życia i zachowanie[edytuj | edytuj kod]

Gatunek osiadły, zimą może tworzyć stada i schodzić na niżej położone tereny górskie. Przed zagrożeniem często ucieka biegnąc pod górę.

Głos[edytuj | edytuj kod]

Wydawane głosy to czterosylabowe "czer-ciriczi", czyste "wit wit wit" i ostre "picz-i"

Rozród[edytuj | edytuj kod]

Okres godowy[edytuj | edytuj kod]

Zimowe stada zaczynają się rozpadać już w lutym, od marca-kwietnia zaczyna bronić terytorium.

Gatunek monogamiczny, zazwyczaj tworzy trwałe pary, chociaż obserwowano pojedyncze przypadki bigamii.

Gniazdo: Miejsce na założenie gniazda wybiera samiec, jednak to samica wygrzebuje zagłębienie, w którym składa jaja.

Okres lęgowy[edytuj | edytuj kod]

Jaja podgatunku A. g. graeca

Termin składania jaj zależy od regionu, w Alpach od połowy maja do czerwca, w Grecji od kwietnia do czerwca.

Jaja: składa 8-14 jaj.

Wysiadywanie: Jaja są wysiadywane zarówno przez samicę, jak i przez samca, przez 24-26 dni. Po złożeniu połowy jaj, samica zostawia je do wysiadywania samcowi, a sama przystępuje do budowy drugiego gniazda, w którym znosi pozostałe jaja. Pisklęta wysiadywane przez samca wykluwają się szybciej. Ten typ gniazdowania jest częsty u ptaków gnieżdżących się na ziemi.[6]

Pisklęta: kremowo-brązowy wierzch, spód jaśniejszy. Zagniazdowniki. Młode osiągają rozmiary rodziców po 90 dniach, zaś po 120 dniach ważą tyle, co osobniki dorosłe.

Status, zagrożenie i ochrona[edytuj | edytuj kod]

Gatunek szeroko rozpowszechniony i liczny (szacowany na 120-234 tys. osobników[3]. Liczebność populacji w większości zajmowanego obszaru maleje, aczkolwiek nie są to zmiany bardzo gwałtowne. Główną przyczyną jest utrata siedlisk w wyniku intensyfikacji rolnictwa i urbanizacji, poza tym jest to w wielu krajach gatunek łowny.

Kategoria zagrożenia wg Czerwonej Księgi Gatunków Zagrożonych: gatunek najmniejszej troski (LC).

Przypisy

  1. Alectoris graeca w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. 2,0 2,1 Rock Partridge (Alectoris graeca) (ang.). IBC: The Internet Bird Collection. [dostęp 2013-10-31].
  3. 3,0 3,1 Alectoris graeca. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
  4. Busse i inni 1991 ↓, s. 306.
  5. Frank Gill, David Donsker: Family Phasianidae (ang.). IOC World Bird List: Version 4.2. [dostęp 2014-07-22].
  6. Miroslav Bouchner, Kuropatwa skalna [w:] Zwierzęta łowne, wyd. Delta, Warszawa 1992

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • P. J. K. McGowan: Family Phasianidae (Pheasants and Partridges). W: Josep del Hoyo, Andrew Elliott, Jordi Sargatal: Handbook of the Birds of the World. Cz. 2: New World Vultures to Guineafowl. Barcelona: Lynx Edicions, 1994, s. 485. ISBN 84-87334-15-6. (ang.)
  • Lars Jonsson: Ptaki Europy i obszaru śródziemnomorskiego. Warszawa: Muza, 2003, s. 176. ISBN 83-7319395-2.
  • Paul Sterry, Andrew Cleve, Andy Clements, Peter Goodfellow: Ptaki Europy: przewodnik ilustrowany. Warszawa: Świat Książki, 2007. ISBN 978-83-247-0818-5.
  • Przemysław Busse (red.), Zygmunt Czarnecki, Andrzej Dyrcz, Maciej Gromadzki, Roman Hołyński, Alina Kowalska-Dyrcz, Jadwiga Machalska, Stanisław Manikowski, Bogumiła Olech: Ptaki. T. I. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1991, seria: Mały słownik zoologiczny. ISBN 83-214-0563-0.