Przeżuwacze

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Przeżuwacze
Ruminantia
Scopoli, 1777
Łoś w Algonquin Provincial Park (Ontario, Kanada)
Łoś w Algonquin Provincial Park (Ontario, Kanada)
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Podgromada ssaki żyworodne
Infragromada łożyskowce
Nadrząd Laurasiatheria
Rząd Cetartiodactyla
Podrząd przeżuwacze
Portal Portal Zoologia

Przeżuwacze (Ruminantia) – podrząd ssaków z rzędu Cetartiodactyla[potrzebne źródło] oraz przyjętego w potocznym nazewnictwie rzędu parzystokopytnych[1][2]. Są to ssaki o stosunkowo wysokich kończynach, gęstym futrze i czaszce uzbrojonej (z wyjątkiem kanczyli) w rogi lub poroże. Dawniej do przeżuwaczy zaliczano też wielbłądowate. Przeżuwacze są roślinożerne, a ponieważ połykają pokarm słabo pogryziony, ulega on później przeżuciu, w chwilach, gdy zwierzęta się nie pasą. W żołądkach przeżuwaczy występują bakterie symbiotyczne trawiące błonnik. Żołądek u większości gatunków składa się z czterech komór (żwacz, czepiec, księgi i trawieniec).

Ostatnie badania genetyczne wskazują, iż są one blisko spokrewnione z waleniami i hipopotamowatymi (Whippomorpha), z którymi według nowego podziału ssaków tworzą klad Ceruminantia.

Niemal wszystkie gatunki żyją w stadach.

Wyróżnia się następujące rodziny przeżuwaczy:

Zęby[edytuj | edytuj kod]

Zwykle nie posiadają górnych siekaczy[1]. Następująco przedstawia się wzór zębowy zębów stałych:

Wzór zębowy I C P M
32 = 0 0 3 3
3 (1) 3 3

i mlecznych: \tfrac{0 0 3}{3 (1) 3}[3]

Przeżuwanie[edytuj | edytuj kod]

Budowa żołądka przeżuwaczy:
a – przełyk, b – żwacz, c – czepiec, d – księgi, e – trawieniec, f – jelito

Zjedzony pokarm przechodzi do komory żołądka, zwanej żwaczem, umieszczonej przed żołądkiem właściwym. W żwaczu pokarm zaczynają rozkładać zamieszkujące tam pierwotniaki i bakterie z rodzaju Bacteroides. Co pewien czas przeżuwacz zwraca pokarm (odłyka) do jamy gębowej, gdzie jest ponownie przeżuwany. Wstępnie strawiona pasza wraz z pierwotniakami i bakteriami przechodzi z kolei do właściwego żołądka i tam jest ostatecznie trawiona.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 hasło Przeżuwacze w serwisie portalwiedzy.onet.pl. [dostęp 2011-03-28].
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 hasło Przeżuwacze w serwisie encyklopedia.pwn.pl. [dostęp 2011-03-28].
  3. Helena Przespolewska: Podstawy anatomii zwierząt domowych. Warszawa: Wydawnictwo "Wieś Jutra", 2009, s. 77. ISBN 83-89503-67-0.