Przeżuwacze

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Przeżuwacze
Ruminantia
Scopoli, 1777
Łoś w Algonquin Provincial Park (Ontario, Kanada)
Łoś w Algonquin Provincial Park (Ontario, Kanada)
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Podgromada ssaki żyworodne
Infragromada łożyskowce
Nadrząd Laurasiatheria
Rząd Cetartiodactyla
Podrząd przeżuwacze
Systematyka Systematyka w Wikispecies

Przeżuwacze (Ruminantia) – podrząd ssaków z rzędu Cetartiodactyla[potrzebne źródło] oraz przyjętego w potocznym nazewnictwie rzędu parzystokopytnych[1][2]. Są to ssaki o stosunkowo wysokich kończynach, gęstym futrze i czaszce uzbrojonej (z wyjątkiem kanczyli) w rogi lub poroże. Dawniej do przeżuwaczy zaliczano też wielbłądowate. Przeżuwacze są roślinożerne, a ponieważ połykają pokarm słabo pogryziony, ulega on później przeżuciu, w chwilach, gdy zwierzęta się nie pasą. W żołądkach przeżuwaczy występują bakterie symbiotyczne trawiące błonnik. Żołądek u większości gatunków składa się z czterech komór (żwacz, czepiec, księgi i trawieniec).

Ostatnie badania genetyczne wskazują, iż są one blisko spokrewnione z waleniami i hipopotamowatymi (Whippomorpha), z którymi według nowego podziału ssaków tworzą klad Ceruminantia.

Niemal wszystkie gatunki żyją w stadach.

Wyróżnia się następujące rodziny przeżuwaczy:

Zęby[edytuj | edytuj kod]

Zwykle nie posiadają górnych siekaczy[1]. Następująco przedstawia się wzór zębowy zębów stałych:

Wzór zębowy I C P M
32 = 0 0 3 3
3 (1) 3 3

i mlecznych: \tfrac{0 0 3}{3 (1) 3}[3]

Przeżuwanie[edytuj | edytuj kod]

Budowa żołądka przeżuwaczy:
a – przełyk, b – żwacz, c – czepiec, d – księgi, e – trawieniec, f – jelito

Zjedzony pokarm przechodzi do komory żołądka, zwanej żwaczem, umieszczonej przed żołądkiem właściwym. W żwaczu pokarm zaczynają rozkładać zamieszkujące tam pierwotniaki i bakterie z rodzaju Bacteroides. Co pewien czas przeżuwacz zwraca pokarm (odłyka) do jamy gębowej, gdzie jest ponownie przeżuwany. Wstępnie strawiona pasza wraz z pierwotniakami i bakteriami przechodzi z kolei do właściwego żołądka i tam jest ostatecznie trawiona.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 hasło Przeżuwacze w serwisie portalwiedzy.onet.pl. [dostęp 2011-03-28].
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 hasło Przeżuwacze w serwisie encyklopedia.pwn.pl. [dostęp 2011-03-28].
  3. Helena Przespolewska: Podstawy anatomii zwierząt domowych. Warszawa: Wydawnictwo "Wieś Jutra", 2009, s. 77. ISBN 83-89503-67-0.