Gazy jelitowe

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Gazy jelitowemieszanina gazów, głównie azotu, dwutlenku węgla, siarkowodoru, metanu i metanotiolu powstała w układzie trawiennym na skutek połykania powietrza[potrzebne źródło] oraz procesów fermentacyjnych bakterii symbiotycznych. Największe ilości gazów jelitowych gromadzą się w okrężnicy. Większość gazów jelitowych jest absorbowana do krwiobiegu. Pozostałe wydalane są przez odbyt (czynność ta nosi nazwę w języku łacińskim flatus)[1]. W niektórych schorzeniach, takich jak zespół rozrostu bakteryjnego lub zespół jelita drażliwego gazy jelitowe mogą być częściej produkowane i mieć bardziej drażniący zapach niż u osoby zdrowej.

Zasugerowano, że metan produkowany przez bakterie obecne w przewodzie pokarmowym przeżuwaczy jest współodpowiedzialny za zjawisko globalnego ocieplenia – łącznie z utylizacją ich odpadów stanowi to około 1/6 światowej produkcji metanu[2].

Gazy jelitowe w kulturze i sztuce[edytuj | edytuj kod]

Joseph Pujol zwany Le Pétomane (fr. Pierdziel), człowiek który podniósł uwalnianie gazów jelitowych do rangi sztuki, w czasie jednego ze swoich licznych koncertów (ok. 1890).
Celowe złośliwe uwalnianie gazów jelitowych w obecności władcy (lub jego portretu) mogło być zakwalifikowane jako zbrodnia zniewagi majestatu i surowo karane, do kary śmierci włącznie (na rys.: znieważenie Jerzego III, króla Wielkiej Brytanii, 1798).

Na przestrzeni wieków, w wielu kulturach, uwalnianie gazów jelitowych w obecności innych osób uchodziło za nieodpowiednie. Podobnie jak każde tabu, również uwalnianie gazów jelitowych (zwłaszcza niekontrolowane) stało się tematem żartów. Salvador Dalí poświęcił rozmaitym aspektom uwalniania gazów jelitowych najdłuższy rozdział swojego Dziennika Geniusza. Dalí dokonał tam klasyfikacji uwalniania gazów jelitowych, wskazując na istnienie związków pomiędzy sposobem ich wydobywania a osobowością (niewykluczone, że uwarunkowanych psychosomatycznymi zaburzeniami trawienia). Głównym celem stworzenia przez Dalego Traktatu o pierdzeniu[potrzebne źródło] było zaszokowanie czytelników.

Innym artystą, który uwalnianie gazów jelitowych podniósł do rangi sztuki, był Joseph Pujol zwany Pierdzielem (fr. Le Pétomane). Wykorzystywał on mięśnie odbytu, pobudzane strumieniem gazów jelitowych (a także powietrza, które zasysał odbytem), do wydawania modulowanych dźwięków. Jego koncerty cieszyły się olbrzymią popularnością w Paryżu na przełomie XIX i XX wieku, zaś najbardziej znanym utworem zaimprowizowanym przez autora w 1906 r. była Impresja na temat trzęsienia ziemi w San Francisco.

We francuskiej komedii Kapuśniaczek gazy jelitowe wydobywane przez dwóch głównych bohaterów, Claude'a Ratiniera i Francisa Chérasse, stają się sygnałem sprowadzającym pilota UFO z planety Oxo.

Według anegdoty[3], gazy jelitowe były przyczyną długotrwałej emigracji Edwarda de Vere, hrabiego Oksfordu. Pozwolił sobie na ich uwolnienie podczas wykonywania ukłonu wobec Elżbiety I. Ze wstydu podróżował 7 lat po Europie, by po powrocie usłyszeć od królowej słowa: Wasza mość, zapomniałam już o tym pierdnięciu (ang. My Lord, I had forgotten the fart).

Przypisy

  1. Inne nazwy wydalania gazów jelitowych są wyrażeniami kolokwialnymi bądź wulgarnymi.
  2. CO2, CH4
  3. Opis anegdoty
Wikimedia Commons

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Artykuł w serwisie gastrologia.mp.pl

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.