Gergely Berzeviczy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Płyta poświęcona Berzeviczyemu w Miszkolcu

Gergely Berzeviczy (ur. 15 czerwca 1763 w Nagylomnic, zm. 23 lutego 1822 w Kakaslomnic) – węgierski ekonomista, statystyk i socjolog.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Gergely Berzeviczy urodził się 15 czerwca 1763 w Nagylomnic[1]. W 1783 ukończył liceum prawnicze w Kieżmarku, a następnie studiował nauki polityczne na uniwersytecie w Getyndze (1784–1787)[2]. Berzeviczy odbył również podróże studialne po Francji, Belgii i Anglii[2]. W latach 1787–1795 w służbie państwowej[1]. Związany z węgierskim ruchem jakobińskim[2]. Po odkryciu spisku węgierskich jakobinów przeciw cesarzowi Józefowi II, w obliczu represji wycofał się w 1795 z życia urzędniczego, poświęcając się studiom ekonomicznym i socjologicznym[1].

Poglądy ekonomiczne Berzeviczego ukształtowały przemyślenia szkockiego filozofa Adama Smitha (1723–1790)[3]. Berzeviczy pisał w języku niemieckim i po łacinie[4]. Berzeviczy opowiadał się za polityką wolnego handlu i przeciwstawiał się merkantylizmowi[3]. Badając możliwości węgierskiego handlu winem m.in. dwukrotnie udał się z ładunkiem wina spławiając je tratwą Popradem, Dunajcem i Wisłą do Warszawy i Gdańska. Rezultaty przedstawił w napisanym przed 1808 traktacie, omawiającym międzynarodowe stosunki gospodarcze. Traktat ten został przedłożony do dyskusji w czasie kongresu wiedeńskiego[3]. W 1806 w dziele De conditione rusticorum in Hungaria potępił pańszczyznę, opowiadając się za liberalizmem gospodarczym[3].

Berzeviczy zmarł 23 lutego 1822 w Kakaslomnic[1].

Wybrane publikacje[edytuj | edytuj kod]

  • 1806 – De conditione rusticorum in Hungaria
  • 1818 – Oeconomica Publico Politica

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Wilhelm Bernsdorf: Internationales Soziologenlexikon: Beiträge über bis Ende 1969 verstorbene Soziologen. Transaction Publishers, 1980, s. 38. ISBN 9783432826523. [dostęp 2011-10-22]. (niem.)
  2. 2,0 2,1 2,2 Magyarországi Ev. Egyház: Berzeviczy Gergely (1763-1822) (węg.). 1999-09-27. [dostęp 2011-10-23].
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 Andrew L. Simon: Made in Hungary: Hungarian contributions to universal culture. Simon Publications LLC, 1998, s. 164–165. ISBN 9780966573428. [dostęp 2011-10-22]. (ang.)
  4. Peter F. Sugar, Péter Hanák: A History of Hungary. Indiana University Press, 1994, s. 181–182. ISBN 9780253208675. [dostęp 2011-10-22]. (ang.)