Gatunek inwazyjny
Gatunek inwazyjny – gatunek alochtoniczny o znacznej ekspansywności, który rozprzestrzenia się naturalnie lub z udziałem człowieka i stanowi zagrożenie dla fauny i flory danego ekosystemu, konkurując z gatunkami autochtonicznymi o niszę ekologiczną, a także przyczyniając się do wyginięcia gatunków miejscowych.
Gatunki inwazyjne stanowią drugie, zaraz po niszczeniu siedlisk największe zagrożenie dla światowej bioróżnorodności. Inwazyjne gatunki roślin stanowią szczególny problem na obszarach chronionych, wypierając rodzime gatunki roślin, dla ochrony których utworzono te obszary. W takim przypadku zachodzi konieczność usuwania intruzów (głównie przez mechaniczne niszczenie).
Oto niektóre najgroźniejsze gatunki inwazyjne Polski:
- Rośliny:
- barszcz Sosnowskiego
- barszcz Mantegazziego
- rdestowiec ostrokończysty
- rdestowiec sachaliński
- rdestowiec czeski
- klon jesionolistny
- kolczurka klapowana
- nawłoć kanadyjska
- nawłoć późna
- niecierpek drobnokwiatowy
- niecierpek gruczołowaty
- irga błyszcząca
- świdośliwka kłosowa
- czeremcha amerykańska
- róża pomarszczona
- robinia akacjowa
- rudbekia naga
- Zwierzęta:
- babka bycza
- babka szczupła
- babka łysa
- jenot
- norka amerykańska
- wioślarka kaspijska (Cercopagis pengoi)
- racicznica zmienna
- rak sygnałowy
- rak pręgowaty inaczej rak amerykański (Orconectes limosus)
- okoń nilowy
- stonka kukurydziana
- krab wełnistoszczypcy
- krabik amerykański
- kiełż wschodni
- kiełże (Dikerogammarus villosus)
W ornitologii termin gatunek inwazyjny ma również inne znaczenie. Są to gatunki, które w pewnych, nieregularnych okresach pojawiają się w dużych ilościach na danym terenie. Z reguły są to gatunki wysoko wyspecjalizowane pod względem odżywiania. Dla Polski przykładami tego typu ptaków są:
- sowa śnieżna (Nyctea scandiaca)
- syberyjski podgatunek orzechówki (Nucifraga caryocatactes macrorhynos)
- krzyżodzioby (rodzaj Loxia):
- krzyżodziób świerkowy (L. curvirostra)
- krzyżodziób sosnowy (L. pytyopsittacus)
- krzyżodziób modrzewiowy (L. leucoptera)
Niektóre gatunki wykazują jedynie pewien stopień tego typu inwazyjności manifestujący się fluktuacjami ilości wędrujących osobników, trasy przelotu i zasięgu. Z reguły są to gatunki odżywiające się mało zróżnicowanym pokarmem roślinnym. W przypadku nieurodzaju na danym terenie żerowania (zwykle zimowisku) większa niż zazwyczaj liczba osobników podejmuje dalszą wędrówkę w poszukiwaniu nowych żerowisk. Taką zwiększoną ilość osobników na trasie wędrówki określa się nalotem inwazyjnym. Przykładami tego typu gatunków inwazyjnych są dla Polski takie ptaki jak:
- czyż zwyczajny (Carduelis spinus)
- czeczotka zwyczajna (Carduelis flammea)
- dzięcioł duży (Dendrocopos major)
- jemiołuszka (Bombycilla garrulus)
- sójka zwyczajna (Garrulus glandarius)
Zobacz też [edytuj]
Przypisy
Bibliografia [edytuj]
- Dajdok Z., Pawlaczyk P., Inwazyjne gatunki roślin ekosystemów mokradłowych Polski, Wydawnictwo Klubu Przyrodników, Świebodzin 2009, ISBN 978-83-87846-69-5
- Instytut Ochrony Przyrody PAN - Gatunki obce w Polsce
- NOBANIS - Baza danych o gatunkach inwazyjnych centralnej i północnej Europy
|
|||||