Przeżuwacze
| Przeżuwacze | |
Łoś w Algonquin Provincial Park (Ontario, Kanada) |
|
| Systematyka | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | zwierzęta |
| Typ | strunowce |
| Podtyp | kręgowce |
| Gromada | ssaki |
| Podgromada | ssaki żyworodne |
| Szczep | łożyskowce |
| Nadrząd | Laurasiatheria |
| Rząd | Cetartiodactyla |
| Podrząd | przeżuwacze |
| Nazwa systematyczna | |
| Ruminantia | |
| Scopoli, 1777 | |
Przeżuwacze (Ruminantia) – podrząd ssaków z rzędu Cetartiodactyla[potrzebne źródło] oraz przyjętego w potocznym nazewnictwie rzędu parzystokopytnych[1][2]. Są to ssaki o stosunkowo wysokich kończynach, gęstym futrze i czaszce uzbrojonej (z wyjątkiem kanczyli) w rogi lub poroże. Dawniej do przeżuwaczy zaliczano też wielbłądowate. Przeżuwacze są roślinożerne, a ponieważ połykają pokarm słabo pogryziony, ulega on później przeżuciu, w chwilach, gdy zwierzęta się nie pasą. W żołądkach przeżuwaczy występują bakterie symbiotyczne trawiące błonnik. Żołądek u większości gatunków składa się z czterech komór (żwacz, czepiec, księgi i trawieniec).
Ostatnie badania genetyczne wskazują, iż są one blisko spokrewnione z waleniami i hipopotamowatymi (Whippomorpha), z którymi według nowego podziału ssaków tworzą klad Ceruminantia.
Niemal wszystkie gatunki żyją w stadach.
Wyróżnia się następujące rodziny przeżuwaczy:
- kanczylowate (Tragulidae)[1][2]
- jeleniowate (Cervidae)[1][2]
- piżmowcowate (Moschidae)[2]
- żyrafowate (Giraffidae)[1][2]
- krętorogie (Bovidae)[1][2]
- widłorogie (Antilocapridae)[1][2]
[edytuj] Zęby
Zwykle nie posiadają górnych siekaczy[1]. Następująco przedstawia się wzór zębowy zębów stałych:
| Wzór zębowy | I | C | P | M | |
|---|---|---|---|---|---|
| 32 | = | 0 | 0 | 3 | 3 |
| 3 | (1) | 3 | 3 | ||
i mlecznych:
[3]
[edytuj] Przeżuwanie
a – przełyk, b – żwacz, c – czepiec, d – księgi, e – trawieniec, f – jelito
Strawiony pokarm przechodzi do komory żołądka, zwanej żwaczem, umieszczonej przed żołądkiem właściwym. W żwaczu pokarm zaczynają rozkładać zamieszkujące tam pierwotniaki i bakterie z rodzaju Bacteroides. Co pewien czas krowa zwraca pokarm (odłyka) do jamy gębowej, gdzie jest ponownie przeżuwany. Wstępnie strawiona pasza wraz z pierwotniakami i bakteriami przechodzi z kolei do właściwego żołądka i tam jest ostatecznie trawiona.
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 hasło Przeżuwacze w serwisie portalwiedzy.onet.pl. [dostęp 2011-03-28].
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 hasło Przeżuwacze w serwisie encyklopedia.pwn.pl. [dostęp 2011-03-28].
- ↑ Helena Przespolewska: Podstawy anatomii zwierząt domowych. Warszawa: Wydawnictwo "Wieś Jutra", 2009, s. 77. ISBN 83-89503-67-0.